رشد 20 درصدي ميانگين نرخ دلار در سال 98 / رشد ۶۲ درصدی بهای هر متر واحد مسکونی / اونس جهاني 1700 دلار

اقتصاد گردان  – محسن شمشيري
بازار ارز و طلا هفته جاري را با ثبات قيمت ها آغاز كرد و قیمت ارز در صرافی‌های مجاز بانک مرکزی نسبت به هفته گذشته ثابت ماند. صرافی‌های مجاز بانک مرکزی روز شنبه قیمت خرید هر دلار آمریکا را ۱۵ هزار و ۵۰۰ تومان و نرخ فروش آن را ۱۵ هزار و ۶۰۰ تومان اعلام کردند که نسبت به آخرین روز گذشته تغییری نکرده است. همچنین این صرافی‌ها  یورو را ۱۶ هزار و ۹۰۰ تومان خریدند و در مقابل با قیمت ۱۷ هزار تومان فروختند که ثبات قیمت این ارز نسبت به هفته گذشته را نشان می‌دهد. قیمت خرید ارز در بانک‌ها نیز اندکی کمتر از قیمت خرید در صرافی‌های مجاز بانک مرکزی است؛ هرچند که به دلیل شیوع ویروس کرونا در کشور، در حال حاضر تلاش می‌شود که کمترین مراجعه به شعب بانکی صورت گیرد.
نرخ لحظه ای فروش دلار  در سامانه سنا به 15600 و خرید دلار 15500، فروش یورو 17 هزار و خرید یورو 16900 تومان رسید.  سامانه سنا نيز نرخ میانگین ارزهای معامله شده در تاریخ 11 اردیبهشت را برای دلار 15691، یورو 16984، درهم 4186، پوند 19371، دلار کانادا 11759، لیر ترکیه 2345 تومان اعلام کرد.  سامانه نیما نیز نرخ حواله در تاریخ 11 اردیبهشت 99 را برای یورو 15692، درهم 3999، یوان 2027 تومان اعلام کرده است. در بازار ارز رسمي نيز بانک مرکزی نرخ رسمی ۴۷ ارز را اعلام کرد که بر اساس آن نرخ ۲۰ ارز افزایش، نرخ ۱۹ واحد پولی کاهش و نرخ ۷ ارز دیگر نیز ثابت ماند. بر اساس اعلام بانک مرکزی هر دلار آمریکا ۴۲ هزار ریال قیمت خورد. همچنین هر پوند انگلیس با افزایش ۲۰۶ ریالی به قیمت ۵۲ هزار و ۵۰۸ ریال و هر یورو نیز با ۷۹۵ ریال افزایش به قیمت ۴۶ هزار و ۵۸۴ ریال اعلام شد.
کاهش تقاضا در بازار ارز و افزایش عرضه باعث کاهش سفته‌بازی و در نیتجه برقرای ثبات و آرامش در بازار ارز شده است، بر این اساس، این بازار نوسان‌های اندکی را تجربه می‌کند.در روزهای اخیر به دلیل افزایش عرضه، کاهش تقاضا نشان‌دهنده کاهش سفته‌بازی در بازار ارز بوده که ثبات قیمت‌ها را رقم زده است.
در بازار طلا نيز نرخ اونس طلا به 1703 دلار رسيد و نرخ دلار در بازار ازاد 16070 تومان معامله شد. براين اساس، نرخ هر قطعه سکه تمام بهار آزادی طرح جدید در بازار آزاد تهران روز شنبه با کاهش ۷۰ هزار تومانی به مبلغ ۶ میلیون و ۴۱۰ هزار تومان فروخته شد. هر قطعه سکه تمام بهار آزادی طرح قدیم نیز ۶ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان قیمت‌گذاری شد. همچنین نیم سکه نیز سه میلیون و ۲۵۰ هزار تومان، ربع سکه یک میلیون و ۸۲۰ هزار تومان و هر قطعه سکه گرمی ۹۷۰ هزار تومان تعیین قیمت شد. هر گرم طلای خام ۱۸ عیار ۶۳۳ هزار تومان و هر مثقال طلا نیز ۲ میلیون و ۷۴۴ هزار تومان ارزش‌گذاری شد. اونس طلا نیز به نرخ هزار و ۷۰۳ دلار معامله شد.
