رمز ارزها از وظایف پول تنها انتقال وجه بدون نظارت را انجام می دهند / هر پول جدیدی به قانون و قاعده و نهادسازی نیاز دارد

خبراقتصادی – محسن شمشیری
 اما رمز ارزها در حال حاضر مهمترین کاری که انجام می دهند انتقال وجه اعتباری است که ارزش و قیمت آن ثابت نیست و دائم در حال تغییر و افزایش است. یعنی معادل ارزش بیت کوین، انتقال وجه از یک کشور به کشور دیگر منتقل می شود و خریدار کالا یا خدمت یا پولی را از طرف مقابل می گیرد. مانند رقم روی چک که هر رقمی می تواند داشته باشد و وقتی معامله با چک بیشتر می شود در نتیجه ارقام روی چک نیز درشت تر خواهد شد. لذا به دلیل محدودیت بیت کوین، طبیعی است که تمایل به معاملات و انتقال وجه های بزرگتر مورد توجه خواهد بود و برای خریدهای کوچک از بیت کوین استفاده نمی کنند بلکه از ویژگی آن یعنی دور از نظر بانک و دولت  بودن، برای انجام معاملات بزرگتر و اعتبارات درشت استفاده خواهد شد و همین موضوع باعث افزایش قیمت بیت کوین می شود زیرا از آن می توانند برای انتقال ارقام درشت تر استفاده کنند و همین موضوع دائم بر افزایش قیمت بیت کوین می افزاید و اگر بتوانند معاملات درشت تری را انجام دهند قیمت آن نیز درشت تر خواهد شد.
 شاید در ابتدا به نظر برسد که رمز ارز سرمایه گذاری سود آور است و ارزش آن در حال افزایش است. اما دلیل آن حفظ ارزش رمز ارز مثل سکه و طلا نیست، بلکه استفاده ای است که خریداران اصلی در بورس و شرکت ها برای انتقال وجه بابت معاملات مورد نظر خود انجام می دهند. مثلا کشوری برای دور زدن تحریم ها، بیت کوین استفاده می کند و کالایی می خرد بدون آن که انتقال بانکی انجام دهد و سازمان های نظارتی تحریم کننده بر آن نظارت ندارند.
وقتی قیمت بیت کوین از زیر 1 دلار به 60 هزار دلار رسیده، این پرسش را ایجاد می کند که رمز ارزها نمی توانند ابزار حفظ ارزش باشند زیرا ارزش آنها مرتب نوسان دارد و اگرچه سرمایه گذاری سودآوری به نظر می رسد، اما دلیل آن ارزش خود پول نیست، بلکه دلیل آن نقش مهمی است که در انتقال ارزش از یک نقطه به نقطه ای دیگر بدون دخالت و نظارت دولت ها و دستگاه های مالیاتی  و بانک های مرکزی انجام می دهد.
به عبارت دیگر، ارزش بیت کوین و سایر رمزارزها، انتقال ارزش در بستر امن بلاک چین است و چون خاصیت و ویژگی آن انتقال پول در بستر امن و بدون دخالت است، افراد و شرکت ها انگیزه پیدا می کنند که به جای انتقال یک بسته بزرگ دلار و طلا و پول های دیگر، یا حواله کردن پول با سیستم بانکی و زیر نظر دولت ها، از طریق رمز ارزها رقم بزرگتری را منتقل کنند. به عبارت دیگر، یک نفر با خرید رمز ارز به رقم مثلا 60 هزار دلار، و انتقال آن به طرف مقابل، امکان انتقال 60 هزار دلار به یک نفر را دارد و آن شخص با فروش بیت کوین صاحب 60 هزار دلار می شود، بدون دخالت و نظارت فرد ثالث، معامله ای را با این رقم انجام می دهد.
به همین دلیل است که برخی گفته اند ارزش بیت کوین ممکن است در آینده به 1 میلیون دلار برسد. زیرا این رمز ارزها به ابزار مبادله تبدیل شده اند. یعنی به جای این که از طریق بانک و حواله بانکی و صرافی و... پول منتقل شود، از طریق رمز ارز منتقل شده و کسی از محتوای معامله و قرارداد بین دو طرف اطلاعی نخواهد داشت.
براین اساس با توجه به محدود 21 میلیون بیت کوین، می توان پیش بینی کرد که ارزش آن به شدت رشد خواهد کرد و افراد سعی می کنند که از این ابزار برای نقل و انتقال ها استفاده کنند و گردش مالی چند تریلیون دلاری را در بازار رمزارزها ایجاد کنند.
چنین ابزاری برای دور زدن تحریم ها، نیز مفید است. اما در مواردی برای فرار مالیاتی، پول شویی، انجام معاملاتی که از نظر قانون مشکل دارد و مخفی کردن برخی معاملات نیز استفاده خواهد شد.
براین اساس، کلاهبرداری، معاملات پونزی و غیر واقعی، جنگ رمز ارزها و اثر آن بر اقتصاد سایر کشورها یا استفاده هکرها در جنگ های سایبری، فرار از مالیات و... در مورد رمز ارزها قابل پیش بینی است و همان طور که در طول تاریخ، سکه های طلا و نقره، اسکناس، چک، بسته های دلار، در بخشی از معاملات سیاه، قاچاق، جنگ ها، اختلاس و کلاهبرداری، رشوه، فرار مالیاتی، پولشویی و... استفاده شده است، اکنون از رمز ارزها برای انتقال وجه و ارزش یک معامله پنهانی و خارج از نظارت دولت ها می توان استفاده کرد.

