رکود بازار طلا بعد از تعطیلی دو هفته ای / همتی: مشکلی در تأمین ارز دارو نداریم

خبراقتصادی – محسن شمشیری
بازار جهانی  طلا، به دنبال افزایش 50 دلاری سه هفته پیش، در روزهای اخیر و به دنبال خبر توزیع واکسن کرونا با  روند کاهشی همراه شده و روز جمعه نرخ هر اونس طلا به 1830 دلار کاهش یافته است. از سوی دیگر بورس های جهان  و تحولات و شاخص های اقتصادی با واکنش مثبت روبرو شده و بسیاری از کشورها از رشد مثبت در ماه های اخیر خبر داده اند. تایید واکسن تولیدی شرکت فایزر توسط سازمان غذا و داروی آمریکا و همچنین عدم توافق انگلیس و اروپا، موضوعات دیگری است که اقتصاد و بازار ارز و طلا را تحت تاثیر قرار خواهد داد.
به دنبال این تحولات، دارایی های سنتی مانند طلا و بیت کوین نیز کاهش یافته و ریزش بیت کوین به 18 هزار دلار و تقویت ارزهای مختلف جهان در برابر طلا و دلار، خبر از تقویت بورس های جهان و رشد اقتصادی کشورهای مختلف می دهد.  از جمله رشد اقتصادی بریتانیا  در تابستان امسال و در سه ماهه منتهی به اکتبر 2020، بیش از 10 درصد بوده و پیش بینی ها از رشد مثبت اقتصاد بسیاری از کشورها در دوره توزیع واکسن کرونا خبر می دهد.
با این حال، اقتصاد ایران، شرایط متفاوتی دارد و در حالی که بازار ارز از روند کاهش قیمت ها و پیش بینی کاهش نرخ ارز در صورت تشکیل دولت بایدن در ماه های آینده خبر می دهد و شاخص های بودجه 1400 نیز با خوش بینی نسبت به فروش بیشتر نفت و درآمد بیشتر تنظیم شده، اما در بازار طلا رکود حاکم است و اکثر مردم و حتی افراد پر درآمد فروشنده طلا هستند و تقاضای اندکی برای خرید طلا وجود دارد.

بازار طلا بعد از  بازگشایی به دنبال دو هفته تعطیلی، با رکود مواجه شده و فعالان بازار معتقدند که اکثر مردم کم درآمد برای مخارج خود و افراد دارای درآمد بالا برای پاس کردن چک های خود، تمایل به فروش طلا و تامین نقدینگی دارند تا قدرت خرید خود را حفظ کنند و به مخارج خانواده و کسب وکار خود پاسخ بدهند. در نتیجه خریدارطلا بسیار محدود است و در نتیجه صنف طلا تمایل و تقاضایی برای خرید طلا در چنین بازاری ندارد.
روز جمعه قیمت دلار بازار آزاد به 26 هزار و 80 تومان، اونس طلا 1833 دلار و سکه به 12 میلیون و 550 هزار تومان رسید. روز پنج شنبه نیز با اعلام قیمت دلار 26 هزار و 100 تومان، یورو 31 هزار و 500 تومان و درهم امارات 7 هزار و 250  تومان،  قیمت هر قطعه سکه تمام بهار آزادی طرح جدید با ۲۰۰ هزار تومان کاهش ۱۲ میلیون و ۵۵۰ هزار تومان معامله شد. هر دلار در صرافی‌های بانکی نیز ۲۶ هزار و ۷۰ تومان  اعلام شد  قیمت فروش یورو نیز با افزایش ۲۰۰ تومانی به ۳۱ هزار و ۵۵۰ تومان رسید.قیمت خرید هر دلار ۲۵ هزار و ۷۰ تومان و قیمت خرید هر یورو نیز ۳۰ هزار و ۵۵۰ تومان اعلام شد.قیمت خرید هر دلار در بازار متشکل ارزی ۲۵ هزار و ۷۴۷ تومان و قیمت فروش آن نیز ۲۶ هزار و  ۴ تومان بود.همچنین قیمت خرید هر یورو در این بازار ۳۱ هزار و ۹۸ تومان و قیمت فروش آن نیز ۳۱ هزار و ۴۰۸ تومان اعلام شد.در سامانه سنا در روز معاملاتی چهارشنبه، هر یورو با قیمت میانگین ۳۱ هزار و ۸۳۷ تومان به فروش رسید و هر دلار نیز به قیمت ۲۵ هزار و ۶۱۵ تومان معامله شد.ضمن اینکه در سامانه نیما نیز در روز گذشته حواله یورو با میانگین قیمت ۳۱ هزار و ۳۲۵ تومان فروخته و حواله دلار نیز به قیمت ۲۵ هزار و ۴۵۳ تومان ثبت شد.