متوسط قيمت دلار در سال 98 معادل 12918 تومان بوده كه نسبت به سال 97 معادل 19.8 درصد يعني نزديك به 20 درصد و متوسط قيمت يورو 14427 تومان بوده كه نسبت به سال 97 معادل 14.9 درصد نزديك به 15 درصد بوده است.  اين نكته نشان مي دهد كه در سال 98 با وجود ثبات نسبي قيمت ها و نوسان كمتر نسبت به سال 97 ميانگين فشار هزينه اي دلار بيش از سال 97 بوده و كل هزينه هاي دلاري به ريال 20 درصد بالاتر بوده است. به عبارت ديگر، در سال 97  قيمت دلار از 5 تا 19 هزار تومان در نوسان بوده و بازار ملتهب بوده است اما در سال 98 بازار التهاب نداشت و دلار بين 10 تا 16 هزار تومان به تدريج افزايش يافت اما ميانگين آن نسبت به ميانگين كل سال 97 معادل 20 درصد بيشتر بوده است.  يعني اگر قيمت متوسط دلار در سال 97 معادل 10783 تومان بوده در سال 98 به 12918 تومان رسيده و 20 درصد بيشتر شده است.
متوسط قيمت فروش طرح جديد 4 ميليون و 618 هزار و طرح قديم 4 ميليون و 523 هزار تومان بوده كه نسبت به سال 97 به ترتيب 30 و 34 درصد رشد كرده است.
مقایسه خلاصه وضعیت قیمت در بازارهای مختلف در سال ۱۳۹۸ با سال قبل از آن نشان می‌دهد که میانگین نرخ هر دلار آمریکا در بازار آزاد شهر تهران ۱۹.۸ درصد رشد داشته است. آمارهای بانک مرکزی، نشان مي دهد كه میانگین نرخ دلار در بازار آزاد شهر تهران از ۱۰هزار و ۸۰۰ تومان در سال ۹۸ به ۱۲ هزار و ۹۰۰ تومان در سال ۱۳۹۸ رسیده است. براین اساس همچنین میانگین نرخ هر یورو با ۱۴.۹ درصد رشد از ۱۲هزار و ۶۰۰ تومان در سال ۱۳۹۷ به ۱۴هزار و ۴۰۰ تومان در سال بعد از آن رسیده است.
این گزارش می‌افزاید بهای هر متر مربع واحد مسکونی معامله شده در شهر تهران که در پایان سال ۹۷ برابر با ۸ میلیون و ۲۲۰ هزار تومان بوده با ۶۲ درصد رشد در پایان سال ۹۸ به ۱۳ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان رسیده است. با این حال شاخص ارزش سهام معامله شده در بازار سهام (۱۰۰=۱۳۹۵) از ۲۶۱.۱ درصد در سال ۹۷ به ۸۶۸.۸ درصد در سال ۹۸ رسیده که رشدی ۲۳۲.۱ درصدی را نشان می‌دهد. همچنین شاخص تعداد سهام معامله شده در بازار سهام (۱۰۰=۱۳۹۵) نیز از ۲۰۲.۲ درصد به ۴۳۰ درصد در مدت زمان مشابه افزایش یافته است که این شاخص نیز حکایت از رشدی ۱۱۲.۷ درصدی دارد.
تورم ۳۴.۸ درصدی
شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی کل کشور(۱۰۰=۱۳۹۵) نیز که در پایان سال ۹۷ برابر با ۱۳۷.۳ درصد بوده با ۳۴.۸ درصد افزایش در پایان سال بعد از آن به ۱۸۵.۱ درصد رسیده است. براساس این گزارش در بین بازارهای طلا، ارز، مسکن و سهام، بازار سهام بیشترین بازدهی ارزشی را در سال گذشته داشته است به نحوی که شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی خانوارهای شهری کشور (۱۰۰=۱۳۹۵) در پایان سال ۹۸ با ۳۴.۴ درصد افزایش برابر با ۱۸۴ درصد بوده است. این رقم برای سال قبل از آن ۱۳۶.۹ درصد بوده است.
