تومان مبناي كاهش ارزش پول در 700 سال اخير / يك تومان جديد 1000 تومان قديم

اقتصادگردان- ریال از سال ۱۳۰۸ به عنوان واحد پول ملی ایران جایگزین تومان شده بود  و هر ريال معادل 100 دينار بود و اکنون بعد از گذشت ۹۱ سال واحد پولی کشور دوباره به تومان تغییر خواهد یافت. قبل از ريال در سال 1308، قران و تومان واحد پولي بوده و هر تومان معادل 10 قران بوده است. تومان نيز از 700 سال پيش و حمله مغول به ايران از واژه تركي مغولي به معناي 10 هزار يا يك تومان  وارد ادبيات عرفي و كوچه و بازار ايران شد. برخي مورخان نيز گفته اند كه يك تومان سرباز معادل يك پادگان با 10 هزار سرباز بوده و سپس اين واژه براي كالاهاي ديگر استفاده شده و از جمله 10 هزار دينار طلا يا 10 كيلو طلا معادل يك تومان ارزش داشت.
به عبارت ديگر، از 700 سال پيش تاكنون تومان در كوچه و بازار و ادبيات ايران و كسب و كارها حضور داشته اما هيچگاه پول رسمي نبوده است و حتي زماني كه در دوره قاجار اسكناس تومان چاپ شده بود، بازهم واحد پول رسمي قران و دينار بوده است.
به عبارت ديگر،  همواره دينار، عباسي، قران و ريال واحد رسمي بوده است اما ارزش يك تومان از 10 كيلو طلا يا 10 هزار دينار طلا در 700 سال پيش به 647 هزار تومان به ازاي يك گرم طلا در روز 15 ارديبهشت 99 كاهش ارزش داده است.  يعني  يك گرم طلا در 700 سال پيش معادل 1 صد هزارم تومان بوده و اكنون معادل 647 هزار تومان است و ارزش تومان 700 سال پيش معادل 6.5 ميليارد برابر تومان امروز است. يعني 6.5 ميليارد برابر كاهش ارزش داشته و از اين جا مي توان دريافت كه در 700 سال پيش، واحد پول رسمي كشور عملا معادل 6.5 ميليارد برابر كاهش ارزش داشته است.
نكته مهم به دنبال تصويب حذف چهارصفر از پول ملي ايران و انتخاب تومان به عنوان واحد پول ايران اين است كه اگرچه متناسب با عرف بازار و كسب وكارها، تومان از ادبيات كوچه و بازار به پول رسمي تبديل مي شود اما ديگر آن ارزش به كار گرفته شده در طول تاريخ 700 ساله را ندارد زيرا عملا سه صفر از تومان حذف مي شود. يعني  تومان در طول تاريخ 700 ساله هميشه به طور ثابت به كار گرفته شده است و به تدريج در طول زمان 7 قرن گذشته، با  افزايش ارزش  طلا در برابر پول رسمي ارزش تومان نيز كاسته شده است. لذا اگر در اين مقطع 4 صفر از ارزش ريال و اسكناس و سكه ايران كاسته شود، و تومان جديد معادل 10 هزار ريال انتخاب شود، به معني آن است كه سه صفر از ارزش مبادله اي كاسته شده و تومان جديد عملا 1000 برابر تومان قديم ارزش خواهد داشت.
براين اساس،  پس از اين با رواج تومان جديد عملا ارزش برابري تومان در طول 7 قرن گذشته از بين خواهد رفت و در زمان محاسبه كاهش ارزش پول در ايران 700 سال اخير بايد سه صفر ديگر نيز براي تومان جديد در نظر گرفت تا بتوانيم تحولات ارزش پول در طول تاريخ و در برابر طلا ارزيابي كنيم .
 اين كاهش ارزش تومان در 700 سال اخير به دنبال جنگ ها، عملكرد دولت ها، انتشار پول بدون پشتوانه و تورم و... رخ داده است و مبنايي است تاريخي براي آنچه در اقتصاد ايران رخ داده و لذا كارشناسان در آينده بايد به اين نكته دقت كنند كه تومان دوره مغولي كه 10 هزار دينار طلا يا 10 كيلو طلا ارزش داشت در سال 1399 با حذف سه صفر مواجه شد و اين موضوع بايد در محاسبات ارزش پول در گذر تاريخ در نظر گرفته شود كه تومان جديد از سال 1399 به بعد عملا 1000 برابر تومان قديم ارزش دارد و اين تومان ديگر آن تومان قديم نيست.