برآورد پرداخت 90 هزار ميليارد تومان وام ازدواج به 13 ميليون نفر در سال هاي 99- 1388
وام ازدواج 50 ميليون تومان با اقساط هفت ساله / 90 هزار ميليارد تومان وام ازدواج براي 13 ميليون نفر در 13 سال
از سال 1388 كه فضاي مجلس و دولت به سمت افزايش تعداد وام ازدواج و مبلغ آن تغيير كرده و هرسال رقم قابل توجهي به وام هاي ازدواج اضافه شده است تا سال 1398 نزديك به 12 ميليون وام ازدواج به جوانان و زوجين پرداخت شده و براي اين 12 ميليون وام ازدواج نيز حدود 70 هزار ميليارد تومان منابع بانكي ظرف 11 سال تسهيلات پرداخت شده و براي سال هاي 98 و 99 نيز برآورد مي شود كه حدود 10 هزار ميليارد تومان هر سال براي وام ازدواج تسهيلات پرداخت شود. براين اساس براي حدود 13 سال و بيش از 13 ميليون نفر درخواست وام ازدواج معادل 90 هزار ميليارد تومان تسهيلات پرداخت شده است
اقتصاد گردان - محسن شمشيريبخشنامه جدید افزایش سقف و مدت تقسیط تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج به شعب سراسر کشور ابلاغ شد. براساس بند ”الف" تبصره ۱۶ قانون بودجه سال۱۳۹۹ کل کشور مقرر شده است: به منظور حمایت از ازدواج جوانان، تسهیلات قرض الحسنه ازدواج به زوج‌هایی که تاریخ عقد آنان بعد از اول فروردین ماه ۹۶ می باشد و تاکنون تسهیلات ازدواج دریافت نکرده اند، پرداخت شود.
تسهیلات قرض الحسنه ازدواج برای هریک از زوج ها در سال ۱۳۹۹ پنجاه ميليون تومان معادل پانصدمیلیون ریال با دوره بازپرداخت هفت ساله با اخذ یک ضامن معتبر و سفته است.همچنین نرخ کارمزد تسهیلات قرض الحسنه ازدواج همچنان ۴ درصد تعیین شده است.
بخشنامه جدید مبنای عملکرد شعب بانک مسکن در خصوص پرداخت تسهیلات ازدواج در سال جاری قرار خواهد گرفت. مطابق با بخشنامه ابلاغی افراد مندرج در مفاد ماده ۵۰ قانون خدمات رسانی به ایثارگران، می‌توانند به میزان ۲ برابر افرادعادی یعنی مبلغ یک میلیارد ریال مطابق با شرایط و ضوابط تعیین شده از این تسهیلات استفاده کنند.
این بخشنامه می افزاید:در اعطای تسهیلات قرض الحسنه ازدواج،احراز توانایی مالی متقاضیان در بازپرداخت اقساط بر اساس ضوابط جاری بانک الزامی است.مطابق با شرایط پرداخت تسهیلات قرض الحسنه ازدواج، افزایش سقف تسهیلات موصوف قابل تسری به تسهیلات گیرندگان قبلی (پس از ثبت قطعی قرارداد) نخواهد بود. رعایت سایر شرایط و ضوابط مندرج در سامانه تسهیلات قرض الحسنه ازدواج جهت دریافت تسهیلات مذکور الزامی است.
تسهیلات قرض الحسنه ازدواج برای هریک از زوج ها در سال ۱۳۹۹ پنجاه ميليون تومان معادل پانصدمیلیون ریال با دوره بازپرداخت هفت ساله با اخذ یک ضامن معتبر و سفته است.همچنین نرخ کارمزد تسهیلات قرض الحسنه ازدواج همچنان ۴ درصد تعیین شده است.
بخشنامه جدید مبنای عملکرد شعب بانک مسکن در خصوص پرداخت تسهیلات ازدواج در سال جاری قرار خواهد گرفت. مطابق با بخشنامه ابلاغی افراد مندرج در مفاد ماده ۵۰ قانون خدمات رسانی به ایثارگران، می‌توانند به میزان ۲ برابر افرادعادی یعنی مبلغ یک میلیارد ریال مطابق با شرایط و ضوابط تعیین شده از این تسهیلات استفاده کنند.
