پیشنهاد مالیات صفر برای شمش طلا و ارزش افزوده برای کارمزد ساخت مصنوعات طلا / دلار 25630

خبراقتصادی – محسن شمشیری

کاهش انتظارات تورمی، کاهش قیمت ها در ماه های اخیر و بی میلی مردم به خرید طلا و سکه، موجب شده که تقاضا کاهش یافته و خرید و فروش راکد شود و مردم به دلیل ثبات و کاهش قیمت ها، تمایلی به نگهداری سکه و طلا و خرید آن ندارند. در نتیجه به تدریج روند نزولی قیمت سکه و کاهش حباب سکه را شاهد هستیم.
به دنبال انتشار خبر توافق رهبران جمهوری خواه و دموکرات بر سر بسته محرک مالی 900 میلیارد دلاری مقابله با کرونا، روی قیمت های ارز و طلا و بیت کوین و بورس های جهان اثرگذار بوده و کارشناسان از اثر بیشتر آن در ماه های آینده خبر می دهند.
هر چند که این توافق دیر رخ داده اما بازهم می تواند کمک قابل توجهی به تحرک در بورس های جهان و اقتصاد آمریکا و جهان باشد. برخی صاحب نظران به عملکرد دموکرات ها به خاطر تاخیر در این موضوع با هدف مقابله با ترامپ انتقاد کرده و معتقدند حالا که واکسن توزیع می شود و اقتصاد جهان در حال نفس کشیدن است این بسته حمایت مالی اثر کمتری دارد و باید چند ماه پیش که خبری از واکسن نبود، این بسته حمایت مالی به اقتصاد جهان کمک می کرد. اما با این حال می تواند تا حدی به اقتصاد جهان کمک کند و بازارهای سهام، ارزها، طلا، رمز ارزها و تولید وصنعت را تحت تاثیر قرار دهد. به دنبال انتشار این خبر، قیمت طلا تا 1900 دلار افزایش یافت و در ساعات بعد به 1881 دلار رسید. در ساعات اولیه روز دوشنبه، قیمت هر اونس طلا روز دوشنبه اول دی 99  با ۰.۷۷ درصد رشد به ۱۸۹۵ دلار و ۸۹ سنت رسید.
فعالان بازار طلا و سکه می گویند: دیگر تقاضا و انگیزه‌ای برای خرید طلا و سکه در بین مردم وجود ندارد و بازار در رکود به سر می برد. بازاری‌ها می گویند: بعد از کاهش چند میلیونی قیمت سکه دیگر تقاضایی برای خرید سکه نداریم.افزایش قیمت ارز در بازار همواره یکی از دلایل اصلی افزایش قیمت طلا و سکه بوده است و این سناریو در روزهای اخیر بازهم تکرار شد ولی خیلی دوام نداشت چراکه دلار نیز از کانال 26 هزار تومان به کانال 25 هزار تومان بازگشت.
بانک مرکزی تلاش می کند با تقویت عرضه در بازار به تقاضاهای ارزی پاسخ دهد و برهمین اساس نیز تداوم عرضه‌های روزانه ارز در سامانه نیما و بازار متشکل ارزی موجب شده تا نیاز ارزی بازار پاسخ داده شود و دیگر به مانند قبل شاهد نوسانات لحظه ای در بازار نباشیم. با این حال اما در مقاطعی انتشار برخی اخبار سیاسی موجب می شود تا جو روانی بازار تغییر کند و قیمت ارز افزایشی شود.
 در صرافی‌های بانکی نیز قیمت‌ها افزایشی است؛ به نحوی که فروش دلار 25 هزار و 450 تومان و قیمت خرید دلار نیز با اختلاف 1000تومانی نسبت به قیمت فروش، 24 هزار و 450 تومان تعیین شده است. قیمت فروش یورو نیز معادل 31 هزار و 100 تومان و قیمت خرید یورو نیز 30 هزار و 100 تومان اعلام شده است.
قیمت هر اونس طلا با ۰.۲۲ درصد افزایش به ۱۸۸۱ دلار و ۸ سنت رسید.به گزارش رویترز، در حالی که بسته محرک مالی جدید دولت آمریکا سبب افزایش اشتها برای خرید طلا شده و در شرایطی که مشاهده گونه جدیدی از ویروس کرونا تشدید محدودیت ها در انگلیس را به دنبال داشته است، قیمت طلا روز سه شنبه شاهد افزایش بود.بر اساس این گزارش، قیمت هر اونس طلا با 0.22 درصد افزایش به 1881 دلار و 8 سنت رسید. قیمت فلز زرد در معاملات آتی برای تحویل در ماه فوریه نیز با 0.18 درصد رشد به 1886 دلار و 10 سنت رسید.