قیمت ارزهای دیجیتال چه تغییری کرد؟

با افزایش احساس نیاز به آمارها و تحلیل های دقیق از عملکرد بازار ارزهای دیجیتالی قرار است دو شاخص اس اند پی بیتکوین و اس اند پی اتریوم عملکرد ارزهای دیجیتالی اتریوم و بیتکوین و همچنین ارزهای دیجیتالی متکی به آن ها را اندازه گیری کند. قرار است در شاخص های ارایه شده، عملکرد بیش از ۵۵۰ ارز دیجیتالی که بیشترین حجم و میزان معاملات را دارند اندازه گیری و ارایه شوند.  

مجموع ارزش بازار جهانی ارزهای دیجیتالی در حال حاضر ۲۳۵۰ میلیارد دلار برآورد می‌شود که این رقم نسبت به روز قبل ۷.۵ درصد بیشتر شده است. در حال حاضر ۵۰ درصد کل بازار ارزهای دیجیتالی در اختیار بیت کوین و ۱۸ درصد در اختیار اتریوم است. بیت‌کوین ۱۲ سال پیش توسط گروه گمنامی از معامله‌گران بر بستر بلاک‌چین ایجاد شد و از سال ۲۰۰۹ معاملات اولیه آن شکل گرفت.  
بانک انگلیس گفت: سرمایه‌گذاران در ارز رمزنگاری شده آماده باشند تا تمام پول خود را از دست بدهند.

به گزارش راشاتودی، به گفته اندرو بیلی، رئیس بانک انگلیس (BOE)، ارزهای دیجیتال، ارزش ذاتی ندارند. وی هشدار داد افرادی که در ارز رمزنگاری شده سرمایه‌گذاری می‌کنند باید آماده از دست دادن کل پول خود باشند. با وجود تردید وی به این ارزها، در یک کنفرانس مطبوعاتی در مورد افزایش ارزش ارزهای رمزنگاری شده مورد سوال قرار گرفت و گفت: آنها هیچ ارزش ذاتی ندارند. این بدان معنا نیست که بگوییم مردم برای آنها ارزش قائل نیستند، زیرا آنها می‌توانند ارزش خارجی داشته باشند. اما آنها هیچ ارزش ذاتی ندارند. اگر خیلی صریح بگویم، فقط اگر بخواهید تمام پول خود را از دست بدهید آنها را خریداری کنید.

اظهارات بیلی به دنبال هشدار مشابه سازمان رفتار مالی انگلیس (FCA) است که در ژانویه اعلام کرد: سرمایه گذاری در دارایی های رمزنگاری شده یا سرمایه ها و وام های مرتبط با آنها، به طور کلی شامل ریسک بسیار بالایی با پول سرمایه‌گذاران است. اگر مصرف کنندگان اینگونه سرمایه گذاری کنند، باید آماده باشند تا تمام پول خود را از دست بدهند.

