اونس طلا 1907 دلار شد / افزایش قیمت ارز و سکه به کانال 14 میلیونی / رشد 73 درصدی دلار در تابستان 99

خبراقتصادی – محسن شمشیری
به دنبال طرح موضوع واردات با ارز متقاضی، نرخ ارز در بازار افزایش یافت و برخی کارشناسان نسبت به این موضوع واکنش نشان دادند. مجید شاکری در واکنش به واردات با ارز متقاضی اعلام کرد: شاید مثلا جو سیاسی مثبت باعث شود بسرعت افزایش نرخ ارز رخ ندهد یا شاید آزادسازی دور اول کالاهایی که در گمرک مانده از شتاب تورم بکاهد، اما رسما کشور در شرایط تحریمی خودش را خلع سلاح می‌کند.
وی افزود: آقاى دکتر عادلى، رییس کل بانک مرکزى ایران در سال ١٣٧١ توضیح مى دهد که علیرغم حرکت نسبتا سریع به سمت ارز تک نرخى بعد از معرفى ارز رقابتى در سال 70، قیمت دلار در بازار آزاد در اعدادی در حدود 160 تومان تحت کنترل باقی مانده بود.
در آن زمان علیرغم آن که سایه نکول تعهدات  یوزانس، پر رنگ تر شده بود هنوز بازار آزاد شاهد رشد قیمتهای انفجاری سال بعد نبود. بعد از انتخاب مجلس چهارم  در مهر 71 یک همپیمانی گسترده بین اتاق بازرگانی وقت، اعضای کمیسیون های مرتبط در مجلس و وزرای اقتصادی دولت ایجاد شد که حال که ارز کافی در بازار رسمی برای واردات وجود ندارد و کارخانجات نیازمند مواد اولیه هستند، راه حل اجازه استفاده متقاضی از ارز خود است. طبعا متقاضی هم این «ارز خود» را از بازار آزاد می خرید و در فضای جدید چنان فشار سنگینی به بازار آزاد آمد که در سال 1373 تازه قیمت تثبیت شده دولتی 300 تومان شده بود! ایرانیها به خوبی آزمودند که معنای «بدون انتقال ارز» و « استفاده از ارز اشخاص» چیست.
کشور ایران نیاز به سیاست پولی مستقل دارد. همچنین بعنوان کشوری با ارز غیر جهان روا ناچار از حدی از پگ کردن ارز خود به یک ارز خارجی است. بنابراین در سه گانه ناممکن چاره ای جز حدی از بستن حساب سرمایه را ندارد. این وضعیت نه فقط مربوط به دوران کمبود منابع ارزی، بلکه مرتبط با دوران وفور منابع ارزی هم هست. چنان که هاشم پسران و یگانه در بانک مرکزی بسیار کوشیدند مانع از باز شدن حساب سرمایه توسط وزیر بازرگانی وقت شوند و موفق نشدند و نتیجه آن شد که با تقویت غیرعادی ریال بخصوص در مقابل مارک آلمان بخش مهمی از بازار های صادراتی بدست آمده از دست رفت.
در سال ١٣٩٢، حساب سرمایه اى که با هزار زحمت بسته شده بود با یک اشاره و مجوز ورود با ارز اشخاص مجددا باز شد. فضای سیاسی مثبت و نرخ بهره بالا مانع از آن شد که اثر منفی این اقدام بر نرخ ارز فورا معلوم شود اما کشور مجددا در مقابل هر تکانه ارزى خلع سلاح شده بود. در سال ١٣٩٥ به سرعت آثار این خلع سلاح شدن با اولین ضربه کوچک خودش را نشان داد.
در ادبیات موجود مثالهای بسیاری وجود دارد که نشان مى دهد وقتی کشورى حساب سرمایه را گشود دیگر دلیلی ندارد بتواند با موفقیت آن را ببندد. شیلی یکی از مثالهای معروف در این مورد است.مجددا همان فشارهای ١٣٧١ آغاز شده. فشار از دولت، مجلس و اتاق بازرگانی بر بانک مرکزی برای تسهیل واردات. فرایندی که ابتدا با عنوان تسریع در ترخیص کالا آغاز شده بود امشب بدون هیچ نقابی خودش را در تاکیدات وزیر صمت و معاون گمرک بصورت اجازه واردات با ارز اشخاص آن هم بدون کد رهگیری از بانک مرکزی ( منظورشان عملا این است که وارد کننده از بازار آزاد بخرد!) نشان داده. شاید مثلا جو سیاسی مثبت باعث شود بسرعت افزایش نرخ ارز رخ ندهد یا شاید آزاد سازی دور اول کالاهایی که در گمرک مانده از شتاب تورم بکاهد اما رسما و بدون تعارف کشور در شرایط همچنان تحریمى دارد خودش را خلع سلاح می کند. آن هم در حالی که به تجربه پیشین همان صادرات در مقابل واردات هم ( که نوع بسیار رقیق شده ای از بستن حساب سرمایه است.) تسهیل لازم را ایجاد مى کرد و دلیلی برای این همه تاکید بر ارز اشخاص آن هم بدون در و پیکر وجود ندارد. ثبت سفارش های قبلی هم آنقدر گسترده و تلنبار است که صحبت از کنترل واردات با ابزار ثبت سفارش فعلا غیراجرایی است.وزیر محترم صمت، اعضاى محترم اتاق بازرگانی، نمایندگان محترم مجلس، یک اشتباه باید چند بار تکرار شود؟

