نقش دولت در قیمت ارز

 

اصولا آنچه که در اقتصاد بیشتر معادلات را مشخص می‌کند، مساله عرضه و تقاضاست که می‌تواند در عوامل کوتاه، میان و بلندمدت باشد. ممکن است سرمایه‌گذاری‌هایی در اقتصاد صورت بگیرد که تولید را بالا برده و صادرات را افزایش دهد که در این صورت در میان و بلندمدت برای اقتصاد موثر خواهد بود، چرا که نرخ ارز را از طریق افزایش عرضه ارز حاصل از صادرات کاهش می‌دهد. 

البته در کوتاه مدت نیز عوامل بسیاری موثر هستند که می‌توان از آن میان عواملی را عنوان کرد که به شدت از شایعه‌ و اخبار تاثیر می‌گیرند و در نهایت می‌تواند روی نرخ ارز تاثیرگذار باشد. در این میان مساله سفته‌بازی دلالان را نیز باید در نظر داشت، چرا که برخی سرمایه‌ها سرگردان هستند و در همه کشورها هم دیده می‌شوند که این نوع سرمایه با استقبال بیشتری نسبت به سرمایه‌هایی روبه‌رو می‌شوند که با ریسک بالاتری همراه هستند.

 از سوی دیگر نیز باید تاکید کرد که فعالان اقتصادی اطلاعات درستی درخصوص کاهش نرخ‌ها ندارند و به همین دلیل ممکن است تحت تاثیر عوامل اقتصادی و سیاسی قرار بگیرند. البته ممکن است نسبت به این مساله چندان هوشیار نباشند که تغییراتی که باید در اقتصاد صورت گیرد، به یک تا دو سال زمان نیاز دارد، چرا که تا زمانی که سیاست‌های کنترلی اعمال شود، نیاز به زمان است. برخی نیز معتقد هستند که نرخ ارز پایین بیاید حتی اگر به اقتصاد آسیب وارد شود، باید از آن استفاده کرد و به نوعی عنوان می‌کنند که امروز بهتر از فردا است.

در این میان دولت می‌توانست نقش موثرتری را از طریق مدیریت جریان‌های زودگذر داشته باشد و البته مهم‌تر از آن به مردم این اطلاعات را ارائه کند که به این نوسانات زودگذر اعتماد نکنند. باید یادآور شوم که به گفته رئیس کل بانک مرکزی حدود 18 میلیارد دلار از ارزهای خارجی دست مردم قرار دارد و حال بخشی از این مبلغ وارد بازار شده که به طور قطع روی نرخ ارز و این بازار نیز تاثیر می‌گذارد. البته باید تاکید کرد که کلیه این منابع وارد بازار نشده است، چرا که در این صورت ‌باید باز زمان متفاوت‌تری این نوسانات روی می‌داد.

باید تاکید کرد که بانک مرکزی می‌توانست به برخی از صرافی‌ها اعلام کند که ارزهای پایین‌تر از 3500‌تومان را برای این نهاد خریداری کند تا بعدها مشکلی ایجاد نشود که این نیز خود یک نوع مدیریت در بازار ارز است. البته به‌دلیل کم بودن مدت این نوسانات، بازار آن را تاب آورد اما اگر بیشتر طول می‌کشید، ممکن بود به اقتصاد آسیب وارد کند. همچنین باید تاکید کرد که کشور ما به ارز 3000‌تومان عادت کرده و برنامه‌های صادراتی و وارداتی خود را نیز برهمین اساس پایه‌گذاری کرده است.

اقتصاددان