ثبات نسبي بازار ارز و طلا پس از آثار حاصل از كرونا و FATF

اقتصاد گردان – محسن شمشيري  فعالان بازار ارز، مهمترين عامل نوسان نرخ ارز را به لغو بخش عمده اي از سفرهاي نوروزي، لغو تورهاي سفر خارجي، محدوديت در صدور ويزا  به دليل مقابله با كورنا ويروس و همچنين اعلام شرط ارائه سند براي تراكنش ها و انتقال پول بالاي 200 ميليون تومان، مرتبط مي دانند و در عين حال، اثر گشايش هايي در كانال مالي اينستكس، صدور مجوز آمريكا براي اقدامات بشر دوستانه و معامله دارو و غذا با ايران، احتمال افزايش عرضه ارز در مهلت باقي مانده سال توسط صادركنندگان، افزايش عرضه ارز و نظارت بانك مركزي، نياز برخي شركت ها به نقدينگي و فروش ارز،  و سخنان اخير مسوولان بانك مركزي را نيز موثر ارزيابي كرده اند.

دلار در کانال 15 هزار تومان
 
بعد از صعود قیمت دلار تا بیش از ۱۵ هزار و ۷۰۰ تومان، قیمت آن در روزهای اخیر مسیری نزولی طی کرده و به کانال ۱۴ هزار تومان برگشت. اما بار ديگر، روز يكشنبه به 15440 تومان رسيد.  صرافی‌های بانکی روز يكشنبه نرخ ارز را با افزايش نسبت به هفته گذشته تعیین کردند که در نتیجه آن برای فروش دلار ۱۵ هزار و 150 تومان و برای خرید آن 15 هزار و 50 تومان اعلام شد. همچنين فروش يورو 16 هزار و 450 تومان و خريد يورو 16 هزار و 350 تومان معامله شد.
دلار در صرافی‌های بانکی، با رشد حدود ۱۵۰ تومانی نسبت به روز معاملاتی گذشته به نرخ ۱۵ هزار و ۵۰ تومان معامله شد. بازار ارز روز شنبه روند نزولی یافت. نرخ دلار که در هفته گذشته با جوسازی سفته بازان، به دلیل قرار گرفتن نام ایران درلیست سیاه FATF، رو به افزایش گذاشته بود، به یکباره سقوط بیش از ۵۰۰ تومانی را تجربه کرد. بر این اساس، نرخ خرید هر دلار در تابلوی صرافی‌های بانکی ۱۴ هزار و ۹۵۰ تومان و فروش ۱۵ هزار و ۵۰ تومان بود. قیمت خرید هر یورو نیز ۱۶ هزار و ۲۵۰ تومان و نرخ فروش آن ۱۶ هزار و ۳۵۰ تومان شد. میانگین بهای هر یورو در روز معاملاتی گذشته در سامانه سنا ۱۶ هزار و ۳۶۷ تومان و هر دلار ۱۵ هزار و ۲۲۷ تومان بود.  همچنین در سامانه نیما در روز معاملاتی گذشته هر حواله یورو ۱۴ هزار و ۹۶۶ تومان فروخته شد، حواله دلار نیز ۱۳ هزار و ۴۵۲ تومان به فروش رسید.
به نظر کارشناسان، رشد اخیر قیمت دلار در هفته گذشته، تحت تاثیر عوامل روانی مرتبط با تصمیم FATF و شیوع ویروس کرونا بوده است و ریشه در عوامل واقعی اقتصادی ندارد
سامانه سنا نيز نرخ ميانگين معاملات ارز روز شنبه 10 اسفند 98 را براي دلار 15227، يورو 16367، يوآن 2000،‌ درهم 4125،‌ پوند انگليس 19358،‌ لير تركيه 2487 تومان اعلام كرد.
این در حالی است که در کمتر از یک ماه اخیر نرخ دلار از حدود ۱۳ هزار و ۵۰۰ تومان تا حدود ۱۵ هزار و ۷۰۰ تومان افزایش یافته بود که اکنون در مسیر کاهشی قرار گرفته است. به اعتقاد فعالان بازار ارز، خبرها و رویدادهای اخیر در این نوسان بی‌تاثیر نبوده که از جمله آن می‌توان به اخبار و رویدادهای سیاسی و همچنین رد شدن لایحه بودجه در مجلس یا بسته شدن مرزها در پی شیوع ویروس کرونا که صادرات و در نهایت ارزهای صادراتی را با مشکل مواجه می‌کند، اشاره کرد. در عین حال که در ماه پایانی سال با توجه به تقاضایی که برای ارز وجود دارد معمولا قیمت رو به بالا بوده است.
