كاهش همزمان نرخ ارز و اونس جهاني طلا / دلار به کانال ۱۴ هزار تومان برگشت

اقتصاد گردان  – محسن شمشيري
 فعالان بازار ارز، مهمترين عامل كاهش نرخ ارز را به لغو بخش عمده اي از سفرهاي نوروزي، لغو تورهاي سفر خارجي، محدوديت در صدور ويزا  به دليل مقابله با كورنا ويروس مرتبط مي دانند و در عين حال، اثر گشايش هايي در كانال مالي اينستكس، صدور مجوز آمريكا براي اقدامات بشر دوستانه و معامله دارو و غذا با ايران، احتمال افزايش عرضه ارز در مهلت باقي مانده سال توسط صادركنندگان، افزايش عرضه ارز و نظارت بانك مركزي، نياز برخي شركت ها به نقدينگي و فروش ارز،  و سخنان اخير مسوولان بانك مركزي را نيز موثر ارزيابي كرده اند.

دلار به کانال ۱۴ هزار تومان برگشت
 
بعد از صعود قیمت دلار تا بیش از ۱۵ هزار و ۷۰۰ تومان، قیمت آن در روزهای اخیر مسیری نزولی طی کرده و امروز به کانال ۱۴ هزار تومان برگشت.  صرافی‌های بانکی روز شنبه نرخ ارز را با کاهش نسبت به هفته گذشته تعیین کردند که در نتیجه آن برای فروش دلار ۱۵ هزار تومان و برای خرید آن ۱۴ هزار و ۹۰۰ تومان اعلام شد.
این در حالی است که در کمتر از یک ماه اخیر نرخ دلار از حدود ۱۳ هزار و ۵۰۰ تومان تا حدود ۱۵ هزار و ۷۰۰ تومان افزایش یافته بود که اکنون در مسیر کاهشی قرار گرفته است.صرافی‌های بانکی نیز برای خرید یورو  ۱۶ هزار تومان و برای فروش آن ۱۶ هزار و ۲۰۰ تومان اعلام کردند.
به اعتقاد فعالان بازار ارز، خبرها و رویدادهای اخیر در این نوسان بی‌تاثیر نبوده که از جمله آن می‌توان به اخبار و رویدادهای سیاسی و همچنین رد شدن لایحه بودجه در مجلس یا بسته شدن مرزها در پی شیوع ویروس کرونا که صادرات و در نهایت ارزهای صادراتی را با مشکل مواجه می‌کند، اشاره کرد. در عین حال که در ماه پایانی سال با توجه به تقاضایی که برای ارز وجود دارد معمولا قیمت رو به بالا بوده است.
همچنین در بانک‌ها قیمت خرید ارز دلار ۱۵ هزار و ۴۰۰ تومان و قیمت خرید یورو حدود ۱۶ هزار و ۹۹۰ تومان بود.ارز مسافرتی که اغلب هم‌قیمت و حتی بالاتر از نرخ بازار آزاد است، برای امروز حدود ۱۶ هزار و ۱۰۰ تومان تعیین شده که برای کشورهای همسایه و مشترک المنافع تا ۵۰۰ یورو و سایر کشورها ۱۰۰۰ یورو اختصاص پیدا می‌کند.
از سوي ديگر در بازار سكه و طلا به دنبال اعلام نرخ هر اونس طلا به قيمت 1586 دلار، و دلار به قيمت  14900 تومان، ‌نرخ انواع سكه و طلا كاهش يافته است.  مظنه هر مثقال 17 عيار به 2 ميليون و 487 هزار تومان، قيمت هر گرم طلاي 18 عيار 574 هزار، سكه جديد 5 ميليون و 640هزار، سكه قديم 5 ميليون و 555 هزار، نيم سكه 2 ميليون و 885 هزار، ربع سكه 1 ميليون و 770 هزار، سكه گرمي 945 هزار تومان معامله شده است