ماه گذشته، بانک انگلیس گفت که برای بررسی ارزهای دیجیتال بانک مرکزی یا CBDC با خزانه داری انگلیس همکاری خواهد کرد. فرصت ها و خطرات پوند دیجیتال بالقوه بررسی خواهد شد.
تسهیل مبادلات مالی با مجوز بانک مرکزی به رمزارزهای استخراجی

کارشناس ارشد پولی و بانکی اظهار کرد: از طریق رمزارزها می‌توان برای دورزدن تحریم‌ها، مبادلات مالی و  ورود و خروج کالا به کشور با استفاده از این ابزار اقدام کرد.

حجت الله فرزانی در گفت وگو با ایبِنا با بیان اینکه رمز ارزها، فضایی غیرقابل کنترل دارند و به عبارتی بخش تاریکی از اقتصاد هستند و دنیا هنوز با آن در چالش است، عنوان کرد:‌ در صورت پذیرش رسمی رمزارزها، مدیریت آن با ابزار سیاست‌های پولی کار چندان ساده‌ای نخواهد بود. به همین دلیل بسیاری از بانک‌های مرکزی کشورها، هنوز در برابر پذیرش رمزارزها مقاومت می‌کنند.

وی با بیان اینکه‌ رمز ارزها در فضای تجاری گسترش یافته و اکنون به عنوان یک وسیله پرداخت مورد استفاده قرار می‌گیرند، تصریح کرد: در بسیاری از سایت‌های خرید آنلاین جهانی می‌توان از رمزارزها استفاده  کرد اما هنوز فضای مدیریت شده‌ای ندارد و چندان قابل کنترل نیست.

فرزانی ادامه داد: اکنون شاهد هستیم که مدیریت چندانی بر بازار رمز ارزها وجود ندارد و هر فردی با داشتن یک ای میل و یک حساب کاربری می‌تواند اقدام به خرید و فروش رمز ارزها کند به عبارت دیگر خرید و فروش رمز ارزها به مراتب ساده‌تر از فروش ارز فیزیکی است.

این کارشناس ارشد پولی و بانکی با بیان اینکه: در مورد اقتصادهایی مانند ایران، موضوع رمز ارزها به دلیل سادگی نقل و انتقالات آن نگرانی‌هایی را درباره خروج سرمایه مطرح می‌کند، افزود:‌ بانک مرکزی اجازه فروش رمزارزهایی که با مجز در داخل کشور استخراج شده‌اند را صادر کرده و فروش آن را از طریق صرافی‌های مجاز قانونی دانسته است و به استناد معاملات آن در صرافی مجاز می‌خواهد بر آن مدیریت داشته باشد.

فرزانی خاطرنشان کرد: سیاست‌های نظارتی ممکن است توسط بانک مرکزی اعمال شود اما در خصوص خرید و فروش‌هایی که در صرافی‌های بین‌المللی انجام می‌شود کار چندانی قابل انجام نیست. افراد از طریق ایجاد حساب کاربری بر بستر فضاهای الکترونیکی خرید و فروش رمز ارز انجام می‌دهند که به معنای خروج عملی سرمایه است.

وی با بیان اینکه در برخی از کشورها رمزارزها به عنوان ابزار پرداخت قرار گرفته است،‌ عنوان کرد:‌ رمز ارزها با ارزهای خارجی قابلیت تبدیل دارند و به نظر می‌رسد که خروج سرمایه از این کانال فراهم شود و این شرایط به ضرر اقتصاد کشور خواهد بود.

کارشناس ارشد پولی و بانکی گفت:‌ پس از آنکه مزارع بیت کوین در کشور ایجاد شد افرادی که حجم زیادی از بیت کوین را استخراج کرده‌اند این مطالبه را دارند که بتوانند آن را از مکانی منتقل کنند به همین دلیل برای این دسته از افراد که تعداد و حجم استخراج بیت کوین توسط آنها معین است، فروش بیت کوین در صرافی‌های مجاز صادر شده است.

وی گفت:‌ معاملات بیت کوین بر بستر فناوری است و معاملات فیزیکی ندارد بنابراین اصطلاحا دنیای تاریکی است که امکان سوء استفاده از آن هم وجود دارد و در هفته گذشته در خبرها منتشر شد که یک صرافی زمینه خروج ۲ میلیارد دلار سرمایه را از ترکیه و از طریق رمز ارزها فراهم کرده و پس از انجام معاملات رمز ارز و خروج از کشور حساب صرافی را مسدود کرد و کاربران صرافی در عمل امکان دسترسی به رمزارزهای خود را از دست دادند.