این بخشنامه می افزاید:در اعطای تسهیلات قرض الحسنه ازدواج،احراز توانایی مالی متقاضیان در بازپرداخت اقساط بر اساس ضوابط جاری بانک الزامی است.مطابق با شرایط پرداخت تسهیلات قرض الحسنه ازدواج، افزایش سقف تسهیلات موصوف قابل تسری به تسهیلات گیرندگان قبلی (پس از ثبت قطعی قرارداد) نخواهد بود. رعایت سایر شرایط و ضوابط مندرج در سامانه تسهیلات قرض الحسنه ازدواج جهت دریافت تسهیلات مذکور الزامی است.
اكنون بايد ديد كه شرايط بانك ها و منابع قرض الحسنه براي سال 99 به چه صورت خواهد بود و چه تعداد تقاضا و پرداخت وام ازدواج و به چه رقمي انجام خواهد شد.
90 هزار ميليارد تومان براي 13 ميليون نفر در 13 سال
قبل از سال 1388 و دهه 70 و دهه 80 رقم وام ازدواج بين 100 هزار تومان تا 2 ميليون تومان بوده است و تعداد متقاضيان و دريافت كنندگان نيز رقم قابل توجهي نبود. اما با ورود ميليوني متولدين دهه 60 كه سالانه 1 ميليون جوان ازدواج كرده را به همراه داشت، از سال 1388 تعداد متقاضيان و وام هاي پرداخت شده به حدود يك ميليون در سال افزايش يافت. اين روند تا سال 1396 بالاي يك ميليون نفر بوده و پس از آن به تدريج به زير 1 ميليون نفر ازدواج كرده كاهش يافته و براي سال هاي 98 تا 99 نيز حدود 600 تا 800 هزار تقاضاي وام ارائه شده و مي شود.
از سال 1388 كه فضاي مجلس و دولت به سمت افزايش تعداد وام ازدواج و مبلغ آن تغيير كرده و هرسال رقم قابل توجهي به وام هاي ازدواج اضافه شده است تا سال 1398 نزديك به 12 ميليون وام ازدواج به جوانان و زوجين پرداخت شده و براي اين 12 ميليون وام ازدواج نيز حدود 70 هزار ميليارد تومان منابع بانكي ظرف 11 سال تسهيلات پرداخت شده و براي سال هاي 98 و 99 نيز برآورد مي شود كه حدود 10 هزار ميليارد تومان هر سال براي وام ازدواج تسهيلات پرداخت شود. براين اساس براي حدود 13 سال و بيش از 13 ميليون نفر درخواست وام ازدواج معادل 90 هزار ميليارد تومان تسهيلات پرداخت شده است.
از سال 1388 كه فضاي مجلس و دولت به سمت افزايش تعداد وام ازدواج و مبلغ آن تغيير كرده و هرسال رقم قابل توجهي به وام هاي ازدواج اضافه شده است تا سال 1398 نزديك به 12 ميليون وام ازدواج به جوانان و زوجين پرداخت شده و براي اين 12 ميليون وام ازدواج نيز حدود 70 هزار ميليارد تومان منابع بانكي ظرف 11 سال تسهيلات پرداخت شده و براي سال هاي 98 و 99 نيز برآورد مي شود كه حدود 10 هزار ميليارد تومان هر سال براي وام ازدواج تسهيلات پرداخت شود. براين اساس براي حدود 13 سال و بيش از 13 ميليون نفر درخواست وام ازدواج معادل 90 هزار ميليارد تومان تسهيلات پرداخت شده است.
افزایش وام ازدواج در سال ۹۸
پرداخت تسهیلات قرض‌الحسنه یکی از سیاست‌های دولت در حمایت از ازدواج جوانان از سال‌های ابتدایی دهه ۸۰ تاکنون بوده است. از انتهای سال ۸۷ همزمان با افزایش مبلغ تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج از ۱۰ به ۲۰ میلیون ریال، پرداخت این تسهیلات در قالب سامانه متمرکز تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج پیگیری شده است.
سقف تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج در سال ۹۸ در حالی برای هر یک از زوجین ۳۰ میلیون تومان در نظر گرفته شد که در سال آینده شرایط دریافت این وام نیز تسهیل شده است.