ریزش طلا ۷۸ دلار در یک روز
 
شهرت طلا به عنوان یک سرمایه گذاری امن در زمان‌های آشفتگی مالی خدشه دار شد و شیوع سریع ویروس کرونا در خارج از چین یکی از بدترین ریزش‌های یک روزه این فلز را رقم زد.
بهای طلا در آغاز معاملات روز گذشته بازار کامکس نیویورک نسبت به روز پیش از آن با کاهش شروع شد و به روند نزولی خود ادامه داد به طوری که در معاملات غروب جمعه قیمت هر اونس طلا به یک هزار و ۵۶۴ دلار کاهش پیدا کرد.قیمت هر اونس طلا در مقایسه با بهای این فلز گرانبها در معاملات پایان روز ۷۸ دلار معادل ۴.۸ درصد کاهش یافت.با این وجود طلا در معاملات پایان روز جمعه اندکی از ریزش خود را جبران کرد و هر اونس یک هزار و ۵۸۰ دلار معامله شد. با اقدام سرمایه‌گذاران برای فروش طلا و تهیه نقدینگی به منظور پوشش ضرر در بازار سهام، قیمت طلا روز جمعه حدود پنج درصد سقوط کرد که بزرگترین کاهش قیمت یک روزه در هفت سال اخیر بود.
بهای معاملات طلا برای تحویل فوری ۴.۵ درصد کاهش یافت و در ۱۵۶۸ دلار و ۹۶ سنت بسته شد که بزرگترین کاهش یک روزه از اواسط سال ۲۰۱۳ بود.
هر اونس طلا در بازار معاملات آتی آمریکا ۷۵ دلار و ۸۰ سنت معادل ۴.۶ درصد کاهش پیدا کرد و در ۱۵۶۶ دلار و ۷۰ سنت بسته شد که بزرگترین کاهش قیمت روزانه از ۲۰ ژوئن سال ۲۰۱۳ بود. قیمت طلا برای کل هفته حدود پنج درصد کاهش نشان داد که بزرگترین کاهش هفتگی از هفته منتهی به ۱۱ نوامبر سال ۲۰۱۶ بود. ریزش قیمت سنگین روز جمعه رشد ماهانه طلا را از بین برد و بهای طلا از پایان ژانویه تاکنون ۱.۳ درصد کاهش نشان داد.
طلا دوشنبه هفته گذشته تا مرز ۱۶۸۸ دلار و ۶۶ سنت که بالاترین قیمت هفت سال اخیر بود، صعود کرده بود و در مسیر ثبت رشد هفتگی و ماهانه قرار داشت که ناگهان ورق برای این فلز ارزشمند برگشت. ضرر سنگین بازار فلزات ارزشمند در پی افت ۹۰۰ واحدی شاخص داوجونز اینداستریال اوریج در معاملات روز جمعه روی داد.
سرمایه‌گذاران روز جمعه در بازار فلزات ارزشمند به فروش اقدام کردند تا ضررشان در بازار سهام را پوشش دهند.
به گفته تحلیل‌گران، نگرانی‌ها پیرامون گسترش سریع ویروس کرونا و تاثیر منفی آن بر رشد اقتصادی بازارهای سهام را متحمل ضرر سنگینی کرده است.بر اساس گزارش رویترز، شیوع سریع ویروس کرونا نگرانی‌ها نسبت به همه گیر شدن این بیماری را برانگیخته است. شش کشور نخستین موارد ابتلا به ویروس کرونا را گزارش کرده اند و سازمان جهانی بهداشت درباره شیوع آن در سراسر جهان هشدار داده است.
این ویروس بازارهای سهام جهان را با بزرگترین کاهش هفتگی از سال ۲۰۰۹ روبرو کرد و حدود شش تریلیون دلار از ارزش بازار کاست.در بازار سایر فلزات ارزشمند، پالادیم که در معاملات روز جمعه در مقطعی تا ۱۳ درصد سقوط کرد، در نهایت با ۱۰.۸ درصد کاهش، در ۲۵۳۸ دلار و ۲۱ سنت بسته شد. این فلز اکنون حدود ۳۹۰ دلار از رکورد ۲۸۷۵ دلار در پنج شنبه، ارزان‌تر شده است. در حالی که پلاتین ۶.۱ درصد و نقره ۷.۴ درصد کاهش بها داشت

