افزایش روزانه 2576 میلیارد تومان سپرده و 1828 میلیارد تومان تسهیلات

خبراقتصادی – محسن شمشیری
سپرده های بانکی با 36 درصد رشد در یکسال منتهی به شهریور 99 به رقم 3195 هزار میلیارد تومان در پایان شهریور 99 رسیده است. میزان سپرده ها بعد از کسر سپرده قانونی نیز به رقم 2897 هزار میلیارد تومان رسیده و سپرده قانونی رقم 298 هزار میلیارد تومان بوده که معادل 9.3 درصد کل سپرده هاست که احتمالا به خاطر پرداخت تسهیلات مقابله با کرونا و کمک به واحدهای خسارت دیده از کرونا، درصد سپرده قانونی کمتر از 10 درصد سال های قبل بوده است.
همچنین میزان تسهیلات جاری و غیر جاری بانک ها به رقم 2275 هزار میلیارد تومان رسیده که معادل 71.2 درصد کل سپرده های بانکی کشور است و به عبارت دیگر معادل 28.8 درصد کل سپرده های بانکی معادل 920 هزار میلیارد تومان بابت سپرده قانونی و ذخیره احتیاطی بانک ها در نظر گرفته شده است. از این رقم 298 هزار میلیارد تومان یا 9.3 درصد کل سپرده ها، را سپرده قانونی تشکیل داده و 622 هزار میلیارد تومان یا 19.4 درصد کل سپرده ها را ذخیره احتیاطی تشکیل داده است.
از سوی دیگر نسبت تسهیلات که شامل درصد تسهیلات از سپرده ها بعد از کسر سپرده قانونی است معادل 78.53 درصد بوده است که نشان می دهد تمایل بانک ها به پرداخت تسهیلات به خاطر سیاست انضباط مالی و همچنین کنترل مطالبات معوق، نسبت به سال های قبل که نسبت تسهیلات بالای 80 درصد بوده کمتر شده است.
نسبت تسهیلات در شهریور 98 یعنی یک سال پیش معادل 79.8 درصد و در اسفند 98 نیز معادل 79.4 درصد بوده است و اکنون به 78.5 درصد کاهش یافته است. در حالی که سپرده ها دریکسال اخیر 36 درصد رشد کرده اما تسهیلات 35.2 درصد رشد کرده است. اما درصد رشد سپرده ها و همچنین تسهیلات در شش ماه اول سال 99 برابر بوده و 17.6 درصد گزارش شده است. به عبارت دیگر، بانک ها برای مقابله با کرونا، کمک به واحدهای خسارت دیده، کمک به بخش های اقتصادی دچار رکود و حمایت از تامین سرمایه در گردش واحدهای اقتصادی، در سال 99 تسهیلات خود را افزایش داده اند و این تسهیلات دریکسال اخیر رشد قابل توجه 35.2 درصدی داشته است که تقریبا نزدیک به رشد سپرده ها بوده است.
رقم تسهیلات در این یکسال از 1682 هزار میلیارد تومان در شهریور 98 به 2275 هزار میلیارد تومان در شهریور 99 رسیده و  معادل 593 هزار میلیارد تومان یعنی نزدیک به 600 هزار میلیارد تومان بیشتر شده که رقم قابل توجه و زیادی است و این افزایش مانده تسهیلات بانک ها می تواند به واحدهای اقتصادی خسارت دیده از تحریم، کرونا و رکود اقتصادی کمک قابل توجهی باشد.
اما در عین حال میزان سپرده ها نیز در این یکسال بیش از 846 هزار میلیارد تومان و در شش ماه اول سال 99 معادل 480 هزار میلیارد تومان بیشتر شده است. یعنی روزانه 2576 میلیارد تومان به سپرده ها اضافه شده است. همچنین در این شش ماه رقم تسهیلات معادل 340 هزار میلیارد تومان بیشتر شده و براین اساس در 186 روز اول سال 99، روزانه 1828 میلیارد تومان به تسهیلات بانک ها اضافه شده است.
آمارهای بانک مرکزی از افزایش ۳۶ درصدی مانده سپرده‌ها و ۳۵.۲ درصدی مانده تسهیلات بانکی در پایان شهریورماه ۹۹ نسبت به مقطع مشابه سال قبل حکایت دارد. گزارش وضعیت کل مانده سپرده‌ها و تسهیلات ریالی و ارزی بانک‌ها و مؤسسات اعتباری به تفکیک استان در پایان شهریورماه سال ۹۹ حاکی از آن است که مانده کل سپرده‌ها بالغ بر ۳۱۹۵۴.۴ هزار میلیارد ریال گردیده است که نسبت به مقطع مشابه سال قبل ۸۴۶۰.۵ هزار میلیارد ریال (۳۶ درصد) و نسبت به پایان سال قبل معادل ۴۷۹۱.۶ هزار میلیارد ریال (۱۷.۶ درصد) افزایش نشان می‌دهد.

بیش‌ترین مبلغ سپرده‌ها مربوط به استان تهران با مانده ۱۷۲۷۸.۷ هزار میلیارد ریال و کم‌ترین مبلغ مربوط به استان کهگیلویه و بویر احمد معادل ۷۸.۹ هزار میلیارد ریال است.مانده کل تسهیلات بالغ بر ۲۲۷۵۳.۲ هزار میلیارد ریال است که نسبت به مقطع مشابه سال قبل ۵۹۲۸.۶ هزار میلیارد ریال (۳۵.۲ درصد) و نسبت به پایان سال قبل ۳۳۹۷.۴ هزار میلیارد ریال (۱۷.۶ درصد) افزایش داشته است. بیش‌ترین مبلغ تسهیلات مربوط به استان تهران با مانده ۱۴۴۷۸.۷ هزار میلیارد ریال و کم‌ترین مبلغ مربوط به استان کهگیلویه و بویر احمد معادل ۸۰.۲ هزار میلیارد ریال است.
شایان ذکر است نسبت تسهیلات به سپرده‌ها بعد از کسر سپرده قانونی ۷۸.۵ درصد است که نسبت به مقطع مشابه سال قبل و پایان سال قبل، به ترتیب ۱.۳ و ۰.۹ واحد درصد کاهش نشان می‌دهد. نسبت مذکور در استان تهران ۹۱.۵ درصد و استان کهگیلویه و بویراحمد ۱۱۳.۶ درصد است.بانک مرکزی اعلام کرده است که یکی از علل مهم بالا بودن رقم تسهیلات و سپرده‌ها در استان تهران استقرار دفاتر مرکزی بسیاری از شرکت‌ها و مؤسسات تولیدی سایر استان‌ها در استان تهران بوده و عمده فعالیت‌های بانکی آنها از طریق شعب بانک‌ها و مؤسسات اعتباری استان تهران انجام می‌شود.