میزان تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج از سال ۹۱ تا ۹۴ با وجود افزایش هزینه‌های ازدواج، تغییر چشمگیری نکرده بود که این موضوع در تبصره «۲۹» قانون بودجه سال ۹۵ مورد توجه قرار گرفت و بر اساس آن، مبلغ تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج از ۳۰ به ۱۰۰ میلیون ریال و دوره بازپرداخت آن از سه به چهار سال افزایش پیدا کرد. این حکم در بند «ج» تبصره «۱۶» قانون بودجه سال ۹۶ نیز تکرار شد. در سال ۹۷ نیز با موافقت رئیس جمهور سقف پرداخت وام ازدواج به جوانان از ۱۰ میلیون به ۱۵ میلیون تومان افزایش یافت؛ پس از آن، این موضوع در مجلس نیز تصویب شد و مدت زمان بازپرداخت تسهیلات به پنج سال افزایش یافت.
در سال ۹۸ نیز با تصویب نمایندگان، مبلغ تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج برای هریک از زوج‌ها ۳۰۰ میلیون ریال با دوره بازپرداخت پنج‌ساله با اخذ یک ضامن معتبر و سفته در نظر گرفته شده است. بر این اساس بازپرداخت وام ازدواج در سال ۹۸، ۶۰ ماهه بوده یعنی زوجین باید طی پنج سال اقساط این وام را پرداخت کنند. شرایط ضامن نیز در پرداخت وام ازدواج تسهیل شده به گونه‌ای که اخذ یک ضامن معتبر و سفته کفایت می‌کند که علاوه بر آن بانک مرکزی نیز می‌تواند کارت یارانه زوجین را به عنوان تضمین دریافت کند.
وام ازدواج در سال ۹۸، به زوجینی پرداخت می‌شد که تاریخ عقد آنها پس از ابتدای فروردین سال ۹۶ است و اولویت پرداخت با زوجینی بوده که تاریخ عقد آنها زودتر است.
برآورد‌ها برای مبلغ وام ازدواج در سال ۹۹، تفاوت‌های میلیونی دارد و با توجه به كاهش منابع، كسري بودجه، شيوع ويروس كرونا و... مشخص نيست كه برنامه افزايش وام ازدواج تا 50 ميليون تومان چه سرنوشتي پيدا كند. زيرا حتي با وجود تصويب آن منابع بانك ها ممكن است براي پرداخت وام ها كافي نباشد. در نتيجه دولت فارغ از نرخ تورمی که براي فروردين 99 معادل 32 درصد اعلام شده بر ثابت ماندن مبلغ وام ازدواج و پرداخت ۳۰ میلیون تومان به هرنفر از زوج‌ها تأکید دارد.
نشانی این تصمیم و شرایط آن در لایحه بودجه ۹۹ عبارت است از: بند الف تبصره ۱۶ ماده واحده، جایی که این عبارت درج شده است: «به منظور حمایت از جوانان، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف است از محل پس‌انداز و جاری قرض‌الحسنه نظام بانکی، تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج را به زوج‌هایی که تاریخ عقد ازدواج آنها بعد از اول فروردین ۹۶ است و تاکنون وام ازدواج دریافت نکرده‌اند، با اولویت نخست پرداخت کند. تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج برای هر یک از زوج‌ها در سال ۹۹ معادل ۳۰۰ میلیون ریال با بازپرداخت ۵ ساله و اخذ یک ضامن معتبر و سفته است.»
اما ممكن است كه برخي بانك ها به دليل شيوع ويروس كرونا با كاهش تقاضاي تسهيلات همراه باشند و همين موضوع آنها را به افزايش وام ازدواج تشويق كند.
پیشنهاد دولت با مخالفت‌هایی در مجلس مواجه بود. نمايندگان مجلس همواره در افزايش وام ازدواج تلاش كرده اند و ارقام آن را از 2 تا 30 ميليون تومان افزايش داده و در سال 98 نيز رقم ۱۵ میلیون تومان روی پیشنهاد دولت گذاشتند و وام ازدواج را به ۳۰ میلیون تومان برای هرنفر از زوج‌ها افزایش دادند، افزایش وام ازدواج به ۴۰ تا ۵۰ میلیون تومان در کمیسیون فرهنگی با بازپرداخت ۷ ساله پيگيري شد. بلکه هراس جوان‌های در آستانه ازدواج از هزینه‌های سرسام‌آور آن کم شود. این تلاش‌ها با، اما و اگر‌هایی متعددی همراه است.