از سوي ديگر،  عضو کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس به تشریح وظایف شبکه بانکی در حمایت از توانمندی‌های داخلی پرداخت و گفت: بانک‌ها می‌توانند در خودکفایی کشور و کمک به اقتصاد موثر باشند.
غلامعلی جعفرزاده ایمن آبادی در گفتگو با ایبِنا با بیان اینکه حمایت از شرکت‌های دانش بنیان می‌تواند ارزآوری خوبی برای کشور داشته باشد، گفت: متاسفانه دولت و شبکه بانکی تاکنون به این حوزه توجهی چندانی نداشته‌اند.
نماینده مردم رشت در مجلس شورای اسلامی با تاکید بر اینکه متاسفانه شناخت از شرکت‌های دانش بنیان در کشور ما بسیار ضعیف است، افزود: ارایه تسهیلات ارزان و کمک به شرکت‌های دانش بنیان می‌تواند ارزآوری خوبی برای اقتصاد ما داشته باشد.
وی با بیان اینکه خوشبختانه بسیاری از شرکت‌های دانش بنیان با توان داخلی توانسته‌اند پیشرفت‌های قابل توجهی داشته باشند، تصریح کرد: افزایش توجه به این نوع توانمندی‌های داخلی می‌تواند تغییرات عدیده‌ای را در اقتصاد ما رقم بزند.
این نماینده مردم در مجلس دهم با تاکید بر اینکه حمایت از توانمندی‌های داخلی باید افزایش یابد، گفت: حمایت‌های مقطعی از این نوع شرکت‌ها به صلاح نیست زیرا این شرکت‌ها در بسیاری از حوزه‌ها دارای توانمندی بوده و می‌توانند کمک حال کشور باشند.
جعفرزاده ایمن آبادی با اشاره به اینکه شرکت‌های دانش بنیان می‌توانند در بحث درمان کرونا نیز موثر باشند، افزود: حمایت‌های دولتی از این شرکت‌ها می‌تواند بسیاری از استعدادهای آنها را شکوفا کند.
وی ادامه داد: بسیاری از کشورهای پیشرفته با دانش فنی خود توانسته‌اند بسیاری از مسائل اقتصادی را برطرف کنند، از اینرو وظیفه شبکه بانکی و دولت نیز در حوزه کمک به این نوع شرکت‌ها سنگین است.
عضو کمیسیون برنامه بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی یادآور شد: کمک به شرکت‌های دانش بنیان و ارایه تسهیلات ارزان قیمت بانکی می‌تواند به کاهش واردات و جلوگیری از ارز نیز کمک کند که این خود به خودکفایی کمک می‌کند.

روزهای بد دلار ادامه دارد
 
دلار برای سومین روز متوالی در برابر بسیاری از همتایانش عقب نشست.به گزارش رویترز، در جریان معاملات آخر هفته، روند نزولی دلار ادامه یافت و بسیاری از ارزها در برابر اسکناس سبز در موقعیت صعودی قرار گرفتند.
وقایع معاملات ارز کماکان تحت تاثیر اخبار مربوط به ویروس کرونا قرار دارد.  در آمریکا دونالد ترامپ، در اظهاراتی عجیب مدعی شده ویروس کرونا در آزمایشگاهی در شهر ووهان چین، جایی که پاندمی کرونا از آنجا آغاز شد، ساخته شده و تهدید کرد که در صورت اثبات این ادعا، چین را از طریق اعمال تعرفه‌های جدید تنبیه خواهد کرد. اورسلا فون در لین، رییس کمیسیون اروپا نیز از آغاز تحقیقات در خصوص منشا کرونا حمایت کرده و افزوده است چین باید در این تحقیقات حضور یابد. پیش از این آژانس اطلاعات آمریکا ادعای دست ساز بودن ویروس کرونا را رد کرده بود.  
