65 هزار ميليارد تومان وام خريد كالا براي كمك به توليد و ايجاد تقاضا
سهم ايجاد، توسعه و تعميرات به 25 درصد كل تسهيلات بانكي رسيد
تركيب پرداخت تسهيلات بانكي در هشت ماه اول سال 98، نشان مي دهد كه هدف از پرداخت تسهيلات در سال 98 نسبت به سال هاي قبل تغيير كرده و در حالي كه سهم سرمايه در گردش يعني وام بانكي براي روي پا ماندن واحدهاي اقتصادي از بالاي 65 تا 70 درصد سال هاي قبل به حدود 54 درصد در هشت ماه اول 98 كاهش يافته، سهم امور توسعه اي يعني ايجاد، توسعه و تعميرات از حدود 15 درصد سال هاي قبل به 25 درصد در سال 98 افزايش داشته است
اقتصادگردان – محسن شمشيري
تركيب پرداخت تسهيلات بانكي در هشت ماه اول سال 98، نشان مي دهد كه هدف از پرداخت تسهيلات در سال 98 نسبت به سال هاي قبل تغيير كرده و در حالي كه سهم سرمايه در گردش يعني وام بانكي براي روي پا ماندن واحدهاي اقتصادي از بالاي 65 تا 70 درصد سال هاي قبل به حدود 54 درصد در هشت ماه اول 98 كاهش يافته، سهم امور توسعه اي يعني ايجاد، توسعه و تعميرات از حدود 15 درصد سال هاي قبل به 25 درصد در سال 98 افزايش داشته است.
در تحولي ديگر، سهم تسهيلات خريد كالاي شخصي و خريد مسكن كه به رشد تقاضا و رونق نسبي بخش هاي اقتصادي كمك مي كند، نيز در سال هاي قبل محدود و زير 10 درصد بوده و در سال 98 به 15.5 درصد افزايش داشته است. از جمله در بخش بازرگاني نزديك به 46 هزار ميليارد تومان براي خريد كالاي شخصي وام پرداخت شده است و در بخش خدمات نيز حدود 15 هزار ميليارد تومان تسهيلات براي خريد كالاي شخصي تسهيلات داده شده كه روي هم رقمي معادل 65 هزار ميليارد تومان خريد كالاي شخصي در بخش هاي اقتصادي تسهيلات پرداخت شده كه مي تواند عامل رونق نسبي، ايجاد تقاضا و كمك به بخش هاي توليدي و بازرگاني باشد.
نكته مهم ديگر اين است كه نزديك به 6.3 ميليون واحد اقتصادي در كشور در اين هشت ماه تسهيلات دريافت كرده اند كه ميانگين وام هر واحد اقتصادي حدود 84.5 ميليون تومان بوده، كه نسبت به رقم 50 ميليون تومان سال هاي قبل رشد قابل توجهي داشته است.
53 درصد مبلغ تسهيلات سهم خدمات و بازرگاني
از اين تعداد بخش خدمات با 37.5 درصد، بازرگاني 31.5 درصد از تعداد بيشترين سهم را داشته اند و به عبارت ديگر، خدمات و بازرگاني همچنان حدود 69 درصد از كل تعداد تسهيلات را به خود اختصاص داده اند و سهم مبلغي بخش خدمات از كل مبلغ تسهيلات بانك ها 34.5 درصد و سهم بازرگاني از كل مبلغ تسهيلات بانك ها 19 درصد بوده و روي هم خدمات و بازرگاني معادل 53.5 درصد از كل تسهيلات بانك ها سهم داشته اند.
براين اساس، سهم توليد يعني صنعت و معدن، مسكن و ساختمان و كشاورزي از كل مبلغ تسهيلات معادل 46 درصد، و سهم خدمات و بازرگاني و امور غيرتوليدي معادل 53 درصد بوده است. همچنين از نظر تعدادي 30 درصد واحدهاي اقتصادي دريافت كننده تسهيلات را واحدهاي توليدي صنعت و معدن، مسكن و ساختمان و كشاورزي تشكيل داده و بقيه يعني 70 درصد تعداد واحدهاي اقتصادي دريافت كننده تسهيلات را خدمات و بازرگاني تشكيل داده است.