روز سه شنبه 13 آبان 99، در بازار ارز و طلا، با افزایش نرخ اونس جهانی طلا به 1900 دلار، نرخ دلار نیز بین  28600 تومان تا 29250 تومان در بازار آزاد معامله شد و قیمت طلا و سکه نیز افزایش داشت. سکه طرح جدید 14 میلیون و 450 هزار، نیم سکه 7 میلیون و 600 هزار، ربع سکه 5 میلیون و 300 هزار، سکه گرمی 2 میلیون و 800 هزار، مظنه مثقال طلا 5 میلیون و 707 هزار و هر گرم 18 عیار 1 میلیون و 317 هزار تومان معامله شد. در صرافی ها نیز فروش دلار 28 هزار و 240 و فروش یورو 32 هزار و 640 تومان معامله شد.
قیمت‌ها در بازار سکه و طلا روز دوشنبه، ۱۲ آبان نیز  روند صعودی داشت، به طوری که سکه تمام ‌بهار آزادی طرح جدید با افزایش یک میلیون و۴۰۰ هزار تومانی نسبت به روز یکشنبه، به بهای ۱۴ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان فروخته و دوباره وارد کانال ۱۴ میلیون تومانی شد.همچنین  نیم‌سکه بهار آزادی هفت میلیون و ۵۰۰ هزار تومان، ربع‌سکه پنج میلیون و ۲۰۰ هزار تومان و سکه یک گرمی دو میلیون و ۸۰۰ هزار تومان نرخ داشت.هر گرم طلای ۱۸ عیار به مبلغ یک ‌میلیون و ۳۲۰ هزار تومان و هر مثقال طلا به بهای پنج میلیون و ۷۲۲ هزار  تومان فروخته شد.