رقم ۶۰ میلیون تومان برای هر زوج، چیزی حدود یک سوم هزینه‌های ازدواج آنان را پوشش می‌دهد، شاید ۳۰ میلیون تومان وام ازدواج پارسال، رقمی پذیرفتنی حساب می‌شد و می‌توانست بخشی از نیاز‌ها را رفع کند، اما متأسفانه امروز با توجه به افزایشی که در قیمت‌ها ایجاد شده است، دیگر ۳۰ میلیون تومان جواب گو نیست.
از آنجایی که این وام‌ها باید از منابع قرض الحسنه نظام بانکی تأمین شود، اين سوال مطرح است که آیا این افزایش با منابع در اختیار بانک‌ها جور در می‌آید؟
برخي كارشناسان مي گويند كه با توجه به كاهش نرخ سود سپرده در بانك ها و ارزان شدن هزينه جذب منابع، و همچنين با توجه به منابع قرض‌الحسنه در اختیار نظام بانکی و رسوباتی که این سپرده‌ها نزد بانک‌ها دارد، افزایش مبلغ وام ازدواج شدنی است.
برخی نمایندگان با اشاره به وضعیت نامطلوب بودجه 99 معتقدند از آنجایی که اختیار مجلس برای افزایش هزینه‌های بودجه، نهایتا ۸ درصد است، نمی‌توان به افزایش وام ازدواج امید بست.
زمان انتظار برای متقاضیان وام ازدواج از بانک‌های مختلف، متفاوت است و کمتر از یک ماه تا حدود یک سال را شامل می‌شود. بانك ها بايد به مردم گزارش دهند كه سپرده‌های قرض‌الحسنه بانك ها صرف كدام کار‌های خیرخواهانه مثل وام ازدواج می‌شود؟
پرداخت تسهیلات قرض‌الحسنه یکی از سیاست‌های دولت در حمایت از ازدواج جوانان از سال‌های ابتدایی دهه ۸۰ تاکنون بوده است. از انتهای سال ۸۷ همزمان با افزایش مبلغ تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج از ۱۰ به ۲۰ میلیون ریال، پرداخت این تسهیلات در قالب سامانه متمرکز تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج پیگیری شده است.
سقف تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج در سال ۹۸ در حالی برای هر یک از زوجین ۳۰ میلیون تومان در نظر گرفته شد که در سال آینده شرایط دریافت این وام نیز تسهیل شده است.
میزان تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج از سال ۹۱ تا ۹۴ با وجود افزایش هزینه‌های ازدواج، تغییر چشمگیری نکرده بود که این موضوع در تبصره «۲۹» قانون بودجه سال ۹۵ مورد توجه قرار گرفت و بر اساس آن، مبلغ تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج از ۳۰ به ۱۰۰ میلیون ریال و دوره بازپرداخت آن از سه به چهار سال افزایش پیدا کرد. این حکم در بند «ج» تبصره «۱۶» قانون بودجه سال ۹۶ نیز تکرار شد. در سال ۹۷ نیز با موافقت رئیس جمهور سقف پرداخت وام ازدواج به جوانان از ۱۰ میلیون به ۱۵ میلیون تومان افزایش یافت؛ پس از آن، این موضوع در مجلس نیز تصویب شد و مدت زمان بازپرداخت تسهیلات به پنج سال افزایش یافت.
در سال ۹۸ نیز با تصویب نمایندگان، مبلغ تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج برای هریک از زوج‌ها ۳۰۰ میلیون ریال با دوره بازپرداخت پنج‌ساله با اخذ یک ضامن معتبر و سفته در نظر گرفته شده است. بر این اساس بازپرداخت وام ازدواج در سال ۹۸، ۶۰ ماهه بوده یعنی زوجین باید طی پنج سال اقساط این وام را پرداخت کنند. شرایط ضامن نیز در پرداخت وام ازدواج تسهیل شده به گونه‌ای که اخذ یک ضامن معتبر و سفته کفایت می‌کند که علاوه بر آن بانک مرکزی نیز می‌تواند کارت یارانه زوجین را به عنوان تضمین دریافت کند.
وام ازدواج در سال ۹۸، به زوجینی پرداخت می‌شد که تاریخ عقد آنها پس از ابتدای فروردین سال ۹۶ است و اولویت پرداخت با زوجینی بوده که تاریخ عقد آنها زودتر است.