دستگیر شدن متخلفان ارزی در آذربایجان شرقی

مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت اطلاعات از شناسایی و دستگیری ۹ نفر از صرافان به دلیل فعالیت‌های غیرمجاز ارزی به اتهام پولشویی، فرار مالیاتی و قاچاق ارز در استان آذربایجان شرقی خبر داد. آنها با رفتار و فعالیت‌های غیرقانونی خود در افزایش نابسامانی بازار ارز و هدر رفت منابع ارزی کشور سهیم بوده‌اند؛ شناسایی و دستگیر شدند.
بر اساس این گزارش برابر بررسی‌های بعمل آمده، متخلفان در قالب فعالیت‌های غیرمجاز ارزی با زیر پاگذاشتن مقررات و دستورالعمل‌های معاملات ارز که مبادرت به واگذاری ارز مداخله‌ای برای مصارف غیرمجاز، عدم ثبت معاملات در سامانه سنا، مبادله ارز با فعالان و صرافی‌ های غیرمجاز، استفاده از حسابهای شخصی در عملیات صرافی و عدم صدور فاکتور می‌کردند؛ به اتهام پولشویی، فرار مالیاتی و قاچاق ارز دستگیر و تحویل مراجع قضایی شدند.  برآورد ارزش تخلفات بررسی شده تاکنون، بالغ بر ۵۴ هزار میلیارد ریال بوده است.