هر دلار در صرافی‌های بانکی نیز  ۲۸ هزار و ۲۴۰ تومان معامله شد که افزایش یک‌هزار و ۴۰ تومانی نشان می‌دهد. همچنین یورو با ۹۹۰تومان افزایش با نرخ ۳۲ هزار و ۶۴۰ تومان مورد معامله قرار گرفت.همچنین در سامانه سنا در روز معاملاتی گذشته هر یورو با قیمت میانگین ۳۱ هزار و ۳۰ تومان به فروش رسید و هر دلار نیز با قیمت میانگین ۲۶ هزار و ۷۴۸ تومان فروخته شد.علاوه بر این، در سامانه نیما نیز در روز یکشنبه، حواله یورو با میانگین قیمت ۳۱ هزار و ۸۹۹ تومان به فروش رسید و حواله دلار نیز میانگین قیمت ۲۵ هزار و ۷۷۸۲۰ تومان را ثبت کرد.
در بازار ارز قیمت دلار 28 هزار و 200 تومان، یورو 32 هزار و 800 تومان و درهم امارات 7 هزار و 820 تومان اعلام شده است.نایب رییس اتحادیه طلا و جواهر از افزایش تقاضای خرید سکه در آستانه عید  خبر داد و افزود: حباب سکه نیز یک میلیون و ۴۰۰ هزار تومان است. محمدکشتی آرای در خصوص روند بازار طلا و سکه، گفت: قیمت انس جهانی در روز جاری حدود ۹ دلار افزایش یافت و نرخ ارز نیز در روز جاری روندی افزایشی داشته که این دو عامل موجب شده تا قیمت سکه و طلا نیز افزایش داشته باشد.برخلاف روزهای اخیر که قیمت ها در بازار سکه و طلا رو به نزول بود، امروز قیمت ها افزایشی شد. همچنین با توجه به عید پیش رو نیز تقاضا برای سکه‌های گرم پایین افزایش یافته و موجب شده تا قیمت آنها حبابی شود.سکه تمام بهار آزادی طرح قدیم ۱۳ میلیون تومان، ‌طرح جدید ۱۴ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان، نیم سکه ۷ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان، ربع سکه ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان و سکه گرمی نیز دو میلیون و ۸۰۰ هزار تومان در بازار معامله می شود.همچنین به گفته وی، هر گرم طلای ۱۸ عیار نیز یک میلیون و ۳۳۰ هزار تومان قیمت خورده و حباب سکه هم یک میلیون و ۴۰۰ هزار تومان است.
 قیمت طلای ۱۸عیار هرگرم یک‌میلیون و ۳۱۵ هزار تومان، مظنه هر مثقال طلا 5 میلیون و 700 هزار تومان، قیمت سکه طرح قدیم 13 میلیون و 500 هزار تومان، نیم‌سکه بهار آزادی 7 میلیون و 500 هزار تومان، ربع‌سکه بهار آزادی 5 میلیون و 200 هزار تومان و سکه گرمی 2 میلیون و 800 هزار تومان تعیین شده است و به فروش می‌رسد.
در هفته‌های اخیر، تشدید نوسانات ارزی موجب شد تا بازارساز تصمیم جدی برای مدیریت عرضه و تقاضا بگیرد و برهمین اساس علاوه بر افزایش عرضه در بازار با برداشتن سقف فروش در سامانه نیما، از سرگیری فروش ارز سهمیه‌ای و کاهش اختلاف دلار در بازار رسمی و آزاد و البته آزاد شدن فروش ارز پتروشیمی ها در صرافی های مجاز مقدمات کاهش نوسانات قیمتی را در بازار ارز فراهم کرد.قیمت فروش دلار در صرافی ها با افزایش نسبت به قیمت های پایانی روز کاری قبل 28 هزار و 40  تومان و قیمت فروش یورو نیز با کاهش  معادل 32 هزار و 400 تومان اعلام شده است.