دبیر هیات مدیره اتحادیه طلا و جواهر تهران در این زمینه گفت: با آغاز مجدد فعالیت بازار طلا بعد از ۲ هفته‌ تعطیلات کرونایی، تقاضایی برای خرید طلا و سکه نداریم و  حباب قیمت سکه۱.۲ میلیون تومان است.
طبق اعلام  نادر بذرافشان، پس از تعطیلات دو هفته‌ای، برخلاف اینکه همه تصور می‌کردند تقاضا برای خرید سکه و مصنوعات طلا افزایش یابد، روند تقاضا نزولی بود. ضمن اینکه باتوجه به افزایش حدود ۵۰ دلاری قیمت هر اونس طلای جهانی و همچنین نوسانات نرخ ارز، قیمت‌ها روند صعودی داشته است.
وی در تشریح وضعیت یک هفته اخیر بازار سکه و طلا با از سرگیری فعالیت‌ها، پس از دو هفته تعطیلی به جهت کنترل شیوع کروناویروس، اظهار کرد: طی دو هفته‌ای که اصناف از جمله واحدهای ما نیز تعطیل بودند، در مجموع ۴۵ دلار افزایش قیمت اونس جهانی ایجاد شد. در یک هفته‌ اخیر نیز قیمت هر اونس طلای جهانی، پنج دلار افزایش پیدا کرد؛ بنابراین نسبت به سه هفته پیش، شاهد افزایش ۴۸ تا ۵۰ دلاری قیمت طلای جهانی بوده‌ایم.

دبیر هیات مدیره اتحادیه طلا و جواهر تهران ادامه داد: باتوجه نوسانات بازار ارز در کنار افزایش قیمت‌های جهانی، افزایش قیمت‌ها در بازار سکه و طلا را شاهد بودیم. به طور میانگین حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان افزایش قیمت برای هر قطعه سکه نسبت به پیش از تعطیلات ایجاد شده است. البته این افزایش قیمت سکه نسبت به یک هفته گذشته، حدود ۷۰۰ هزار تومان است.

وی خاطرنشان کرد: تصورمیشد که با از سرگیری فعالیت‌ها پس از تعطیلات کرونایی، تقاضا برای خرید سکه و مصنوعات طلا نسبت به بیش از تعطیلات افزایشی باشد، اما آنچنان تقاضایی در بازار سکه و طلا شکل نگرفت و در طول این هفته‌ که بازار سکه و طلا آغاز به کار کرد، روند تقاضا نزولی بود؛ بنابراین تقاضا عاملی برای افزایش قیمت‌ها در بازار نبوده و روند صعودی قیمت‌ها تنها ناشی از افزایش قیمت طلای جهانی در کنار نوسانات نرخ ارز در داخل بوده است.
این عضو هیات مدیره اتحادیه طلا و جواهر تهران در رابطه با آخرین قیمت‌ها سکه و طلا در بازارهای داخلی، گفت: هر قطعه سکه تمام طرح جدید ۱۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان، سکه تمام طرح قدیم ۱۱ میلیون و ۸۵۰ هزار تومان، نیم سکه شش میلیون و ۴۵۰ هزار تومان، ربع سکه چهار میلیون و ۴۵۰ هزار تومان و سکه‌های یک گرمی نیز دو میلیون و ۴۵۰ هزار تومان قیمت دارند.