بيش از 6 ميليون و 288 هزار واحد اقتصادي در هشت ماه اول 98، به ميزان 531 هزار ميليارد تومان تسهيلات دريافت كرده اند كه ميانگين وام هر واحد اقتصادي 84.5 ميليون تومان بوده است. بيشترين مقدار تسهيلات را بخش خدمات با 184 هزار ميليارد تومان دريافت كرده و تعداد 2 ميليون و 357 هزار فقره تسهیلات با میانگین پرداخت هر فقره 80 ميليون تومان به هر واحد خدماتي پرداخت شده است. صنعت و معدن با 162 هزار ميليارد تومان در رتبه دوم قرار داشته و تعداد بيش از 251 هزار فقره تسهیلات به بخش صنعت و معدن با میانگین پرداختی هر فقره 650 ميليون تومان پرداخت شده است.
سهم 25 درصدي ايجاد، توسعه و تعميرات از كل تسهيلات بانكي، مي تواند در اين 8 ماه، كمك قابل توجهي در ايجاد واحدهاي جديد، توسعه فازها و تعميرات اساسي اين واحدهاي اقتصادي محسوب شود و به رشد اقتصادي و توليدي، ايجاد اشتغال و رونق نسبي در بخش هاي اقتصادي كمك كند.
اين سهم 25 درصدي فعلي، در سال هاي قبل حدود 15 درصد بوده و سهم كمي از تسهيلات بانكي به ايجاد و توسعه وتعميرات اختصاص داشت و بيشترين سهم تسهيلات عملا بيش از 60 تا 70 درصد به سرمايه در گردش اختصاص داشته است اما اكنون با كاهش سهم سرمايه در گردش، عملا سهم ايجاد و توسعه و همچنين سهم خريد كالاي شخصي و خريد مسكن بيشتر شده است.
سهم ايجاد واحدها يا فازهاي جديد با 11.3 درصد معادل 60 هزار ميليارد تومان بوده و سهم ايجاد در بخش كشاوزي با 20 درصد، مسكن و ساختمان با 15 درصد، خدمات با 12 درصد، و صنعت و معدن با 10 درصد كل تسهيلات اين بخش ها نشان دهنده رشد ايجاد در دريافت تسهيلات بوده است.
توسعه واحدهاي اقتصادي نيز سهم 10.8 درصدي با رقم 57 هزار ميليارد تومان داشته است كه صنعت معدن 14 درصد، بازرگاني 11 درصد، بخش خدمات با 9.8 درصد، كشاورزي 9.3 درصد، ساختمان 2.7 درصد از كل وام دريافتي را به توسعه اختصاص داده اند.
تعميرات واحدهاي اقتصادي 2.9 درصد يا بيش از 15 هزار ميليارد تومان وام در كل تسهيلات بانكي سهم دارند كه بيشترين رقم مربوط به مسكن و ساختمان با 20 درصد و خدمات با 3.3 درصد كل وام دريافتي بوده است.
همچنين 53.8 درصد وام ها معادل 286 هزار ميليارد تومان به سرمايه در گردش اختصاص داشته و سهم سرمايه در گردش در وام هاي بخش هاي اقتصادي به ترتيب در صنعت و معدن 71 درصد، در كشاورزي 62 درصد، در خدمات 51 درصد، در بازرگاني 37 درصد، در مسكن و ساختمان 25 درصد بوده است كه نشان مي دهد همچنان بخش هاي صنعت و كشاورزي براي روي پا ماندن خود، نياز مبرمي به وام به صورت سرمايه در گردش داشته اند.
هدف از دریافت تسهیلات پرداختی در بخش‌های اقتصادی طی 8 ماهه سال 1398 نشان مي دهد كه سهم تسهیلات پرداختی در قالب سرمایه در گردش در کلیه بخش‌های اقتصادی طی 8 ماهه سال جاری مبلغ 2857 هزار میلیارد ریال معادل 53.8 درصد کل تسهیلات پرداختی است که در مقایسه با دوره مشابه سال قبل مبلغ 380 هزار میلیارد ریال معادل 15.3 درصد افزایش داشته است. سهم تسهیلات پرداختی بابت تأمین سرمایه در گردش بخش صنعت و معدن در 8 ماهه سال جاری معادل 1156 هزار میلیارد ریال بوده که حاکی از تخصیص 40.5 درصد از منابع تخصیص یافته به سرمایه درگردش کلیه بخش‌های اقتصادی (مبلغ 2857 هزار میلیارد ریال) است.
