همتي: عده اي براي دريافت دلار 4200 توماني بيش از برنامه ريزي كالا وارد كرده اند / متغيرهاي اقتصادي نويد سال بهتري را مي دهد

خبراقتصادي - رئیس‌کل بانک مرکزی به تشریح سیاست‌ها و اقدامات انجام‌شده توسط بانک مرکزی در حوزه پولی و ارزی پرداخت و توضیحاتی درباره وضعیت تورم،‌ نقدینگی و پایه پولی نیز ارائه داد. همتی از نهایی‌شدن ادغام بانک‌های نظامی در بانک سپه تا پایان آذرماه خبر داد و گفت: رایزنی برای خرید واکسن کرونا ادامه دارد.
او همچنین درباره وضعیت بازار ارز ابراز امیدواری کرد که اوضاع بازار ارز درست خواهد شد و نگرانی در این خصوص وجود ندارد.
رئیس‌کل بانک مرکزی همچنین از رایزنی با دو کشور برای خرید واکسن کرونا خبر داد و گفت: از حدود یک ماه قبل برای خرید واکسن کرونا با کره جنوبی درحال مذاکره بودیم ولی کره نتوانست تضمینی برای عدم بلوکه شدن پول ایران در آمریکا به ما بدهد.هیچ مشکلی برای تأمین منابع ارزی خرید واکسن نداریم و به‌محض اینکه رایزنی‌ها با یک کشور به سرانجام رسید همان روز می‌توانیم پول را منتقل کنیم.
رئیس‌کل بانک مرکزی در بخشی دیگر از سخنانش گفت: فعلاً زمان مناسبی برای افزایش نرخ سود بانکی نیست چراکه هم با مشکل ناترازی بانک‌ها روبه‌رو هستیم و هم باید به فکر تقویت بازار سرمایه باشیم.
او همچنین توضیحاتی درباره رسوب کالاها در گمرک داد و تأکید کرد که مشکل رسوب کالاها واردات بدون انتقال ارز نبود بلکه عده‌ای با جوسازی درباره ارز 4200تومانی سعی کردند منافعی ببرند و ... .
همتي گفت: پیش‌بینی می‌کنیم که در یک سال منتهی به خرداد 1400 که پایان دوره یک‌ساله هدف‌گذاری خواهد بود، بتوانیم به تورم 22 تا 24 درصدی نزدیک شویم.با روندی که بازار ارز در پیش گرفته و با اقداماتی که انجام شده و اتفاقاتی که در رشد اقتصادی و تجارت خارجی در حال صورت گرفتن است، از این پیچ گذر خواهیم کرد.


عده اي براي دريافت دلار 4200 توماني بيش از برنامه ريزي كالا وارد كرده اند

وی در این گفت‌وگو به حواشی اخیر درباره رسوب کالاهای اساسی در گمرک نیز پاسخ داد و گفت: موضوع اینگونه که در رسانه‌ها مطرح می‌شود نیست و ماهانه 3 میلیون تن کالا و از ابتدای سال، 23 میلیون تن کالا از گمرک تخلیه شده و این جریان ادامه دارد. افرادی که فکر می‌کردند دولت قصد حذف ارز 4200 تومانی را دارد جوسازی کردند و به بخشی از اهداف خود نیز رسیدند. این افراد کالاهای اساسی را اضافه‌تر از میزان برنامه‌ریزی شده وارد کرده‌اند.بانک مرکزی برای سال 99 معادل 8 میلیارد دلار تعهد تامین ارز داشته که از این میزان 5.5 میلیارد دلار برای کالاهای اساسی و 2.5 میلیارد دلار برای دارو بوده است.
رئیس کل بانک مرکزی ضمن تاکید بر اینکه با توجه به محدودیت‌های ارزی پیش آمده برای کشور تامین ارز بیش از میزان برنامه‌ریزی شده امکان‌پذیر نیست، گفت: تاکنون که 9 ماه از سال گذشته بانک مرکزی از 8 میلیارد دلار تعهد خود 7 میلیارد دلار را تامین کرده است.
وی با بیان اینکه علت کمبود کالاهای اساسی و افزایش قیمت آنها تنها ترخیص کالاها و تامین ارز نیست، افزود: در نظام توزیع مشکل داریم و همچنین در بخش‌های اجرایی مشکلاتی وجود دارد که مسئولان مربوطه تلاش می‌کنند این مشکلات را رفع کنند.
رئیس کل بانک مرکزی ادامه داد: بسیاری از کالاهای اساسی با دلار 4200 تومانی وارد شده‌اند اما افزایش قیمت‌های زیادی در بازار داشته اند برای مثال کنجاله با ارز دولتی وارد شده و باید پرسید اکنون چرا در بازار با این قیمت‌ها به فروش می‌رسد؟ در حال حاضر مشکل کشور ریال و ارز است اما مدام گفته می‌شود که بانک مرکزی ریال و ارز تخصیص نمی‌دهد. بانک مرکزی از کجا بیاورد، باید چاپ کند؟