بذرافشان افزود: هر گرم طلای ۱۸ عیار یک میلیون و ۱۵۲ هزار تومان و هر مثقال طلای ۱۷ عیار هم پنج میلیون تومان قیمت دارند. آخرین نرخ ثبت شده برای هر اونس جهانی نیز در روز پنج شنبه ۱۸۳۸ دلار بوده است.به گفته وی، هر قطعه سکه نیز حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان حباب دارد.
قیمت دلار در هفته‌ای که گذشت با بازگشت به کانال ۲۵ هزار تومان و مقاومت در برابر افزایش قیمت تا روز سه‌شنبه، نشان داد تمایلی به افزایش ندارد. اما این مقاومت در دو روز پایانی هفته با شکست همراه بود و دلار وارد کانال ۲۶ هزار تومان شد.
 بازار ارز این هفته را در حالی آغاز کرده بود که در هفته پیش از آن در واکنش بازار به تصویب طرح «اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها و صیانت از منافع ملت ایران» در مجلس شورای اسلامی، روند صعودی یافته بود.  با مطرح شدن و سرانجام تصویب این طرح در مجلس، قیمت دلار در بازار آزاد از محدوده ۲۴ هزار و ۵۰۰ تومان به حدود ۲۶ هزار  ۵۰۰ تومان در روز تصویب طرح رسید. البته پس از این شوک ناگهانی، در دو روز پایانی هفته روند نزولی آرامی بر بازر حاکم شد و تا جایی که در پایان کار معاملات هفته پیشین، قیمت دلار مجددا به کانال ۲۵ هزار تومان رسید.

تامین ارز دارو

از سوی دیگر، رئیس‌کل بانک مرکزی درخصوص تفاوت پرداخت ارز برای تأمین داروهای رایج و واکسن کرونا گفت: پرداخت ارز واکسن کرونا باید از کانالهای مشخصی صورت گیرد که با تحریم‌های آمریکا مواجه است ولی این وضعیت در مورد سایر داروها و تجهیزات پزشکی وجود ندارد.
عبدالناصر همتی در گفت‌وگو با تسنیم، تأکید کرد: همان‌طور که قبلاً بارها گفته‌ام، برای تأمین ارز دارو و تجهیزات پزشکی و واردات آن از هیچ کوششی فروگذار نکرده‌ایم به‌طوری که از اول سال تاکنون از روشهای مختلف بانکی و نیمایی حدود 2.7 میلیارد دلار برای دارو و تجهیزات پزشکی تأمین ارز داشته‌ایم و از این به بعد هم همین‌طور خواهد بود.
همتی افزود: با این حال، پرداخت ارز واکسن کرونا، مشکلات خاص خود را دارد. واکسن کرونا تولیدکنندگان پرشماری ندارد، مخصوصاً اگر اصرار بر خرید از منبع مطمئن داشته باشیم، لذا باید پرداختها از کانالهای مشخصی صورت گیرد که با تحریم‌های آمریکا مواجه است و آنها بایستی مجوز خاص از آمریکایی‌ها بگیرند، این وضعیت، در مورد سایر داروها و تجهیزات پزشکی وجود ندارد.
رئیس‌کل بانک مرکزی تأکید کرد: آمریکا در ظاهر ادعا می‌کند که غذا و دارو تحریم نیست ولی در عمل، کارشکنی می‌کند و ضمن ایجاد مشکل، هزینه مبادلات را به‌شدت بالا برده‌اند و این، جزئی از سیاست فشار حداکثری آنها است، به‌عنوان نمونه اقدام چند ماه پیش آنها در تحریم ثانویه بانکهای غیرتحریمی ایرانی را می‌توان ذکر کرد.

از سوی دیگر، همزمان با افزایش موارد ابتلا به کرونا و انتشار آمارهای ضعیف از وضعیت اشتغال امریکا که موجب ایجاد تردیدهایی در مورد ترمیم سریع اقتصادی شده است، قیمت طلا روز پنج شنبه شاهد اندکی افزایش بود. اما روز جمعه روند کاهشی داشت. کارشناسان پیش بینی می کنند که در مجموع به دلیل واکنش مثبت اقتصاد جهان به واکسن کرونا، می توان پیش بینی کرد که قیمت طلا کاهشی و یا حداقل باثبات باشد و روند صعودی شدیدی نداشته باشد. مگر آنکه اتفاق غیر منتظره ای رخ دهد.

به گزارش رویترز، قیمت هر اونس طلا با 0.10 درصد رشد به 1838 دلار و 38 سنت رسید. قیمت فلز زرد در معاملات آتی  برای تحویل در ماه فوریه نیز با 0.22 درصد رشد به 1841 دلار و 40 سنت رسید.به گفته یک منبع جمهوری خواه، انتظار می رود  یک متمم بودجه برای کمک به تداوم فعالیت دولت به تصویب برسد. مذاکرات بین جمهوری خواهان و دموکرات ها بر سر یک بسته مالی مقابله با کرونا ممکن است تا کریسمس به طول بیانجامد.