 همچنين رییس اتحادیه طلا و جواهر از کاهش ۵۰۰ هزار تومانی قیمت سکه و ۵۰ هزار تومانی قیمت طلا در بازار خبر داد.
ابراهیم محمدولی درباره افت قیمت طلا و جواهر، گفت: کاهش قیمت در انس جهانی باعث کاهش قیمت ارز، سکه و طلا شده به طوری که هر انس جهانی از ۱۶۸۰ دلار به ۱۵۸۶ دلار و ۵۰ سنت رسیده و روند کاهش داشته است.
وی با اشاره به اینکه در هفته گذشته قیمت سکه از مرز ۶ میلیون تومان عبور کرده بود، ادامه داد: به دلیل کاهش قیمت انس جهانی و کاهش قیمت ارز، هر قطعه سکه تمام بهار آزادی طرح جدید، ۵ میلیون و ۴۹۵ هزار تومان، هر قطعه سکه تمام بهار آزادی طرح قدیم ۵ میلیون و ۴۷۰ هزار تومان و نیم سکه دو میلیون و ۸۷۰ هزار تومان، ربع سکه یک میلیون و ۷۷۰ هزار تومان و هر قطعه سکه یک گرمی نیز، ۹۵۰ هزار تومان معامله شد.
رییس اتحادیه طلا و جواهر با اشاره به اینکه قیمت طلا نسبت به هفته گذشته ۵۰ هزار تومان کاهش یافت، ادامه داد: امروز هر گرم طلای ۱۸ عیار نیز ۵۵۶ هزار و ۴۰۰ تومان و هر مثقال طلای ۱۷ عیار دو میلیون و ۴۱۰ هزار تومان در بازارهای داخلی به فروش رسید.

 از سوي ديگر، جروم پاول گفت از همه ابزارهای موجود برای مقابله با کرونا استفاده می‌کنیم.  به گزارش سی ان بی سی، رئیس بانک مرکزی آمریکا با تاکید بر آمادگی این بانک در استفاده از ابزارهای لازم برای حفظ ثبات در بازارهای مالی گفت که اوضاع را به دقت زیر نظر گرفته‌ایم. پاول زیرساخت های اقتصاد آمریکا را قوی ارزیابی کرد اما نسبت به ریسک های ناشی از شیوع گسترده ویروس کرونا در سطح جهان ابراز نگرانی کرد.
به دنبال افزایش شیوع ویروس کرونا درسطح جهان طی روزهای اخیر بازارهای مالی از جمله بورس وال استریت آمریکا دچار ریزش شدیدی شده اند که در طول ۱۰ سال اخیر بی سابقه بوده است. انتظار می رود که روند ریزش شاخص ها کماکان ادامه داشته باشد.
پاول که از زمان جنگ تجاری با چین در فوریه ۲۰۱۸ مشغول ثبات‌بخشی به اقتصاد آمریکا در عرصه کلان بوده است اکنون با توجه به کاهش رشد اقتصادی آمریکا و اخلال در تجارت با چین به عنوان بزرگ ترین شریک تجاری این کشور، تصمیم دشواری برای کاهش دادن یا حفظ نرخ بهره در سطح فعلی پیش روی خود دارد. انتظار می رود که فدرال رزرو برای تقویت رشد اقتصادی آمریکا تن به کاهش بیشتر نرخ بهره دهد. دست کم در ۵۲ کشور جهان گزارش‌هایی از مشاهده بیماران مبتلا به کرونا مخابره شده است اما کانون اصلی بیماری در شهر ووهان در استان هوبی است. این استان یکی از اصلی‌ترین قطب های تولید فولاد و خودرو در چین محسوب می‌شود.
کوین وارش، از مدیران ارشد سابق فدرال رزرو گفت: شاید مدیران بانک مرکزی سردرگم باشند اما توصیه من به آن ها این است که زودتر وارد عمل شوند چرا که به نظر می رسد ریسک های ناشی از کرونا بسیاری از فعالان مالی را ترسانده است. تاکنون بیش از ۵۰ نفر در آمریکا به کرونا مبتلا شده اند که منشا ابتلای دو نفر از آن ها نامشخص است. ایالت کالیفرنیا در حال حاضر بیشترین شمار مبتلایان را در آمریکا دارد.
اما مشاور اقتصادی رئیس جمهور آمریکا گفت که معامله گران بیش از حد نسبت به اخبار کرونا حساسیت نشان داده اند.  به گزارش رویترز، در شرایطی که شمار قربانیان ویروس کرونا در حال گذشتن از ۳۰۰۰ نفر است و دست کم در ۵۲ کشور ابتلا به ویروس کرونا گزارش شده است، لری کودلو، مشاور اقتصادی دونالد ترامپ در اظهاراتی عجیب گفته است که بازارهای جهانی ویروس کرونا را بیش از حد جدی گرفته اند و معامله گران بیش از حد لزوم نسبت به اخبار کرونا از خود حساسیت نشان داده اند.
کودلو با بیان این که ممکن است در هفته های پیش رو شرایط بدتر شود گفت: با این حال دولت قصدی برای اجرای یک برنامه ویژه مقابله با کرونا را ندارد. ریزش روزهای اخیر شاخص های بورسی در جهان از زمان رکود بزرگ سال ۲۰۰۸ بی سابقه بوده است و کاهش بازدهی اوراق قرضه وزارت خزانه داری آمریکا باعث گرانی معامله گران از احتمال وقوع رکود در بزرگ ترین اقتصاد جهان شده است.
در شرایطی که شمار مبتلایان به کرونا در آمریکا به حدود ۶۰ نفر رسیده است، ترامپ و دولتش مورد حمله رسانه ها و افکار عمومی برای آمادگی ضعیف مواجهه با این ویروس شده اند. چین که کانون اصلی بیماری به شمار می رود، بزرگ‌ترین شریک تجاری آمریکا است و همین مساله نیز نگرانی ها را از پیامدهای کرونا بر روی اقتصاد جهانی تشدید کرده است.
در شرایطی که برخی از سیاست مداران آمریکایی از افزایش شمار مبتلایان به ویروس کرونا در این کشور ابراز نگرانی کرده اند، کودلو گفت: احتمالا در روزهای آینده شمار مبتلایان به کرونا بیشتر خواهد شد اما قرار نیست که ابتلا به کرونا در آمریکای شمالی به آستانه انفجار برسد.
پیش تر انجمن غذا و داروی آمریکا نسبت به کمبود دارو و اقلام بهداشتی مرتبط به کرونا ابراز نگرانی کرده بود. برخی از گزارشات نیز حاکی از افزایش اقلام بهداشتی نظیر ماسک در آمریکا هستند.پیش تر نیز پسر ترامپ در اظهاراتی عجیب گفته بود دموکرات ها دوست دارند تا میلیون ها آمریکایی بر اثر کرونا جان خود را از دست دهند تا بتوانند ترامپ را در انتخابات ماه نوامبر شکست دهند.

