پویا جبل عاملی سرپرست روابط عمومی بانک مرکزی شد

اقتصاد گردان - محسن شمشیری

رئیس کل بانک مرکزی طی حکمی، پویا جبل عاملی را به عنوان سرپرست اداره روابط عمومی این بانک منصوب کرد.در متن حکم همتی آمده است: امید است با اتکال به خداوند متعال و استفاده از تجربیات ارزنده خود در انجام وظایف محوله و پیشبرد اهداف بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران موفق باشید. گفتنی است جبل عاملی دانش آموخته رشته اقتصاد در مقطع دکترا است.

جبل‌عاملی که فارغ‌التحصیل رشته اقتصاد از دانشگاه لستر  است، پیش از این عضو شورای سردبیری و از نویسندگان روزنامه دنیای اقتصاد بوده است.
به نظر می رسد رییس کل بانک مرکزی در انتخاب خود، بر آن بوده تا بر خلاف رویه گذشته از چهره ای شناخته شده هم در فضای آکادمیک و هم محافل رسانه ای برای تبیین سیاست های پولی و ارزی بانک مرکزی بهره ببرد.

کارشناسان اقتصادی و رسانه ای معتقدند که برای سمت روابط عمومی بانک مرکزی، باید فردی انتخاب شود که  چهار ویژگی اثرگذار را به طور نسبی داشته باشد. تا رئیس کل مجبور نباشد که هم سخنگو باشد، هم سیاست ها را تبیین کند، هم با تشکل ها و بازارها و اتحادیه ها در ارتباط باشد، هم با رسانه ها و روزنامه نگاران، شبکه بانکی، روابط عمومی بانک ها و... در ارتباط باشد و هم آمار و ارقام و شاخص های پولی و بانکی را توضیح دهد. بخش عمده ای از این فعالیت ها را روابط عمومی و یک تیم ورزیده می تواند انجام دهد. چیزی که در دو دهه اخیر در روابط عمومی بانک مرکزی اتفاق نیافتاده است.

مدیر روابط عمومی، باید علاوه بر سال ها فعالیت در رسانه های کشور و ارتباط موثر با خبرنگاران و آشنایی با واکنش های روزنامه نگاران و نیازهای آنها، آگاهی لازم نسبت به ادبیات اقتصاد و شاخص های کلان اقتصاد را داشته باشد و از مفاهیم و شاخص هایی مانند نقدینگی، نرخ ارز، بازار ارز، حجم پول، سپرده های بانکی، عقود بانکی، تسهیلات، سرمایه درگردش و ایجاد توسعه، پول و شبه پول، و موضوعات مرتبط با آنها آگاهی داشته باشد.

همچنین قادر به ارتباط موثر با تشکل ها و نهادهای بازار ارز و طلا، روابط عمومی بانک ها، و بخش های اقتصادی باشد و در نهایت به عنوان سخنگوی بانک مرکزی، از فن بیان و تسلط به سیاست ها و موضوعات بانک مرکزی برخوردار باشد تا بتواند در گفت وگو با رادیو، تلویزیون، روزنامه ها و سایت های خبری وتحلیلی، در گشایش سختی های بانک مرکزی و ارائه تصویری روشن تر از برنامه های بانک، به یاری رئیس کل و هیات عامل بانک بشتابد.

این روابط عمومی برای بانک مرکزی پس از سال ها فعالیت این بانک ضروری است. در سابقه بانک مرکزی، معمولا انتخاب افرادی با سابقه در شبکه بانکی یا مدرک تحصیلی دکترای اقتصاد در سمت های مختلف متداول بوده است و برای بخش روابط عمومی به عنوان ویترین و سخنگوی بانک مرکزی، برنامه ای ارائه نشده و از افرادی که قادر به ایجاد چنین توانمندی هایی باشند استفاده نشده است.

براین اساس، در حال حاضر کار روابط عمومی و سخنگویی و توضیح سیاست ها عملا روی دوش دکتر همتی سنگینی می کند و ایشان دائم در حال نوشتن مقاله  و گفت وگو با رسانه هاست و به دلیل داشتن سابقه رسانه ای در تلویزیون، تصور می کند که نوشتن وگفتن مطالب توسط خود ایشان کافی است. در حالی که روابط عمومی عمدتا باید جلسات هفتگی یا ماهانه با خبرنگاران مسلط و با سابقه این حوزه داشته باشد و ارتباط موثری با آنها داشته باشد. لذا شایسته است که دکتر همتی به جای نوشتن هر روزه یادداشت،  کار روابط عمومی را به عهده چند نفر از اعضای اداره روابط عمومی  بسپارد تا آنها علاوه بر ارتباط موثر با رسانه ها، کار سخنگویی، تحلیل مسائل روز، تهیه گزارش ها و آمارهای مورد نیاز رسانه ها، و پاسخ به شبهات و انتقادها را انجام دهند.

این کار در سال های اخیر انجام نشده و بدنه روابط عمومی بانک مرکزی عملا فاقد نیروهای لازم برای چنین کارهایی بوده است و همه کار روی مدیر روابط عمومی و یکی دو نفر از کارمندان سنگینی کرده و در نتیجه عملا پاسخ ندادن و فعال نبودن به جای تحرک لازم روابط عمومی انتخاب شده است و فردی که در این سمت منصوب می شده چاره ای جز سکوت و فعالیت نکردن و یا فعالیت غیر موثر نداشته است.