سهم 15.5 درصدي خريد كالاي شخصي و خريد مسكن از كل تسهيلات بانك ها نيز در اين 8 ماه، كمك قابل توجهي در رشد تقاضا و كمك به خريد و همچنين حمايت از توليد داشته است.
خريد كالاي شخصي نيز با 65 هزار ميليارد تومان تسهيلات سهم 12.3 درصدي از كل تسهيلات داشته كه رشد قابل توجهي نسبت به سال هاي قبل داشته است و اين رقم مي تواند كمك قابل توجهي براي رشد تقاضا محسوب شود. سهم خريد كالاي شخصي از وام بخش هاي اقتصادي در بخش بازرگاني 45 درصد، در بخش خدمات 8 درصد، صنعت و معدن 2.3 درصد، كشاورزي 1.7 درصد، مسكن و ساختمان نيم درصد، بوده است كه نشان مي دهد حداقل در بخش بازرگاني كمك قابل توجهي به رشد تقاضا كرده و 46 هزار ميليارد تومان وام براي خريد كالاي شخصي در بخش بازرگاني پرداخت شده است كه غير مستقيم روي رشد بخش توليد نيز مي تواند موثر باشد.
همچنين تسهيلات خريد مسكن با سهم 3.2 درصدي از كل تسهيلات بانك ها با رقم 17 هزار ميليارد تومان، تاحدودي به رشد تقاضا در بخش مسكن و ساختمان كمك كرده است و سهم آن در بخش مسكن و ساختمان 34 درصد كل تسهيلات اين بخش، در بخش كشاورزي 3 دهم درصد، صنعت و معدن نيم درصد، در بخش بازرگاني 4 دهم درصد و در بخش خدمات 1.4 درصد كل تسهيلات اين بخش ها بوده است.
بانك مركزي تاكيد دارد كه همچنان باید در تداوم مسیر جاری ملاحظات مربوط به کنترل تورم را نیز در نظر گرفت و همواره مراقب قدرت گرفتن پتانسیل تورمی ناشی از فشار تقاضای کل در اقتصاد نیز بود. بر این اساس ضروری است به افزایش توان مالی بانک‌ها از طریق افزایش سرمایه و بهبود کفایت سرمایه بانک‌ها، کاهش تسهیلات غیرجاری و بازگرداندن آنها به مسیر صحیح اعتباردهی بانک‌ها، افزایش بهره‌وری بانک‌ها در تامین سرمایه در گردش تولیدی، پرهیز از فشارهای مضاعف بر دارایی بانک‌ها و ترغیب بنگاه‌های تولیدی به سمت بازار سرمایه به عنوان یک ابزار مهم درتامین مالی طرح‌های اقتصادی (ایجادی)توجه ویژه‌ای کرد.
تركيب پرداخت تسهيلات بانكي در هشت ماه اول سال 98، نشان مي دهد كه هدف از پرداخت تسهيلات در سال 98 نسبت به سال هاي قبل تغيير كرده و در حالي كه سهم سرمايه در گردش يعني وام بانكي براي روي پا ماندن واحدهاي اقتصادي از بالاي 65 تا 70 درصد سال هاي قبل به حدود 54 درصد در هشت ماه اول 98 كاهش يافته، سهم امور توسعه اي يعني ايجاد، توسعه و تعميرات از حدود 15 درصد سال هاي قبل به 25 درصد در سال 98 افزايش داشته است.
در تحولي ديگر، سهم تسهيلات خريد كالاي شخصي و خريد مسكن كه به رشد تقاضا و رونق نسبي بخش هاي اقتصادي كمك مي كند، نيز در سال هاي قبل محدود و زير 10 درصد بوده و در سال 98 به 15.5 درصد افزايش داشته است. از جمله در بخش بازرگاني نزديك به 46 هزار ميليارد تومان براي خريد كالاي شخصي وام پرداخت شده است و در بخش خدمات نيز حدود 15 هزار ميليارد تومان تسهيلات براي خريد كالاي شخصي تسهيلات داده شده كه روي هم رقمي معادل 65 هزار ميليارد تومان خريد كالاي شخصي در بخش هاي اقتصادي تسهيلات پرداخت شده كه مي تواند عامل رونق نسبي، ايجاد تقاضا و كمك به بخش هاي توليدي و بازرگاني باشد.