ارزش بیت‌کوین طی ۲۴ ساعت بیش از سه درصد ریزش کرد. به گزارش سی ان بی سی، بیتکوین که در ابتدای معاملات این هفته در آستانه شکست سقف ۱۹ هزار دلاری قرار گرفته بود، دومین افت متوالی خود را تجربه کرد و در کانال ۱۸ هزار دلار باقی ماند.بازدهی هفتگی محبوب ترین ارز دیجیتالی جهان به منفی ۲.۸۳ درصد رسیده است.
بازار در روز شنبه در حالی کار خود را آغاز کرد که تحت تاثیر التهابات هفته پیشین، شاهد معامله دلار در محدوده قیمت ۲۶ هزار و ۲۰۰ تومان بود. قیمتی که به سرعت با تمایل به بازگشت به کانال ۲۵ هزار تومانی مواجه شد و طی کاهشی ۵۰۰ تومانی در پایان این روز معاملاتی دلار با قیمت ۲۵ هزار و ۷۰۰ تومان به فروش رسید. قیمتی که در صرافی های بانکی و بازار آزاد مشترک بود.
اما در روزهای دوم تا چهارم هفته، با وجود آنکه بازارساز قیمت فروش دلار در صرافی های بانکی را روی قیمت ۲۵ هزار و ۶۰۰ تومان تثبیت کرده بود، اما در بازار آزاد فعالان بازار شاهد افزایش بسیار ملایم قیمت ارز بودند. مقاومت بازار برای حفظ قیمت دلار در کانال ۲۵ هزار تومان تا روز سه‌شنبه هم ادامه داشت، اما نهایتا در آخرین ساعات این روز قیمت دلار از مرز ۲۶ هزار تومان گذر کرد تا آغازی بر شکست مقاومت کانال ۲۵ هزار تومان برای قیمت دلار در بازار هفته گذشته باشد.
در طول معاملات هفته گذشته بازارساز با تعیین قیمت خرید ارزهای دلار و یورو به میزان یک هزار تومان ارزانتر از قیمت خرید این دو ارز، همچنان بر روانی بودن افزایش تدریجی قیمت دلار در بازار تاکید داشت، اما سرانجام تمایل افزایشی بازار توانست بر مقاومت بازارساز هم غلبه کند و در روز پنجشنبه نیز قیمت فروش دلار در صرافی های بانکی وارد کانال ۲۶ هزار تومانی شد.
بنابراین در هفته ای که گذشت بازار شاهد آن بود که کاهش قیمت ۵۰۰ تومانی دلار در روز شنبه، طی پنج روز بعدی هفته جبران شد و مجددا در پایان هفته دلار با قیمت ۲۶ هزار و ۲۰۰ تومان معامله شد.
البته روند افزایش قیمت در ارز یورو شدیدتر بود و این ارز که در معاملات روز ابتدای هفته در محدوده ۳۱ هزار تومان معامله می شد، در روندی افزایشی در پایان هفته به قیمت ۳۱ هزار و ۷۰۰ تومان رسید. همچنین قیمت فروش یورو در صرافی های بانکی پنجشنبه ۳۱ هزار و ۵۵۰ تومان ثبت شد.

تمامی این تحولات در حالی رخ داد که طبق مشاهدات عینی از سطح صرافی های پایتخت در هفته‌ای که گذشت حجم معاملات به شدت کاهش یافته بود و با وجود عرضه کافی، خریداران حضور پررنگی در بازار نداشتند. این شرایط و مشاهده مقاومت چند روزه بازار در کانال ۲۵ هزار تومانی باعث شده بوده تا پیش‌بینی کاهش نرخ دلار در روزهای پیش‌رو تقویت شود. اما تحولات دو روز پایانی هفته، تمامی پیش‌بینی‌ها را بر هم ریخت. معاملات شنبه‌ای انجام شده روزهای پایانی هفته هم نشان از پیش‌بینی افزایش قیمت دلار میان فعالان این بازار در هفته آینده دارد.