لذا انتظار می رود که در کنار فرد تازه نفس فعلی، عملا دست روابط عمومی برای انتخاب یک تیم حرفه ای باز باشد تا خوراک و آمارها و نیازهای رسانه ها را پاسخ دهند، به موقع به عنوان سخنگو، به توضیح برنامه ها و رویدادهای بانک و بازار ارز و شبکه بانکی اقدام کنند.

به موقع ارتباط موثر در شبکه بانکی و روابط عمومی بانک ها را ایجاد نمایند و پاسخ گوی نیازهای رسانه ها باشند تا شبهات و گرفتاری های شبکه های اجتماعی و... نیز کاهش یافته و بانک مرکزی بتواند در پاسخ به افکار عمومی و فشارهای موجود، فضای لازم برای اجرای برنامه های رئیس کل و بخش های دیگر را فراهم کند.

به عبارت دیگر، نباید تصور شود که انتخاب یک نفر به تنهایی برای روابط عمومی بانک کافی است آنچه خلا اصلی در دو دهه اخیر فعالیت بانک مرکزی بوده و کاملا مشهود است، نبود ساختار لازم در این نهاد و اداره بوده نه انتخاب افرادی به عنوان مدیر و سرپرست.

روابط عمومی بانک مرکزی باید توان تحلیل، ارتباط با رسانه ها، سخنگویی، حضور در بازار و ارتباط با بازارهای مختلف را داشته باشد. روابط عمومی تنها همراهی کننده رئیس کل و مدیران در برنامه های خبری نیست. بلکه بازتاب دهنده افکار عمومی، پاسخ دهنده برنامه های بانک به رسانه ها، تحلیل کننده اوضاع  و شرایط بازار، و تبدیل شدن به بازار افکار عمومی و کارشناسان مرتبط با اقتصاد و بانک مرکزی است.

براین اساس به جای این که تنها به انتخاب یک نفر اکتفا شود و آن یک نفر در نهایت منفعل و ساکت باشد، باید یک روابط عمومی فعال و چابک و با سواد ایجاد شود.

این مشکل در کل بدنه دولت مشاهده می شود و از ابتدای روابط عمومی خوبی برای دولت و وزارتخانه ها و سازمان ها ایجاد نشده و عمدتا تلاش بر این بوده که از روابط عمومی انتظاری نداشته باشند و روابط عمومی ها بدون تحرک باشند. در حالی که اگر روابط عمومی در بانک مرکزی بدون تحرک باشد مشکل به شخص رئیس کل بانک مرکزی منتقل می شود و انتظارات جامعه به سمت او هدایت می شود پس از شخص رئیس به هیات دولت و شخص رئیس جمهور هدایت می شود. اما اگر روابط عمومی در بدنه سازمان ها فعالتر شوند و با مردم و رسانه ها ارتباط بهتری برقرار کنند، مشکلات دولت و و شخص اول دولت و سازمان ها و وزارتخانه ها نیز کمتر خواهد شد.

لذا حداقل در مدت باقی مانده از دولت فعلی، باید این موضوع به خوبی درک شود و روابط عمومی ها در شرایط سخت اقتصاد، ارتباط بهتری با مردم ایجاد کنند و تصویر واقعی از شرایط بدهند تا نگرانی مردم تاحدودی کاهش یابد.

اداره روابط عمومی با سرپرست

در ماه های اخیر، با تصمیم رئیس کل بانک مرکزی، مدیر روابط عمومی این نهاد پولی تغییر کرد و این بخش تا انتخاب مدیر جدید قرار است با سرپرست اداره شود.

دو سال قبل و پس از رفتن محمد علی کریمی به شهرداری تهران،عبدالناصر همتی که به تازگی ریاست بانک مرکزی را بر عهده گرفته بود مسئول سایت ایبنا در پژوهشکده پولی و بانکی را به عنوان سرپرست روابط عمومی این نهاد مهم پولی منصوب کرد.اما پس از دو سال همتی با تجدید نظر در تصمیم خود کامبیز زاهد پور را از این مسئولیت کنار گذاشت و تا انتصاب فرد جایگزین به هومن رضا مدنی شاهرودی  مدیرکل حوزه هیئت عامل بانک مرکزی ماموریت داده است سرپرستی امور روابط عمومی را بر عهده داشته باشد.ظاهرا مدیر روابط عمومی پیشین مشاور بانک مرکزی شده است.

در دوره مدیریت زاهد پور نیز مانند دوره های قبل، هیچ تحولی در ساختار روابط عمومی صورت نگرفت و رسانه ها و خبرنگاران حوزه بانک همچنان کمترین سطح ارتباط را با روابط عمومی داشته اند. باید کسانی برای کار روابط عمومی انتخاب شوند، که اول دغدغه اقتصاد ایران را داشته باشند، و دوم دغدغه روزنامه نگاران و ارتباط با رسانه ها را داشته باشند و به جای نشستن در بانک، هر هفته در تماس با رسانه ها و خبرنگاران باشند و با تشکل ها نیز ارتباط موثری ایجاد کنند و حداقل افکار عمومی را به روسا و مدیران بانک مرکزی انتقال دهند.