تسهیلات پرداختی بانک‌ها طی 8 ماهه سال 1398 به بخش‌های اقتصادی مبلغ 5314 هزار میلیارد ریال بوده که در مقایسه با دوره مشابه سال قبل مبلغ 1150 هزار میلیارد ریال (معادل 27.6 درصد) افزایش داشته است.
6.3 ميليون واحد اقتصادي وام گرفتند
53 درصد مبلغ تسهيلات سهم خدمات و بازرگاني
از اين تعداد بخش خدمات با 37.5 درصد، بازرگاني 31.5 درصد از تعداد بيشترين سهم را داشته اند و به عبارت ديگر، خدمات و بازرگاني همچنان حدود 69 درصد از كل تعداد تسهيلات را به خود اختصاص داده اند و سهم مبلغي بخش خدمات از كل مبلغ تسهيلات بانك ها 34.5 درصد و سهم بازرگاني از كل مبلغ تسهيلات بانك ها 19 درصد بوده و روي هم خدمات و بازرگاني معادل 53.5 درصد از كل تسهيلات بانك ها سهم داشته اند.
براين اساس، سهم توليد يعني صنعت و معدن، مسكن و ساختمان و كشاورزي از كل مبلغ تسهيلات معادل 46 درصد، و سهم خدمات و بازرگاني و امور غيرتوليدي معادل 53 درصد بوده است. همچنين از نظر تعدادي 30 درصد واحدهاي اقتصادي دريافت كننده تسهيلات را واحدهاي توليدي صنعت و معدن، مسكن و ساختمان و كشاورزي تشكيل داده و بقيه يعني 70 درصد تعداد واحدهاي اقتصادي دريافت كننده تسهيلات را خدمات و بازرگاني تشكيل داده است.
تسهيلات مسكن و ساختمان كمتر از ساير بخش هاي اقتصادي
بخش بازرگاني با 101 هزار ميليارد تومان در رتبه سوم قرار دارد كه 1 ميليون و 987 هزار واحد بازرگاني با ميانگين هر واحد 51 ميليون تومان وام بانكي قرار داشته است. كشاورزي با 44 هزار ميليارد تومان تسهيلات به 967 هزار واحد كشاورزي در رتبه چهارم قرار دارد كه ميانگين تسهيلات هر واحد كشاورزي معادل 46 ميليون تومان بوده است. همچنين بخش مسكن و ساختمان به دليل ركودنسبي در رتبه پنجم و بعد از كشاورزي قرار داشته كه 39 هزار ميليارد تومان به 724 هزار واحد ساختماني پرداخت شده و هر واحد به طور ميانگين معادل 54 ميليون تومان وام بانكي دريافت كرده است.
سهم 25 درصدي ايجاد، توسعه و تعمير از تسهيلات
اين سهم 25 درصدي فعلي، در سال هاي قبل حدود 15 درصد بوده و سهم كمي از تسهيلات بانكي به ايجاد و توسعه وتعميرات اختصاص داشت و بيشترين سهم تسهيلات عملا بيش از 60 تا 70 درصد به سرمايه در گردش اختصاص داشته است اما اكنون با كاهش سهم سرمايه در گردش، عملا سهم ايجاد و توسعه و همچنين سهم خريد كالاي شخصي و خريد مسكن بيشتر شده است.
سهم ايجاد واحدها يا فازهاي جديد با 11.3 درصد معادل 60 هزار ميليارد تومان بوده و سهم ايجاد در بخش كشاوزي با 20 درصد، مسكن و ساختمان با 15 درصد، خدمات با 12 درصد، و صنعت و معدن با 10 درصد كل تسهيلات اين بخش ها نشان دهنده رشد ايجاد در دريافت تسهيلات بوده است.
توسعه واحدهاي اقتصادي نيز سهم 10.8 درصدي با رقم 57 هزار ميليارد تومان داشته است كه صنعت معدن 14 درصد، بازرگاني 11 درصد، بخش خدمات با 9.8 درصد، كشاورزي 9.3 درصد، ساختمان 2.7 درصد از كل وام دريافتي را به توسعه اختصاص داده اند.
تعميرات واحدهاي اقتصادي 2.9 درصد يا بيش از 15 هزار ميليارد تومان وام در كل تسهيلات بانكي سهم دارند كه بيشترين رقم مربوط به مسكن و ساختمان با 20 درصد و خدمات با 3.3 درصد كل وام دريافتي بوده است.