ارزش لیر به پایین‌ترین سطح رسید
 
به دنبال حمله بی سابقه جنگنده های روس به مواضع ارتش ترکیه در شمال سوریه ارزش لیر با ریزش شدیدی مواجه شد. با وجود توافق رؤسای جمهور دو کشور برای دیدار با یکدیگر در هفته آینده، بازار ارز استانبول با نگرانی از تشدید تنش ها با روسیه دچار ریزش شدیدی شد تا جایی که ارزش لیر به پایین ترین سطح یک سال اخیر خود رسید. ارزش لیر در برابر دلار در معاملات صرافی های استانبول تا ۰.۹ درصد پایین رفت و نرخ برابری هر دلار معادل ۶.۲۴۱ لیر اعلام شد. لیر از ابتدای امسال بیش از سه درصد ارزش خود در برابر دلار را از دست داده است.
به گفته معامله گران، افزایش شمار مبتلایان به ویروس کرونا در منطقه خاورمیانه و جهان نیز یکی از دلایل اصلی کاهش ارزش پول ملی در ترکیه بوده است. ترکیه برای جلوگیری از ورود کرونا به این کشور، مرزهای خود با ایران را بسته و بسیاری از پروازها نیز تعلیق شده است با این حال برخی گزارشات غیررسمی حاکی از ابتلای یک نفر در این کشور به کرونا بوده است.
لیر در برابر دیگر ارزهای مهم نیز روندی نزولی داشت تا جایی که نرخ برابری هر پوند معادل ۸.۰۰۲ لیر و هر یورو معادل ۶.۸۸۳ لیر اعلام شد. از سال گذشته تاکنون لیر ۱۳ درصد ارزش خود را از دست داده و این به جز ریزش ۲۸ درصدی لیر در سال ۲۰۱۸ بوده است.
 همچنين ارزش روبل به کمترین سطح یک سال اخیر خود رسید.  به گزارش مسکو تایمز، بازارهای مالی روسیه تحت تاثیر کاهش قیمت نفت، شیوع ویروس کرونا و درگیری های اخیر در شمال روسیه دچار ریزش شدیدی شدند  تا جایی که شاخص بورس مسکو با ریزش ۱۴۰۰ واحدی به کار خود خاتمه داد که بدترین عملکرد روزانه این شاخص از زمان بحران مالی سال ۲۰۰۸ تاکنون محسوب می شود.
در بازار ارز نیز قیمت هر دلار به ۶۷.۵ روبل افزایش پیدا کرد که بالاترین نرخ برابری از ژانویه سال ۲۰۱۹ تاکنون بوده است. بانک مرکزی روسیه در نتیجه این کاهش ارزش روبل اطمینان خاطر داده است که از ابزارهای کافی برای ثبات بخشی به بازارهای مالی برخوردار است. روبل در برابر دیگر ارزهای مهم نیز عملکرد ضعیفی داشت تا جایی که نرخ برابری هر پوند معادل ۸۵.۷۰ روبل، هر یورو معادل  ۷۳.۷۰ روبل و هر فرانک سوئیس معادل ۶۹.۳۰ روبل اعلام شد.