برآورد‌ها برای مبلغ وام ازدواج در سال ۹۹، تفاوت‌های میلیونی دارد و با توجه به كاهش منابع، كسري بودجه، شيوع ويروس كرونا و... مشخص نيست كه برنامه افزايش وام ازدواج تا 50 ميليون تومان چه سرنوشتي پيدا كند. زيرا حتي با وجود تصويب آن منابع بانك ها ممكن است براي پرداخت وام ها كافي نباشد. در نتيجه دولت فارغ از نرخ تورمی که براي فروردين 99 معادل 32 درصد اعلام شده بر ثابت ماندن مبلغ وام ازدواج و پرداخت ۳۰ میلیون تومان به هرنفر از زوج‌ها تأکید دارد.
نشانی این تصمیم و شرایط آن در لایحه بودجه ۹۹ عبارت است از: بند الف تبصره ۱۶ ماده واحده، جایی که این عبارت درج شده است: «به منظور حمایت از جوانان، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف است از محل پس‌انداز و جاری قرض‌الحسنه نظام بانکی، تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج را به زوج‌هایی که تاریخ عقد ازدواج آنها بعد از اول فروردین ۹۶ است و تاکنون وام ازدواج دریافت نکرده‌اند، با اولویت نخست پرداخت کند. تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج برای هر یک از زوج‌ها در سال ۹۹ معادل ۳۰۰ میلیون ریال با بازپرداخت ۵ ساله و اخذ یک ضامن معتبر و سفته است.»
اما ممكن است كه برخي بانك ها به دليل شيوع ويروس كرونا با كاهش تقاضاي تسهيلات همراه باشند و همين موضوع آنها را به افزايش وام ازدواج تشويق كند.
پیشنهاد دولت با مخالفت‌هایی در مجلس مواجه بود. نمايندگان مجلس همواره در افزايش وام ازدواج تلاش كرده اند و ارقام آن را از 2 تا 30 ميليون تومان افزايش داده و در سال 98 نيز رقم ۱۵ میلیون تومان روی پیشنهاد دولت گذاشتند و وام ازدواج را به ۳۰ میلیون تومان برای هرنفر از زوج‌ها افزایش دادند، افزایش وام ازدواج به ۴۰ تا ۵۰ میلیون تومان در کمیسیون فرهنگی با بازپرداخت ۷ ساله پيگيري شد. بلکه هراس جوان‌های در آستانه ازدواج از هزینه‌های سرسام‌آور آن کم شود. این تلاش‌ها با، اما و اگر‌هایی متعددی همراه است.
رقم ۶۰ میلیون تومان برای هر زوج، چیزی حدود یک سوم هزینه‌های ازدواج آنان را پوشش می‌دهد، شاید ۳۰ میلیون تومان وام ازدواج پارسال، رقمی پذیرفتنی حساب می‌شد و می‌توانست بخشی از نیاز‌ها را رفع کند، اما متأسفانه امروز با توجه به افزایشی که در قیمت‌ها ایجاد شده است، دیگر ۳۰ میلیون تومان جواب گو نیست.
از آنجایی که این وام‌ها باید از منابع قرض الحسنه نظام بانکی تأمین شود، اين سوال مطرح است که آیا این افزایش با منابع در اختیار بانک‌ها جور در می‌آید؟
برخي كارشناسان مي گويند كه با توجه به كاهش نرخ سود سپرده در بانك ها و ارزان شدن هزينه جذب منابع، و همچنين با توجه به منابع قرض‌الحسنه در اختیار نظام بانکی و رسوباتی که این سپرده‌ها نزد بانک‌ها دارد، افزایش مبلغ وام ازدواج شدنی است.
برخی نمایندگان با اشاره به وضعیت نامطلوب بودجه 99 معتقدند از آنجایی که اختیار مجلس برای افزایش هزینه‌های بودجه، نهایتا ۸ درصد است، نمی‌توان به افزایش وام ازدواج امید بست.
زمان انتظار برای متقاضیان وام ازدواج از بانک‌های مختلف، متفاوت است و کمتر از یک ماه تا حدود یک سال را شامل می‌شود. بانك ها بايد به مردم گزارش دهند كه سپرده‌های قرض‌الحسنه بانك ها صرف كدام کار‌های خیرخواهانه مثل وام ازدواج می‌شود؟