از سوي ديگر در بازار سكه و طلا به دنبال اعلام نرخ هر اونس طلا به قيمت 1586 دلار، و دلار به قيمت  15440 تومان، ‌نرخ انواع سكه و طلا افزايش يافته است.  مظنه هر مثقال 17 عيار به 2 ميليون و 572 هزار تومان، قيمت هر گرم طلاي 18 عيار 593 هزار، سكه جديد 5 ميليون و  870 هزار، سكه قديم 5 ميليون و 780 هزار، نيم سكه 2 ميليون و 950 هزار، ربع سكه 1 ميليون و 720 هزار، سكه گرمي 960 هزار تومان معامله شده است
فعالان بازار طلا مي گويند كه قیمت سکه تمام بهار آزادی طرح جدید با رشد حدود ۲۷۰ هزار تومانی قیمت نسبت به روز معاملاتی گذشته به بهای پنج میلیون و ۷۷۰ هزار تومان فروخته شد.  بر این اساس، سکه تمام بهار آزادی طرح قدیم به قیمت پنج میلیون و ۷۰۰ هزار تومان به فروش رسید. همچنین نیم سکه نیز دو میلیون و ۹۵۰ هزار تومان، ربع سکه یک میلیون و ۷۲۰ هزار تومان و هر قطعه سکه گرمی ۹۶۰ هزار تومان داد و ستد شد.
علاوه بر این هر گرم طلای خام ۱۸ عیار ۵۸۲ هزار تومان و هر مثقال طلا نیز دو میلیون و ۵۲۳ هزار تومان به فروش رسید. نوسان قیمت دلار و اونس مهم‌ترین عامل افت و خیزهای اخیر قیمت طلا و سکه در معاملات اخير به شمار می رود. قیمت دلار در روزهای گذشته به دلیل قرار گرفتن ایران در فهرست سیاه FATF رشد قابل توجهی را تجربه کرده بود، اما روز شنبه بیش از ۵۵۰ تومان افت کرد.
عبور قیمت اونس در بازارهای جهانی که در هفته گذشته از مرز یک هزار و ۶۰۰ دلار عبور کرده بود، تحت تاثیر تحولات مربوط به کامودیتی ها، رشد اقتصادی جهانی و شیوع کرونا و تصمیم های اقتصادی دولت چین، به یکباره سقوط کرد و به یک هزار و ۵۸۵ دلار عقب نشینی کرد.
در بازار ارز رسمي نيز، ‌ نرخ رسمی ۴۷ ارز اعلام شد که به دلیل تعطیلی بازارهای جهانی نرخ ها در مقایسه با روز گذشته ثابت ماند.  هر دلار آمریکا ۴۲ هزار ریال، پوند انگلیس ۵۳ هزار و ۸۴۷ ریال و هر یورو  ۴۶ هزار ۳۱۶ ریال قیمت خورد.

 بعد از آنکه قیمت دلار در یک روز بیش از ۵۰۰ تومان از ارزش خود را از دست داد حالا مشاهدات میدانی حکایت از ایجاد صف های فروش ارز در میدان فردوسی تهران دارد.  با سقوط  قیمت دلار دربازار آزاد ، صف‌های فروش درمقابل صرافی‌ها تشکیل شد  و بیشتر مراجعان به میدان فردوسی بر خلاف روزهای گذشته فروشنده بودند تا خریدار.  در همین مورد مدیر یکی از صرافی‌ها اعلام کرد: جز دو مورد در ابتدای روز هیچگونه خریدار نداشتیم و همه مراجعین  فروشنده  بودند . یک صراف‌دیگر در خیابان فردوسی گفت: امروز هجوم مردم برای فروش ارز شباهت زیادی به مهرماه ۹۷داشت که همه فروشنده ارز بودند. اگرچه برخی افراد در فضای مجازی در برابر کاهش قیمت ها مقاومت می کنند اما جو عمومی در بازار حاکی از کاهش بیشتر قیمت در روزهای آتی است.