آمریکا و چین از سال ۲۰۱۸ با یکدیگر وارد یک جنگ تجاری گسترده شدند و سرانجام اواخر سال گذشته دوطرف بر سر اجرای یک جدول زمانی برای متوازن شدن تجارت دوجانبه توافق کردند. اکنون تهدیدات ترامپ باعث افزایش هراس معامله گران از ایجاد یک جنگ تجاری جدید شده است آن هم در زمانی که رشد اقتصادی بسیاری از کشور ها تحت تاثیر شیوع کرونا و تعطیلی کسب و کارها به پایین ترین سطوح تاریخ معاصر رسیده است.  
از طرف دیگر بانک مرکزی آمریکا تصمیم گرفت نرخ بهره را در سطح پایین کنونی حفظ کند و بسیاری از تحلیلگران معتقدند که این روند دست کم در سه ماه آینده نیز ادامه خواهد داشت. اکنون میزان خرید اوراق قرضه و بدهی توسط فدرال در هر روز به بالاترین سطح تاریخ خود رسیده است و این بانک تا ۴۶ میلیارد دلار از این اوراق را در هر روز خریداری می‌کند.  
شمار کسانی که برای دریافت مزایای بیکاری درخواست کرده‌اند به رقم بی سابقه ۳۰ میلیون نفر رسیده است. اکنون نیمی از ایالت‌های آمریکا محدودیت‌های رفت و آمد را کم کرده‌اند و انتظار می‌رود تا پایان این هفته محدودیت‌ها در تمامی ایالت‌ها کاهش یابد. بسیاری از واحدهای اقتصادی نیز به صورت محدود بازگشایی شده‌اند و بخشی از کارکنان خود را به کار  فرا خوانده‌اند.  
دریک هالپنی استراتژیست سرمایه گذاری در بانک میتسوبیشیگفت: با توجه به شیوع گسترده کرونا در جهان  پیامدهای اقتصادی قابل توجه آن، ریسک بالایی برای شروع دور جدیدی از تنش ها بین قدرت های جهانی وجود دارد و وقوع چنین اتفاقی برای غرق کردن بازارهای مالی و اقتصاد جهانی کافی خواهد بود.  
تاکنون بیش از سه میلیون و ۴۰۱ هزار و ۳۱۸ مورد ابتلا به کرونا گزارش شده است که در این بین ۲۳۹ هزار و ۶۱۴ نفر جان خود را از دست داده‌اند. در بین کشورهای مختلف، بالاترین تلفات مربوط به آمریکا با ۶۵ هزار و ۷۷۶ نفر، ایتالیا با ۲۸ هزار و ۲۳۶ نفر، انگلیس با ۲۷ هزار و ۵۱۰ نفر،  اسپانیا با ۲۴ هزار و ۸۲۴ نفر  وفرانسه با ۲۴ هزار و ۵۹۴ نفر بوده است.
جیمز نایتلی، کارشناس ارشد اقتصاد بین الملل در بانک آی ان جی گفت: با توجه به گستردگی تعطیلی کسب و کارها در آمریکا، پیش‌بینی ما این است که پیش از بازگشت به سطح قبل از بحران، رشد اقتصادی آمریکا تا منفی ۱۳ درجه نیز کاهش پیدا کند و شاید بهبودی کامل از نظر اقتصادی تا میانه سال ۲۰۲۲ طول بکشد. این یعنی شاهد ادامه تعطیلی کسب و کارها و فاصله گذاری‌ها خواهیم بود.  
شاخص دلار که نرخ برابری آن در مقابل سبدی از ارزهای جهانی را اندازه می‌گیرد، در معاملات امروز با افت ۰.۳ درصدی نسبت به روز قبل و در سطح ۹۹.۰۹ واحد بسته شد. نرخ برابری هر فرانک سوئیس معادل ۱.۰۴۰ دلار اعلام شد.  