فرزانی تصریح کرد:‌ همچنین فناوری اطلاعات مکان فیزیکی ندارد و به هر دلیل ممکن است مشکلاتی به وجود بیاید که از جمله این مشکلات می‌تواند حملات هکری باشد یا آنکه فرد حساب رمز کاربری خود را فراموش کند.

یک کارشناس اقتصادی ضمن بیان اینکه سال گذشته روزانه بالغ بر ۲۵۰۰ میلیارد تومان نقدینگی خلق شد، گفت: در حال حاضر نقدینگی موجود در اقتصاد به سمت بازار رمزارزها و سپرده گذاری بلند مدت در بانک‌ها رفته است‌.

وحید شقاقی در گفت‌وگو با ایسنا، اظهار کرد: اکنون حجم نقدینگی به سمت بازار رمز ارزها و سپرده گذاری بلند مدت در سیستم بانکی رفته است. ریشه افزایش قیمت‌ها در بازار دارایی‌ها از رشد نقدینگی حاصل می‌شود.

موسسات مالی یا بانک‌ها اگر بتوانند سودهای بسیار بالاتر از تورم و رشد اقتصادی بدهند، در واقع دچار بازی پانزی شده‌اند و مجبورند برای انجام تعهداتشان مرتبا سپرده‌های جدید بگیرند.
بازی یا ترفند «پانزی» در اقتصاد برگرفته از نام خالق آن است. جناب چارلز پانزی؛ کسی که با خرید کوپن‌های تخفیفی اداره پست و تعهد دادن آن‌ها در آمریکا و کشورهای دیگر به سرمایه‌گذاران وعده ۵۰ درصد سود را در ۴۵ روز یا ۱۰۰ درصد سود در ۹۰ روز می‌داد. در حالی که او با استفاده از سرمایه سرمایه‌گذاران قبلی و همچنین سرمایه‌گذاران جدید، سود اولین‌ها را پرداخت می‌کرد و از این راه توانست سود کلانی به دست بیاورد، اما در نهایت در سال ۱۹۲۰ بازداشت شد.

برخی اقتصاددانان گاهی از اصطلاح بازی پانزی استفاده می‌کنند، ترفندی که آسیب جدی به اقتصاد خواهد زد و ممکن است ضررهای هنگفتی برای سرمایه‌گذاران در هر بخشی به همراه داشته باشد. امروزه بسیاری از افراد متقلب به ویژه در حوزه پروژه های ارز دیجیتال از این حقه استفاده می‌کنند.

به عنوان نمونه اگر بخش واقعی اقتصاد رشد بالایی ندارد عجیب است که تمام موسسات مالی یا بانک‌ها بتوانند سودهای بسیار بالاتر از تورم و رشد اقتصادی بدهند. یکی از اصلی‌ترین دلایل این داستان آن است که این نهادها دچار همین بازی پانزی می‌شوند؛ یعنی برای آن که بتوانند از پس سودهای اعلامی‌شان برآیند که مشخصاً از درآمدهایشان نمی‌تواند حاصل شود، مجبورند که سپرده‌های جدید بگیرند و به این ترتیب از این منابع بتوانند از عهده تعهداتشان برآیند.

در نهایت چون این نهادها هر کدام به دنبال دریافت سپرده‌های بیشتر هستند مجبورند دائما نرخ سود را بالاتر اعلام کنند تا نه تنها جلوی از دست رفتن سپرده‌هایشان را بگیرند، بلکه بتوانند سپرده‌های جدیدی جذب کنند که این آتش فاجعه را بیشتر شعله‌ور می‌کند.

در کلاهبرداری های اقتصادی هدف معمولاً اغواء کردن مردم عامی که دانش عمیقی از امور سرمایه‌گذاری یا مفاهیم اقتصادی آن ندارند، است. مفاهیم ساختگی زبانی که تأثیرگذار بنظر می‌رسند، اما اساساً بی‌معنی هستند و برای خیره کردن سرمایه‌گذاران به کار می‌روند. بنابراین باید نسبت به آن آگاهی‌های لازم را داشت تا دچار ضرر و زیان نشوید.