نوسانات صادرات فرش ایران در 6 سال اخیر

اقتصادگردان- میزان صادرات فرش دستباف ایرانی در سال‌های اخیر روند کاهشی داشته به‌طوری‌که از 331 میلیون دلار در سال 1393 به 69 میلیون دلار در سال 1398 رسیده است و در 3 ماهه ابتدای امسال نیز صادرات فرش دستباف ایرانی فقط 6 میلیون و 200 هزار دلار بوده است. گفتنی است ارزش صادرات فرش دستباف ایرانی در سال 1394 در مجموع 292 میلیون دلار و در سال 1395 در مجموع 360 میلیون دلار بوده است. صادرات فرش دستباف ایرانی که در سال 1396 به 426 میلیون دلار افزایش یافته بود در سال 1397 با وضع تحریم‌های مجدد امریکا دوباره کاهش یافت و به 238 میلیون دلار رسید اما این کاهش در سال 1398 محسوس‌تر شد و به 69 میلیون دلار رسید. حامد چمن رخ در گفت‌وگو با فارس با تاکید بر اینکه صادرات فرش دستباف اصلا خوب نیست، گفت: براساس آمار اعلامی از سوی سازمان توسعه تجارت صادرات فرش دستباف در 4 ماهه ابتدای امسال فقط 15 میلیون دلار بوده است.  وی با بیان اینکه با این وضعیت بیم آن می‌رود که میزان صادرات فرش دستباف بیشتر نیز کاهش یابد، اظهار داشت: محدودیت‌های صادراتی بعد از تحریم‌ها، بسته شدن مرزها در 2 ماهه ابتدای امسال به دلیل شیوع ویروس کرونا و مشکلات ناشی از رفع تعهدات ارزی از عوامل موثر بر کاهش صادرات فرش دستباف بوده است. فرحناز رافع رییس مرکز ملی فرش ایران نیز درباره وضعیت صادرات فرش دستباف ایرانی به فارس، گفت: وضعیت صادرات فرش دستباف ایرانی خوب نیست به‌طوری که فرش‌ها بر روی دست صادرکنندگان مانده است. در حالی که توسعه صادرات فرش دستباف ایران یکی از عوامل موثر بر توسعه اشتغال زایی در این بخش اقتصادی محسوب می‌شود اما هر سال به جای اینکه با افزایش صادرات این کالا مواجه شویم متاسفانه شاهد افت صادرات آن هستیم بنابراین اگرچه از سال 97 با وضع جدید تحریم‌های امریکا، محدودیت‌های برای صادرات این کالا به امریکا به وجود آمده است اما لازم است هر چه سریع‌تر با برنامه‌ریزی دقیق و منسجم با توسعه صادرات این کالا به سایر کالاها به ارقام صادراتی سال‌های قبل دست یابیم.  از نکات قابل توجه در فرشبافی آن است که هزینه اشتغال برای ایجاد یک شغل در این هنر صنعت ایرانی 15 تا 20 میلیون تومان است و مشاغل بسیاری از جمله رفوگری، قالی شویی، طراحان فرش، فروشندگان، رنگرزی، چله کشی و ... به صورت مستقیم و غیرمستقیم با این شغل در ارتباط هستند که براساس آمار اعلامی مرکز ملی فرش ایرانی این بخش از هنر صنعت برای یک و نیم میلیون نفر در سال گذشته شغل ایجاد کرده است.  از جمله مشکلات موجود در تولید و صادرات فرش دستباف می‌توان به کمبود اطلاعات تولید کنندگان از نیازهای بازار و عدم تطابق تولید با سلیقه مصرف کننده، مشکلات تامین مواد اولیه مرغوب برای تولید فرش‌های با کیفیت و نبود طرح جامع و استراتژی مدون در زمینه تولید فرش نام برد. بنابراین لازم است برای حل این مشکلات به تدوین استراتژی جامع فرش دستباف با محوریت مرکز ملی فرش ایرانی، استفاده از روش‌های نوین تحقیقات بازار و دستیابی به بازارهای جدید صادراتی و تعریف روش‌ها در بازاریابی و تبلیغات با توجه به کشورهای هدف پرداخت.