 از سوي ديگر،  ارزش دلار در برابر ارزهای مختلف به کمترین سطح خود در طول هفت هفته اخیر رسید. به گزارش رویترز، در جریان آخرین روز از معاملات هفتگی، ارزهای امن در برابر دلار در موقعیت برتری قرار گرفتند و دلار به عقب رانده شد. امیدواری‌ها از روند کاهشی شمار مبتلایان به چین اکنون جای خود را به نگرانی از شیوع گسترده ویروس در خارج از مرزهای چین داده و گزارشات جدید حاکی از آن هستند که کرونا در حال ادامه پیشروی در مناطق مختلف جهان بوده و شمار بیشتری را نیز مبتلا کرده است.
بوریس جانسون، نخست‌وزیر انگلیس خواستار داشتن روابطی مشابه کانادا با اتحادیه اروپا شده اما یکی از مسئولان ارشد اتحادیه اروپا گفته است این اتحادیه تن به شرایطی مشابه روابط با کانادا برای انگلیس نخواهد داد و این توافق مد نظر یک رویای خیالی است. اورسلا فون در لین، رئیس کمیسیون اروپا نیز گفته است امضای هر پیمان تجارت آزاد با انگلیس مستلزم مطمئن شدن اتحادیه از رعایت قوانین ضد دامپینگ توسط انگلیس خواهد بود.
همچنين گسترش سرعت شیوع کرونا در جهان باعث تداوم قرمزپوشی شاخص‌ها شده است. به گزارش نیویورک تایمز، هر چند سرعت شیوع کرونا در مناطق مختلف چین کاهشی شده است اما انتشار موارد جدید ابتلا به کرونا در کشورهای مختلف، باعث ایجاد موج جدیدی از نگرانی‌ها در بین معامله‌گران شده است. تاکنون بیش از ۸۵ مورد ابتلا به کرونا گزارش شده است که در این بین، ۲۹۲۳ نفر جان خود را از دست داده‌اند. تاکنون در بسیاری از کشورهای جهان از جمله چین، ژاپن، کره جنوبی، سنگاپور، هنگ‌کنگ، تایلند، تایوان، مالزی، ایران، ایتالیا، استرالیا، آلمان، آمریکا، ویتنام، فرانسه، ماکائو، کانادا، امارات متحده، اتریش، الجزایر، کرواسی، سوییس، رومانی، انگلیس، فیلیپین، هند، روسیه، اسپانیا، بلژیک، کامبوج، مصر، فنلاند، اسرائیل، کویت، عمان، افغانستان، لبنان، نپال، سری لانکا و سوئد گزارش شده است.
در حوزه جنگ تجاری به نظر میرسد پس از توافق نسبی با چین به دنبال امضای فاز نخست توافق تجاری پس از ۱۷ ماه اختلاف گسترده، اکنون توجه آمریکا معطوف به اتحادیه اروپا شده است. آمریکا تاکنون با ژاپن، کانادا، مکزیک، برزیل، آرژانتین و کره جنوبی بر سر پیمان تجاری جدید که هدف آن کاهش کسری حساب تجاری این کشور و افزایش واردات محصولات آمریکایی است به توافق رسیده و با چین نیز فاز نخست توافق را امضا کرده است که طبق آن چین متعهد به افزایش ۲۰۰ میلیارد دلاری واردات خود از آمریکا طی سه سال شده است.