واردات بدون انتقال ارز تا 10 آبان بود

همتی گفت: همه دستورات رییس جمهوری را دقیق و بدون دلخوری اجرا خواهیم کرد. واردات بدون انتقال ارز تا دهم آبان ماه 99 است و بعد از آن براساس ضوابط بانک مرکزی عمل شود. وقتی در جامعه اعلام می‌شود که ارز 4200 تومانی حذف خواهد شد طبیعتا شوکی به بازار وارد می‌شود و این سیگنال را می‌دهد که هر کسی کالا دارد نفروشد.
 
همتی ضمن بیان اینکه وزارت صمت باید ثبت سفارش را بر اساس برآورد درآمدهای ارزی انجام دهد و مدیریت تقاضا را به درستی انجام دهد، تاکید کرد: از ابتدای سال تاکنون 26.5 میلیارد دلار صادرات و 25 میلیارد دلار واردات انجام شده است برخی افراد کالاها را با تصور اینکه ارز گران می‌شود نگه داشتند؟ اما به هر حال بازار کنترل شد و نرخ ارز کاهش یافت.
وی در ادامه به وضعیت عرضه ارز در بازار و سامانه نیما اشاره کرد و افزود: در حال حاضر عرضه ارز در سامانه نیما بسیار مطلوب است. روزانه بین 170 تا 180 و گاهی 200 میلیون دلار در سامانه نیما عرضه می‌شود که میانگین نرخ این ارز هم امروز 25 هزار و 400 تومان است که روند کاهشی دارد. چرا که انتطارات تورمی کاهشی است.

بیشترین رشد نقدینگی

وی افزود: از مهر سال 79 تا مهر سال 99 رشد نقطه به نقطه در این سالها را بررسی کردیم که بر این اساس نمودار مورد بررسی 3 قله دارد؛ نقدینگی 39.4 درصدی سال 85، نقدینگی 38.8 درصدی سال 92 و نقدینگی 37.2 درصدی در سال 99 که میانگین رشد نقدینگی نیز 27.7 درصد است و انحرافاتی که در نمودار وجود دارد ناشی از اتفاقاتی است که به اقتصاد تحمیل شده است. ضمن اینکه باید شرایط ارزی امسال و سال گذشته و فشارها را نیز در نظر بگیرید.
از مرداد 76 تا مهر 83 حدود 80 درصد رشد نقدینگی داشته ایم. از مرداد 84 تا مهر 91 حدود 81 درصد رشد نقدینگی و مرداد 92 تا مهر 99 حدود 83 درصد رشد نقدینگی بوده است. در تمام این دوره ها رشد نقدینگی به یک میزان بوده است؛ بنابراین نقدینگی یک مشکل ساختاری در کشور است و مربوط به دوره ما نیست.

رهبر معظم انقلاب فرمودند در صورت کسری بودجه اولویت با اوراق و فروش سهام است و برای انتشار اسکناس نباید سراغ بانک مرکزی رفت. برهمین اساس توانستيم رشد پایه پولی 13 درصدی را ثبت کنیم. انتظارات تورمی کاهش پیدا کرده و پیش بینی می‌ شود نرخ تورم نیز کاهش یابد.