مالیات شمش طلا صفر شود

مشمول نرخ صفر کردن شمش طلا و اخذ مالیات با نرخ استاندارد از سایر اجزای طلای زینتی (اجرت و سود) می‌تواند به افزایش شفافیت و حتی افزایش وصولی‌های سازمان امور مالیاتی در بلندمدت کمک کند.
مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی در خصوص آسیب‌شناسی وضعیت موجود و راهکارهای پیشنهادی درخصوص مالیات بر ارزش‌افزوده طلا اعلام کرد: در صورت تأیید اصالت شمش طلا در سامانه مودیان، این نهاده مشمول نرخ صفر خواهد شد.
 دفتر مطالعات مالیه عمومی و توسعه مدیریت این مرکز درگزارشی با عنوان «مالیات بر ارزش‌افزوده طلا: آسیب‌شناسی وضعیت موجود و راهکارهای پیشنهادی» نوشت: در سال‌های گذشته طلا و مصنوعات آن یکی از کالاهای مهمی بوده است که فرایند قانونگذاری و وصول مالیات بر ارزش‌افزوده از آن با چالش‌ها و مقاومت‌هایی همراه بوده است.
این گزارش افزود: طبق قانون آزمایشی مالیات بر ارزش‌افزوده مصوب سال ۱۳۸۷ فروش طلا و مصنوعات آن مشمول نه درصد (۹ %) مالیات بر ارزش‌افزوده می‌شود یعنی در هر فاکتور فروش، مالیات مذکور با نرخ استاندارد ۹ % به اصل طلا همراه با اجرت ساخت و سود آن تعلق می‌گیرد.
دفتر مطالعات مالیه عمومی و توسعه مدیریت مرکز پژوهش‌های مجلس تصریح کرد: برخی بر این باور بودند که ماهیت کالای طلا با سایر کالاها متفاوت است که این امر به‌دلایل مختلفی نظیر سرمایه‌ای بودن اصل طلا، تولید کارمزدی (استفاده از طلای امانت گرفته شده) و ... باز می‌گردد.به بیان دیگر در این نگاه، طلا کالایی سرمایه‌ای است که بدون تغییر ماهیت، به‌طور مستمر بین خریداران و فروشندگان دست به دست می‌شود و در هر دور چرخش، صرفاً به میزان اجرت آب کردن و ایجاد مصنوعات جدید، ارزش جدید خلق می‌شود.هنگامی‌که کل طلا مشمول مالیات شود، از یک مقدار طلای مشخص، بارها و بارها مالیات اخذ می‌شود که در این‌صورت معادل ارزش طلای اولیه و یا حتی بیش از آن، مالیات بر ارزش‌افزوده وصول می‌شود.
این گزارش تصریح کرد: دولت با پذیرش ضمنی استدلال‌های مذکور، برای اصلاح قانون مالیات بر ارزش‌افزوده مصوب سال ۱۳۸۷ و کاهش اعتراض به نحوه مالیات‌ستانی از طلا اظهار داشت که نرخ مالیات بر ارزش‌افزوده طلا و مصنوعات آن از ۹درصد به ۳درصد کاهش یابد (راهکاری که در سال ۱۳۹۵ برای اصلاح قانون مالیات بر ارزش‌افزوده در لایحه دائمی کردن قانون مالیات بر ارزش‌افزوده ارائه کرد) لکن همچنان مبتنی‌بر این راهکار اصل طلا مشمول مالیات با نرخ ترجیحی خواهد بود.
گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس افزود: در بازار طلا و جواهر دو نوع مخالفت از سوی بازیگران و ذی‌نفعان آن با مالیات بر ارزش‌افزوده ابراز می‌شود. بخش عمده‌ای از ذی‌نفعان بازار طلا و جواهر با توجه به استدلال‌های فوق و همچنین نحوه تشخیص و رسیدگی سازمان امور مالیاتی با مالیات‌ستانی در صنعت طلا و جواهر مخالفت می‌کنند و عده‌ای نیز ممکن است به‌دلیل گسترش شفافیتی که اجرای نظام مالیات بر ارزش‌افزوده در طول زنجیره بازار طلا و جواهر ایجاد می‌کند به مخالفت با آن می‌پردازند زیرا در این‌صورت میزان عملکرد و درآمد آنها مشخص شده و باید مالیات عملکرد بیشتری پرداخت کنند.
درحال حاضر براساس قانون مالیات بر ارزش‌افزوده مصوب سال ۱۳۸۷ علاوه‌بر آنکه اصل ارزش طلا و اجرت و سود آن مشمول مالیات با نرخ استاندارد یعنی ۹ درصد می‌شود، تفاوتی میان کارکردهای مختلف طلا (طلای سرمایه‌گذاری و طلای زینتی) وجود ندارد.
این گزارش عنوان کرد که براساس مصوبه اردیبهشت‌ماه ۱۳۹۹ صحن علنی مجلس شورای اسلامی (در انتظار تأیید شورای نگهبان) معافیت اصل طلا از مالیات بر ارزش‌افزوده، منوط به عضویت همه مودیان زنجیره تولید و فروش طلا و جواهر در سامانه مؤدیان موضوع قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان مصوب سال ۱۳۹۸، صدور فاکتور الکترونیکی و درج ارزش اصل طلا در هر فاکتور (کنترل و رهگیری اصل طلا در معاملات و مبادلات) است و در این حالت صرفاً اجرت ساخت و سود مشمول مالیات بر ارزش‌افزوده خواهد شد.
دفتر مطالعات مالیه عمومی و توسعه مدیریت مرکز پژوهش‌های مجلس یادآور شد: مبتنی ‌بر راهکار مجلس شورای اسلامی که از سوی صنف طلا و جواهر مورد حمایت قرار گرفته است، تنها در صورتی اصل طلا معاف از مالیات بر ارزش‌افزوده خواهد شد که فروشندگان طلا و جواهر اقدام به ثبت همه خریدها و فروش‌های خود در سامانه‌های سازمان امور مالیاتی کنند و ارزش اصل طلا را در فاکتورهای فروش به‌صورت جداگانه درج کنند.
این گزارش خاطرنشان کرد: همچنین در صورت تخلف از اجرای آن، معادل ۹درصد از ارزش اصل طلا به‌عنوان جریمه از فروشنده طلا و جواهر اخذ خواهد شد. در این راهکار علاوه‌بر آنکه دغدغه حاکمیت مبنی ‌بر شفافیت در بازار طلا و جواهر تا حدودی مرتفع می‌شود، مشکلات فعالان اقتصادی شاغل در بخش رسمی بازار طلا و جواهر نیز حل می‌شود.مطالعه تجربه سایر کشورها نشان می‌دهد که در بسیاری از موارد مفهومی به نام طلای سرمایه‌گذاری تعریف شده و آن را از پرداخت مالیات معاف کرده‌اند. با توجه به تجربه سایر کشورها و همچنین وضعیت فرهنگی و اقتصادی کشور ما، مشمول نرخ صفر کردن شمش طلا و اخذ مالیات با نرخ استاندارد از سایر اجزای طلای زینتی (اجرت و سود) می‌تواند به افزایش شفافیت و حتی افزایش وصولی‌های سازمان امور مالیاتی در بلندمدت کمک کند.البته لازمه اجرای کارآمد و کامل این راهکار، استقرار طرح جامع مالیاتی به‌منظور مقابله با فرار مالیاتی و اجرایی شدن سامانه مؤدیان است که در آن نهاده‌ها و ستانده‌ها ثبت شده و قابلیت بررسی متقابل وجود داشته باشد. در واقع در صورت تأیید اصالت شمش طلا در سامانه مذکور، این نهاده مشمول نرخ صفر خواهد بود.
دفتر مطالعات مالیه عمومی و توسعه مدیریت مرکز پژوهش‌های مجلس اضافه کرد: توجه به این نکته ضروری است که اجرای این روش به تنهایی راهگشای تمام مشکلات این صنف، افزایش شفافیت فعالیت آن و کاهش قاچاق نبوده و اقدامات مکمل دیگری نیز ضروری است.