رشد 73 درصدی دلار در تابستان 99

طبق اعلام بانک مرکزی، میانگین نرخ دلار در تابستان امسال بیانگر این است که قیمت فروش این ارز در بازار نسبت به بهار سال جاری معادل ۷۳ درصد افزایش یافته است.در تیر ماه دلار در بازار بین بانکی معادل ۴۲۰۰ تومان فروخته می‌شد و در همین ماه این نوع ارز در بازار آزاد به قیمت ۲۱ هزار و ۲۶۷ تومان فروخته شده است.در مرداد امسال نیز نرخ فروش دلار در بازار بین بانکی و بازار آزاد به ترتیب معادل ۴۲۰۰ و ۲۲ هزار و ۳۵۰ تومان بوده است.در شهریور ماه در بازار بین بانکی معادل ۴۲۰۰ تومان و در بازار آزاد به قیمت ۲۴ هزار و ۲۸۱ تومان فروخته شده است. بنابراین، دلار در بازار بین بانکی با نرخ ۴۲۰۰ تومان و در بازار آزاد با میانگین نرخ ۲۲ هزار و ۶۳۲ تومان در تابستان سال جاری معامله شده است.
از آنجاکه در سه ماهه ابتدایی سال نرخ فروش دلار در بازار بین بانکی ۴۲۰۰ تومان و در بازار آزاد نیز به طور متوسط ۱۶ هزار و ۵۲۲ تومان بوده است، در مقایسه با تابستان امسال در بازار آزاد با ۷۳ درصد رشد مواجه شده است.  

کاهش التهابات بازار ارز در سایه مدیریت بازارساز

بازار ارز روزهای ملتهبی را از سر گذرانده است، در مقطعی نرخ دلار تا سقف قیمتی ۳۲ هزار و ۱۰۰ تومان نیز افزایش یافت، اما در ۲۰ روز اخیر این روند افزایشی قیمت، شکسته شده و شاهد روند نزولی قیمت‌ها در بازار هستیم.
رییس کل بانک مرکزی در حاشیه نشست با کمیسیون امنیت ملی مجلس با اشاره به کاهش نرخ ارز در هفته‌های گذشته، گفت: به تدریج به سمت ثبات در قیمت این بازار حرکت می‌کنیم.در این جلسه شرایط بازار ارز و آثار کاهشی نرخ آن در اقتصاد و ارزش پول ملی مورد توجه قرار گرفت.وی با بیان اینکه اوضاع سیاسی و انتظارات جامعه از اقتصاد کشور در تعیین نرخ ارز تاثیرگذار است، خاطرنشان کرد: تحریم های ظالمانه آمریکا بر تجارت خارجی و مبادی ورود ارز به کشور تاثیر گذاشته است اما دولت با برنامه هایی که در دست اجرا دارد اوضاع را مدیریت خواهد کرد.همتی با بیان اینکه تدابیر به کار گرفته شده دولت برای کنترل نرخ ارز روند اقتصاد کشور را بهبود می بخشد، تاکید کرد: با توجه به خاص بودن شرایط حاکم بر بازار ارز از مردم خواهش کرده بودیم که ریسک این بازار را در نظر بگیرند.وی با بیان اینکه امکان دارد تغییرات مهم در این بازار همچنان ادامه داشته باشد، گفت: به تدریج به سمت ثبات در نرخ ارز حرکت می کنیم.
رئیس‌کل بانک مرکزی اعلام کرد شرایط بازار ارز به سمت ثبات خوبی حرکت خواهد کرد. همتی در شرایطی این مطلب را بیان کرد که نزدیک به ۲۰ روز است بازار داخلی ارز ایران روند کلی نزولی را در پیش گرفته و قیمت دلار در بازار آزاد از سقف قیمتی کانال ۳۲ هزار تومان تا کانال ۲۶ هزار تومان هم کاهش یافت.