همتی درباره تورم 13 درصدی نیز گفت: تورم بیشتر جهش است و در واقع فشار هزینه ناشی از رشد قیمت ارز است. قیمت ارز هم زیاد بالا رفت که نقدینگی در واقع تقاضای مربوط به آن را ایجاد می‌کند. وقتی انتظارات تورمی در کشور به خاطر رشد بر فرض ارز یا به هر دلیل هزینه‌ها که اول سال به وجود آمد که کرونا هم یکی از آنها بود، افت تولید را سبب شد. تولید که افت کند، نرخ ارز بالا می‌رود و کاهش ارزی خواهیم داشت و تمام اینها به تولید لطمه می‌زند.
انتظارات تورمی بلای تمام این موارد است. چرا پیش‌بینی می‌کنم به تدریج افت خواهد کرد، برای اینکه انتظارات تورمی کاهش پیدا کرده است. چرا قیمت اتومبیل پایین می‌آید؟ چرا ارز به سمت پایین می‌آید؟ چه اتفاقی افتاده است؟ انتظارات تورمی کاهش پیدا کرده است.
وی با بیان اینکه رشد نقدینگی از ابتدا سال تا الان 22 درصد بوده است، تصریح کرد: اشاره قبلی من یعنی 37 درصد نقطه به نقطه مهر تا مهر بود. امسال کسری بودجه از طریق فشار به بانکی مرکزی تامین نشده است. امسال تنها یک مورد بود که به بودجه ارتباط ندارد و مربوط به کرونا می‌شود. در واقع یک میلیارد یورو مجوزی که از صندوق  داده شد، مربوط به همین مسئله بود.

فحش ندهند که همتی پول نمی‌دهد

رئیس کل بانک مرکزی با تأکید براینکه زمانی که ارز در دسترس نیست، باید پول به چاپ برسد، تصریح کرد: در این خصوص مقاومت به خرج می‌دهم، ناراحت نشوند زیرا مسئول ارزش پول ملی هستم، باید این کار را انجام دهم، فحش ندهند و بگویند همتی پول نمی‌دهد.

وی در خصوص بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی تاکید کرد: بدهی بانک‌ها کاهش پیدا کرده است. به دلیل مسئولیت‌ام باید بازار سرمایه را هم در نظر داشته باشم، در مقطعی تاکید کرده بودم بانک‌ها به کارگزاری‌ها وام ندهند، اما در ارائه این وام سختگیری صورت نگرفت و علت آن هم این بود که به بورس لطمه می‌خورد و میزان وامی که به کارگزاری‌ها دادند رقم بسیار قابل توجهی بود.

شرایط به شکلی است که رئیس بانک مرکزی را در جایی قرار می‌دهند که نه تنها ارز به آن تحویل نمی‌دهند، تقاضای ارز هم دارند. پول نو هم می‌خواهند، از آن طرف استثناهایی را برای دریافت معرفی می‌کنند، بورس هم باید کمک کند که البته این وظیفه بانک مرکزی است تا به حال هم چنین بوده است و فعالان بازار سرمایه مطمئن باشند بانک مرکزی هر اندازه توان داشته باشد از این کمک دریغ نخواهد کرد، ولی بانک مرکزی هم منوط به یکسری درآمد است. در شرایط بسیار سخت اکنون سه واحد درصد اضافه می‌شود، مطرح می‌کنند که بانک مرکزی موفق به کنترل نشده است. شرایط بانک مرکزی را هم ببینند، ایده‌آل نیست.

عدم افزایش نرخ سود بانکی

رئیس کل بانک مرکزی درباره وضعیت نرخ سود در بازار بین بانکی،‌گفت: نرخ کوتاه مدت در حال حاضر در دامنه 10 تا 22  و نرخ سود بین بانکی 20.5 درصد است.