افزایش قیمت تحت تاثیر عوامل سیاسی

به گفته کارشناسان اقتصادی در روزهای اخیر بازار ارز بیش از آنکه تحت تاثیر عوامل اقتصادی قرار داشته باشد، براساس تحولات سیاسی، واکنش نشان می‌دهد، با تاکید بر این نکته که بازار به اخبار منفی واکنش بیشتری دارد.
در حالی که هفته گذشته رسانه‌های جهانی از قصد جو بایدن، ریاست جمهور آتی آمریکا، برای بازبینی در برنامه‌های تحریمی وزارت خزانه‌داری این کشور خبر دادند که تحریم‌های علیه ایران یکی از اهداف عمده آنها است و همچنین خبر ثبت سفارش‌های گسترده برای خرید واکسن کرونا از سوی بسیاری از کشورهای جهانی، همگی اخبار مثبتی بودند که می توانند باعث تضعیف دو عامل اصلی فشار اقتصادی بر ایران، یعنی تحریم‌های یکجانبه آمریکا علیه ایران و شیوع ویروس کرونا شوند، اما به اعتقاد این کارشناسان بازار ارز بدون توجه کافی به این اخبار امیدوار کننده، با نگاه به اخبار منفی، روندی صعودی را تجربه کرد.
نگرانی از تاثیر مصوبه مجلس بر آینده توافق برجام و روند رفع تحریم‌های علیه ایران و همچنین تحرکات جدید جمهوری‌خواهان آمریکایی در مجلس سنا برای فشار بیشتر بر روی اروپایی‌ها که می‌تواند روابط میان این دو قدرت اقتصاد جهانی را با تنش مواجه سازد، مهمترین اخبار منفی بودند که به نظر تحلیلگران بازار ارز بر نوع رفتار فعالان این بازار اثر گذاشتند.
البته نزدیک شدن به ایام پایان سال میلادی و تلاش برخی شرکت‌های ایرانی که مراودات بین‌المللی دارند، برای جمع‌بندی حساب‌های ارزی خود و همچنین افزایش تقاضا برای انجام سفرهای خارجی در تعطیلات کریسمس هم از دیگر عواملی هست که می‌تواند تقاضا را به صورت موقت در بازار ارز افزایش دهد و از عوامل افزایش نرخ در ارز در این روزها دانسته شوند. عاملی که به اعتقاد کارشناسان هرچند نسبت به سال‌های گذشته به دلیل شیوع بیماری کرونا کاهش قابل توجهی داشته است، اما همچنان توان تاثیرگذاری موقت بر بازار را دارد.

قیمت ارز در سامانه نظام یکپارچه معاملات ارزی (نیما) نیز در هفته گذشته هر چند از بازار آزاد عقب ماند، اما روندی صعودی را تجربه کرد. در این سامانه حواله دلار در ابتدای هفته در محدوده ۲۵ هزار و ۱۰۰ تومان به فروش می‌رسید و در پایان هفته این رقم به ۲۵ هزار و ۴۵۰ تومان رسید.
بنابراین به نظر می‌رسد هرچند در بازار آزاد و صرافی‌های بانکی قیمت فروش ارز وارد کانال ۲۶ هزار تومان شده است، اما صادرکنندگان و فعالان عمده بازار ارز در سامانه نیما، همچنان ترجیح می‌دهند دلار را در کانال ۲۵ هزار تومان معامله کنند. موضوعی که بازارساز هم با تعیین قیمت خرید دلار به بهای ۲۵ هزار و ۷۰ تومان در روز پایانی هفته، تمایل خود به آن را نشان داده است.
قیمت نیم‌سکه بهار آزادی ۶ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان، ربع سکه به چهار میلیون و ۵۰۰ هزار تومان و سکه یک گرمی نیز به ۲ میلیون و ۴۵۰ هزار تومان مبادله شد.علاوه بر این، در بازار طلا نیز هر گرم طلای ۱۸ عیار به یک میلیون و ۱۵۳ هزار تومان و هر مثقال طلا به بهای چهار میلیون و ۹۹۵ هزار تومان فروخته شد.
انس جهانی طلا نیز با کاهش قیمت نسبت به آخرین ساعات کاری روز گذشته به قیمت یک‌هزار و ۸۳۳ دلار و ۲۶ سنت رسید.دو هفته گذشته قیمت سکه و طلا متاثر از بازار ارز روند کاهشی داشت و نوسان ارزی و سیر نزولی قیمت ارز روی بازار طلا نیز تأثیر گذاشت.
بررسی روند معاملات ارزی در روزهای اخیر نشان می‌دهد که کاهش ریسک‌های برون‌زا، حضور پرقدرت بازارساز و تقویت عرضه اسکناس در بازار متشکل ارزی به منظور مدیریت نوسان نرخ ارز، باعث افت قیمت‌ها در بازار ارز و همچنین بازار طلا شده است.