با نزدیک شدن به انتخابات ریاست جمهوری در آمریکا که به زعم کارشناسان نتیجه آن در بازارهای جهانی تاثیرگذار خواهد بود، روز دوشنبه بهای هر اونس طلا به  یک‌هزار و ۸۸۱ دلار رسید و روز سه شنبه نیز 1899 دلار شد. سرمایه‌گذاران  تمایل کمتری به سرمایه‌گذاری در بازار طلا از خود نشان داده‌اند.به گزارش رویترز، ارزش شاخص دلار با افزایش روبه‌رو شد و همچنین افزایش اندک بهای طلا را در بازارهای جهانی شاهد بودیم. همچنین هر اونس طلا در معاملات آتی برای تحویل در ماه دسامبر (آذر- دی) هم با یک صدم درصد افزایش به یک‌هزار و ۸۸۰ دلار و ۱۰ سنت صعود کرد.
به باور کارشناسان، در صورت تصویب بسته محرک مالی در آمریکا، شاخص ارزش دلار کاهش می‌یابد که این مساله می‌تواند مسیر را برای افزایش بهای طلا به عنوان سرمایه‌گذاری قابل اطمینان فراهم آورد.از دیگر سو، مساله انتخابات ریاست‌جمهوری در آمریکا به سبب تشدید بحران کرونا و تاثیراتی که می‌تواند بر بازار جهانی طلا داشته باشد، قادر به افزایش بهای طلا در بازارهای جهانی است.
همچنین راشاتودی در گزارشی به نقل از شورای جهانی طلا اعلام کرده است: به سبب گسترش بیماری کرونا، از آغاز سال جاری میلادی تاکنون سرمایه‌گذاران و بانک‌های مرکزی تمایل اندکی به سرمایه‌گذاری در بازار جهانی طلا از خود نشان داده‌اند.

منتظر تحولات روزهای آتی

در روزهای اخیر رصد تحولات بازار ارز نشان می‌دهد که معامله‌گران با پیش‌بینی ادامه روند کاهشی قیمت‌ها در این بازار، عمدتا در پی فروش بوده‌اند، این واقعیت را از اعلام نرخ خرید صفر توسط بازارساز از روز چهارشنبه هفته گذشته هم می‌توان ردیابی کرد.  بازارساز با این اقدام در واکنش به هجوم معامله‌گران برای فروش ارز،  این پیام را می‌دهد که هیچ نیازی به خرید ارز ندارد و از نظر منابع برای تامین بازار بی‌نیاز است.
به نظر می‌رسد ریسک معاملات برای فعالان بازار ارز بیشتر شده باشد. در روز ابتدایی هفته مقاومت جدی از سوی دلالان بازار در کانال ۲۶ هزار تومان دیده شد و به همین دلیل در دو روز ابتدایی این هفته عمده معاملات دلار در کانال ۲۷ هزار تومانی انجام شد. امابه اعتقاد برخی از کارشناسان در صورت شکسته شدن این مقاومت در کانال ۲۶ هزار تومانی در روزهای پیش‌رو، می توان امیدوار به ادامه روند نزولی قیمت دلار لااقل تا کانال ۲۳ هزار تومان هم بود. اتفاقی که برای تحقق آن باید منتظر نتیجه تحولات سیاسی و اقتصادی روزهای آتی بود.

یکسان شدن نرخ ارز در بازارهای متفاوت

علاوه بر کاهش بیش از ۵ هزار تومانی قیمت دلار طی ۲۰ روز گذشته، اتفاق دیگری که در بازار ارز رخ داده است، متناسب شدن نرخ خرید و فروش دلار و یورو در صرافی‌های بانکی و بازار متشکل ارزی با نوسانات بازار آزاد است. امری که در نهایت منجر به این شده است که پس از افزایش تدریجی نرخ دلار نیمایی و همچنین کاهش همگام نرخ دلار در صرافی ملی و بازار آزاد، امروز شاهد عرضه دلار در تمامی این بازارهای موازی در کانال قمیتی ۲۷ هزار تومان باشیم.

به اعتقاد بسیاری از کارشناسان این اتفاق فرصتی را برای بانک مرکزی ایجاد کرده است تا این بانک، سیاست تک‌نرخی کردن ارز را اجرا کند. امر مهمی که به گفته این گروه از کارشناسان علاوه بر از بین بردن بسیاری از زمینه‌های فساد و رانت، می‌تواند فارغ از تمامی تحولات داخلی و بین‌المللی که پیش‌بینی می‌شود در روزهای آتی رخ دهد، مسیر را برای اجرای سایر سیاست‌های کنترلی این بانک در بازار ارز، هموار خواهد سازد