همتی در بخش دیگری از سخنان خود درباره عملیات بازار باز و کنترل نرخ تورم گفت: شرایط آرمانی و ایده‌آلی با شرایطی که الان داریم متفاوت است. اگر همه مشکل ما تورم ناشی از نقدینگی بود سیاست‌ها و ملزومات مشخصی را می‌خواست. اما اکنون با تورمی روبرو هستیم که ناشی از شوک عرضه است که برای مدیریت آن و مدیریت تقاضا تدابیر خاصی لازم است.
 جلوی ابرتورم را گرفتیم

همتی با بیان اینکه پس از این سود بین بانکی به حالت سابق بازگشته و الان در شرایطی هستیم که مدیریت نرخ سود بین بانکی را ادامه خواهیم داد،‌ گفت: باید بپذیریم که ما باید با رکود ناشی از تحریم مبارزه می‌کردیم که هدفش ابرتورم در اقتصاد ایران بود. ما نه تنها جلوی ابرتورم را گرفتیم بلکه از نابودی تولید نیز جلوگیری کردیم و شاهد هستیم که تولید در حال رونق گرفتن است و ابرتورمی هم که اوایل سال تصور می‌شد با انفجار نقدینگی و تضعیف بالای پایه پولی رخ می‌دهد، اتفاق نیفتاد.

کشوری که نفت عظیمی دارد نباید از این بدهی‌ها نگران شود

اینده بازار ارز

رئیس بانک مرکزی در پاسخ به این سوال که با وجود آرامشی که در ماه اخیر در بازار ارز شکل گرفته است، پیش بینی شما از آینده این بازار چیست؟، اظهار کرد: از نظر من شرایط در بازار ارز خوب است و بهتر خواهد شد.
وی افزود: با وجود اینکه متغیرهای مختلفی مثل شوک‌های سیاسی و شوک‌های روانی که عواملی برون‌گرا هستند، در بازار ارز تاثیر می‌گذارد اما چیزی که از درون، من اطلاع دارم این است که من اطمینان دارم که این روند، روند خوبی خواهد شد و چنانچه می‌بینیم انتظارات تورمی کاهنده است و به ما می‌گوید این انتظارات در بازارهای مختلف به آرامش بیشتری خواهند رسید؛ شما صبر کنید انشاالله شرایط بهتر خواهد شد.
همتی درباره اقدامات انجام شده در بانک مرکزی برای خرید واکسن کرونا گفت: ما یک ماه معطل کره جنوبی بودیم. کره گفت ما از اوفک امریکا اجازه گرفته‌ایم که ارزهای شما به سوئیس منتقل کنند. چون کره ای ها وقتی بخواهند پول را منتقل کنند حتماً باید u_tern را طی کنند. یعنی ابتدا باید به آمریکا برود و از آمریکا حواله شود. ما از کره ای‌ها تضمین خواستیم که آمریکایی ها پول ما را بلوکه نکنند چون که به آنها اطمینان نیست.
رئیس بانک مرکزی درباره تامین ارز برای خرید واکسن کرونا با بیان اینکه ما نمی‌توانیم اجازه بدهیم که پول‌هایمان بلوکه شود، خاطرنشان کرد: صندوق بین‌المللی پول هم قول‌هایی داده است که برای هزینه‌های کرونا به ما پول داده شود اما تا جایی که من اطلاع دارم آنها هم جرات ندارند و آمریکا اجازه نمی‌دهد که با اینکه حرف از استقلال شان می زنند اما همگی تنها حرف بوده است و اصلاً نتوانستند کاری انجام بدهند.
وی افزود: پس جذب ارز برای واکسن کرونا، از طریق صندوق بین المللی پول هم فعلا  امکان پذیر نیست چون آمریکا فشار زیادی بر مدیریت صندوق بین المللی پول دارد. بنابراین راه‌های دیگری را شروع می‌کنیم که این راه‌ها هم به صورت رسمی است.

همتی در واکنش به این برداشت که برخی گفته‌اند چطور می‌توانید کالا وارد کنید ولی واکسن را نمی‌توانید، تصریح کرد: چون این امر از طریق مراکز رسمی در حال انجام است. سازمان جهانی باید آن را تایید کند. ما از نظر ارزی مشکلی نداریم؛ مشکل ما انتقال ارز است چرا که همه باید مجوز اُفک را دریافت کنند اما تا الان آمریکایی‌ها مقاومت کردند و اجازه ندادند اگر همین فردا به ما بگویند آماده شده ما به لحاظ پرداخت هیچ مشکلی نداریم و همین فردا حواله می‌کنیم.