با تداوم بسته ماندن کسب و کارها، آمارهای رشد به طرز کم سابقه‌ای همه را ناامید می‌کنند؛  در آمریکا برای نخستین بار از سال ۲۰۱۴ رشد اقتصادی در سه ماهه نخست امسال منفی شد که این رشد منفی ۴.۸ درصدی از زمان رکود بزرگ سال ۲۰۰۹ تاکنون بی سابقه بوده است. با این حال رییس بانک مرکزی آمریکا نسبت به بازگشت اقتصاد به سطح اولیه ثبات در آینده ای نزدیک ابراز امیدواری کرده است.  
اکنون بسیاری از کشورهای اروپایی در حال بررسی گزینه‌های موجود برای فرار از رشد اقتصادی منفی هستند و نخست وزیر ایتالیا با بحرانی خواندن شرایط اقتصادی منطقه یورو خواستار تسریع در تهیه بسته نجات شده است. هر چند سران اروپایی بر سر ایجاد یک بسته نجات یک تریلیون یورویی به توافق رسیدند اما اختلاف بر سر جزییات آن باعث شد تا اجرایی شدن آن تا تابستان به تعویق بیافتد.  
در اتریش سباستین کورتس، صدراعظم این کشور اعلام کرد برای حمایت از کسب و کارهای داخلی معافیت‌های مالیاتی جدیدی در نظر گرفته و اختلاف درآمد دولت از طریق افزایش مالیات بر درآمد فعالیت شرکتها و اتباع خارجی در این کشور جبران خواهد شد. کورتس هم چنین گفته است دولت وام‌های بیشتری در اختیار بنگاه های کوچک قرار خواهد داد تا بتوانند بر بحران کنونی غلبه کنند.  
رشد اقتصاد اتریش در سه ماهه نخست ۲۰۲۰ به منفی ۲.۵ درصد رسید که این نرخ رشد ۰.۸ درصد کمتر از نرخ رشد ثبت شده در فصل قبل و کمترین رشد فصلی ثبت شده درطول تاریخ معاصر این کشور بوده است.  
مرکز آمار فرانسه در گزارشی اعلام کرده که رشد اقتصادی این کشور در سه ماه نخست امسال اقتصاد این کشور رشد منفی ۵.۸ درصدی را تجربه کرده که بسیار بیشتر از رشد منفی ۳.۵ درصدی پیش بینی شده و بدترین عملکرد فصلی اقتصاد این کشور در تاریخ معاصر محسوب می شود. پیش از این نیز این مرکز به دولت فرانسه هشدار داده بود که هر ماه قرنطینه سراسری در خاک این کشور باعث خواهد شد تا رشد اقتصادی سه درصد کاهش پیدا کند.
در آلمان نیز شماری از اندیشکده های اقتصادی این کشور با هشدار به در پیش بودن سخت ترین سال اقتصادی چهار دهه اخیر از دولت خواسته اند تا اقدامات حمایتی بیشتری را برای کاستن از تبعات اقتصادی ویروس کرونا بر فعالیت کسب و کارهای کوچک و متوسط و بازار کار در پیش گیرد. انتظار می رود پس از مدت ها، نرخ بیکاری آلمان از پنج درصد فرا برود.  
در تازه‌ترین دور از معاملات، پوند با افت  ۰.۴۷ درصدی نسبت به روز قبل خود و به ازای ۱.۲۵۰ دلار مبادله شد. یورو ۱.۱۵ درصد بالا رفت اما با عبور از کانال ۱.۰۹ به ۱.۱۰۸ دلار رسید.
کریگ ارلام، تحلیل گر بازار در موسسه اواندا گفت: در روزهای اخیر شاهد افزایش میل معامله گران به خرید داراییهای پرریسکتر با توجه به کاهش سرعت شیوع بیماری بوده‌ایم و این میتواند بر روی نرخ برابری دلار و دیگر ارزهای امن مقابل سایر ارزها تاثیر زیادی داشته باشد.  
در معاملات بازارهای ارزی جهانی، همچنین هر دلار با ۰.۱۶ درصد کاهش به ۱۰۶.۹۱۹ ین رسید. در برابر همتای استرالیایی، هر دلار آمریکا به ازای ۱.۵۵۷ دلار مبادله شد. همچنین نرخ برابری دلار معادل ۷.۰۶۲ یوان چین اعلام شد.