همچنين 53.8 درصد وام ها معادل 286 هزار ميليارد تومان به سرمايه در گردش اختصاص داشته و سهم سرمايه در گردش در وام هاي بخش هاي اقتصادي به ترتيب در صنعت و معدن 71 درصد، در كشاورزي 62 درصد، در خدمات 51 درصد، در بازرگاني 37 درصد، در مسكن و ساختمان 25 درصد بوده است كه نشان مي دهد همچنان بخش هاي صنعت و كشاورزي براي روي پا ماندن خود، نياز مبرمي به وام به صورت سرمايه در گردش داشته اند.
هدف از دریافت تسهیلات پرداختی در بخش‌های اقتصادی طی 8 ماهه سال 1398 نشان مي دهد كه سهم تسهیلات پرداختی در قالب سرمایه در گردش در کلیه بخش‌های اقتصادی طی 8 ماهه سال جاری مبلغ 2857 هزار میلیارد ریال معادل 53.8 درصد کل تسهیلات پرداختی است که در مقایسه با دوره مشابه سال قبل مبلغ 380 هزار میلیارد ریال معادل 15.3 درصد افزایش داشته است. سهم تسهیلات پرداختی بابت تأمین سرمایه در گردش بخش صنعت و معدن در 8 ماهه سال جاری معادل 1156 هزار میلیارد ریال بوده که حاکی از تخصیص 40.5 درصد از منابع تخصیص یافته به سرمایه درگردش کلیه بخش‌های اقتصادی (مبلغ 2857 هزار میلیارد ریال) است.
ملاحظه می‌شود از 1623 هزارمیلیارد ریال تسهیلات پرداختی در بخش صنعت و معدن معادل 71.2 درصد آن (مبلغ 1156 هزار میلیارد ریال) در تأمین سرمایه در گردش پرداخت شده که بیانگر توجه و اولویت‌دهی به تأمین منابع برای این بخش توسط بانک‌ها در سال جاری است.
سهم 15.5 درصدي خريد كالاي شخصي و مسكن
خريد كالاي شخصي نيز با 65 هزار ميليارد تومان تسهيلات سهم 12.3 درصدي از كل تسهيلات داشته كه رشد قابل توجهي نسبت به سال هاي قبل داشته است و اين رقم مي تواند كمك قابل توجهي براي رشد تقاضا محسوب شود. سهم خريد كالاي شخصي از وام بخش هاي اقتصادي در بخش بازرگاني 45 درصد، در بخش خدمات 8 درصد، صنعت و معدن 2.3 درصد، كشاورزي 1.7 درصد، مسكن و ساختمان نيم درصد، بوده است كه نشان مي دهد حداقل در بخش بازرگاني كمك قابل توجهي به رشد تقاضا كرده و 46 هزار ميليارد تومان وام براي خريد كالاي شخصي در بخش بازرگاني پرداخت شده است كه غير مستقيم روي رشد بخش توليد نيز مي تواند موثر باشد.
همچنين تسهيلات خريد مسكن با سهم 3.2 درصدي از كل تسهيلات بانك ها با رقم 17 هزار ميليارد تومان، تاحدودي به رشد تقاضا در بخش مسكن و ساختمان كمك كرده است و سهم آن در بخش مسكن و ساختمان 34 درصد كل تسهيلات اين بخش، در بخش كشاورزي 3 دهم درصد، صنعت و معدن نيم درصد، در بخش بازرگاني 4 دهم درصد و در بخش خدمات 1.4 درصد كل تسهيلات اين بخش ها بوده است.
بانك مركزي تاكيد دارد كه همچنان باید در تداوم مسیر جاری ملاحظات مربوط به کنترل تورم را نیز در نظر گرفت و همواره مراقب قدرت گرفتن پتانسیل تورمی ناشی از فشار تقاضای کل در اقتصاد نیز بود. بر این اساس ضروری است به افزایش توان مالی بانک‌ها از طریق افزایش سرمایه و بهبود کفایت سرمایه بانک‌ها، کاهش تسهیلات غیرجاری و بازگرداندن آنها به مسیر صحیح اعتباردهی بانک‌ها، افزایش بهره‌وری بانک‌ها در تامین سرمایه در گردش تولیدی، پرهیز از فشارهای مضاعف بر دارایی بانک‌ها و ترغیب بنگاه‌های تولیدی به سمت بازار سرمایه به عنوان یک ابزار مهم درتامین مالی طرح‌های اقتصادی (ایجادی)توجه ویژه‌ای کرد.