شهرت طلا به عنوان یک سرمایه گذاری امن در زمان‌های آشفتگی مالی خدشه دار شد و شیوع سریع ویروس کرونا در خارج از چین یکی از بدترین ریزش‌های یک روزه این فلز را رقم زد.
بهای طلا در آغاز معاملات روز گذشته بازار کامکس نیویورک نسبت به روز پیش از آن با کاهش شروع شد و به روند نزولی خود ادامه داد به طوری که در معاملات غروب جمعه قیمت هر اونس طلا به یک هزار و ۵۶۴ دلار کاهش پیدا کرد.قیمت هر اونس طلا در مقایسه با بهای این فلز گرانبها در معاملات پایان روز ۷۸ دلار معادل ۴.۸ درصد کاهش یافت.با این وجود طلا در معاملات پایان روز جمعه اندکی از ریزش خود را جبران کرد و هر اونس یک هزار و ۵۸۰ دلار معامله شد. با اقدام سرمایه‌گذاران برای فروش طلا و تهیه نقدینگی به منظور پوشش ضرر در بازار سهام، قیمت طلا روز جمعه حدود پنج درصد سقوط کرد که بزرگترین کاهش قیمت یک روزه در هفت سال اخیر بود.
بهای معاملات طلا برای تحویل فوری ۴.۵ درصد کاهش یافت و در ۱۵۶۸ دلار و ۹۶ سنت بسته شد که بزرگترین کاهش یک روزه از اواسط سال ۲۰۱۳ بود.
هر اونس طلا در بازار معاملات آتی آمریکا ۷۵ دلار و ۸۰ سنت معادل ۴.۶ درصد کاهش پیدا کرد و در ۱۵۶۶ دلار و ۷۰ سنت بسته شد که بزرگترین کاهش قیمت روزانه از ۲۰ ژوئن سال ۲۰۱۳ بود. قیمت طلا برای کل هفته حدود پنج درصد کاهش نشان داد که بزرگترین کاهش هفتگی از هفته منتهی به ۱۱ نوامبر سال ۲۰۱۶ بود. ریزش قیمت سنگین روز جمعه رشد ماهانه طلا را از بین برد و بهای طلا از پایان ژانویه تاکنون ۱.۳ درصد کاهش نشان داد.
طلا دوشنبه هفته گذشته تا مرز ۱۶۸۸ دلار و ۶۶ سنت که بالاترین قیمت هفت سال اخیر بود، صعود کرده بود و در مسیر ثبت رشد هفتگی و ماهانه قرار داشت که ناگهان ورق برای این فلز ارزشمند برگشت. ضرر سنگین بازار فلزات ارزشمند در پی افت ۹۰۰ واحدی شاخص داوجونز اینداستریال اوریج در معاملات روز جمعه روی داد. سرمایه‌گذاران روز جمعه در بازار فلزات ارزشمند به فروش اقدام کردند تا ضررشان در بازار سهام را پوشش دهند.
به گفته تحلیل‌گران، نگرانی‌ها پیرامون گسترش سریع ویروس کرونا و تاثیر منفی آن بر رشد اقتصادی بازارهای سهام را متحمل ضرر سنگینی کرده است.بر اساس گزارش رویترز، شیوع سریع ویروس کرونا نگرانی‌ها نسبت به همه گیر شدن این بیماری را برانگیخته است. شش کشور نخستین موارد ابتلا به ویروس کرونا را گزارش کرده اند و سازمان جهانی بهداشت درباره شیوع آن در سراسر جهان هشدار داده است.
این ویروس بازارهای سهام جهان را با بزرگترین کاهش هفتگی از سال ۲۰۰۹ روبرو کرد و حدود شش تریلیون دلار از ارزش بازار کاست.در بازار سایر فلزات ارزشمند، پالادیم که در معاملات روز جمعه در مقطعی تا ۱۳ درصد سقوط کرد، در نهایت با ۱۰.۸ درصد کاهش، در ۲۵۳۸ دلار و ۲۱ سنت بسته شد. این فلز اکنون حدود ۳۹۰ دلار از رکورد ۲۸۷۵ دلار در پنج شنبه، ارزان‌تر شده است. در حالی که پلاتین ۶.۱ درصد و نقره ۷.۴ درصد کاهش بها داشت