مزیت رقابتی کارمزد کمتر در بانک ایران زمین؛ فرصتی ویژه برای توسعه خدمات بانکداری الکترونیک

اقتصاد گردان – احسان شمشیری 

به طور متوسط در آبان ماه 1398،  بانک های پذیرنده 118 ریال از هر صدهزار ریال مبلغ جذب شده را به عنوان کارمزد پرداخت کرده اند.  یعنی 118 صد هزارم هر مبلغ را هزینه کارمزد برای بانک ها تشکیل داده است. کمترین رقم با 20 ریال را بانک صنعت و معدن و بیشترین را بانک پارسیان با مبلغ 199 ریال کارمزد به ازای هر 100 هزار ریال مبلغ جذب شده،  پرداخت کرده اند 

بانک ایران زمین نیز به ازای هر 10 هزار تومان تراکنش معادل 108 ریال کارمزد پرداخت کرده که کمتر از میانگین کارمزد شبکه بانکی بوده  و این موضوع یک موقعیت رقابتی و مزیت ویژه برای بانک ایران زمین در جهت توسعه بانکداری الکترونیک و افزایش تعداد و مبلغ تراکنش ها و ابزارهای پرداخت بانکی است. 

کارمزد پرداختی بانک های پذیرنده به ازای هر صدهزار ریال تراکنش خرید از ابزار کارتخوان فروشگاهی با احتساب هزینه اجاره بها و با فرض اجاره متوسط سی هزار تومان به ازای هر ابزار کارتخوان در ماه محاسبه شده و نشان می دهد که بانک ایران زمین با 218 ریال کارمزد یا هزینه،  از درجه رقابتی و هزینه های کمتری بین بانک های کشور برخوردار بوده است. این رقم در مقایسه با میانگین 241 ریال کل صنعت پرداخت و شبکه بانکی کشور نشانه موقعیت مناسب بانک ایران زمین بوده است. 

به عبارت دیگر، بانک ایران زمین موقعیت مناسبی و توان رقابتی مناسبی از جهت رشد و توسعه ابزارهای پرداخت و کارتخوان های فروشگاهی نسبت به سایر بانک های کشور دارد. 

همچنین با توجه به اینکه عامل موثر در پرداخت کارمزد تراکنش های پرداخت قبض و خرید شارژ،  تنها تعداد تراکنش ها هستند،  بانک هایی که نسبتِ کمترِ کارمزد به ازای هر 100 هزار ریال تراکنش را داشته اند،  متوسطِ مبلغیِ بالاتری به ازای هر تراکنش نسبت به سایر بانک ها را تجربه کرده اند. 

نسبت کارمزد پرداختی به ازای هر 100 هزار ریال تراکنش پرداخت قبض و خرید شارژ در شبکه بانکی نشان می دهد که  میانگین رقم هزینه و کارمزد مربوط به 10 هزار تومان تراکنش پرداخت قبض و خرید شارژ در کل شبکه پرداخت بانکی معادل 268 ریال بوده  که این رقم در بانک ایران زمین معادل 139 ریال بوده که کمتر از رقم میانگین شبکه بانکی و حدود 51 درصد هزینه کل شبکه پرداخت است و از این جهت نیز مزیت ویژه ای برای گسترش تراکنش های پرداخت قبض و خرید شارژ برای این بانک وجود دارد و بانک ایران زمین باید در زمینه گسترش تراکنش های قبض و شارژ نیز اقدامات توسعه ای انجام داده و با تکیه بر مزیت کارمزد کمتر خود، سهم این بانک از تراکنش ها را افزایش دهد. 

این هزینه های پایین کارمزد می تواند فرصت رقابتی قابل توجهی برای بانک ایجاد کند که با گسترش آن منابع بیشتری با هزینه کمتر جذب خواهد کرد. بانک ایران زمین در تمام ابزارهای پرداخت و همچنین اختلاف تراکنش های صادره و پذیرش شده، یک موقعیت رقابتی ویژه از جهت پایین بودن هزینه جذب منابع و کارمزد تراکنش ها دارد که با هزینه های کمتر نسبت به سایر بانک ها می تواند منابع بیشتری را جذب کند و درجه رقابتی بیشتر خود را نشان دهد.  

سهم ابزارهای پرداخت در بانک ایران زمین نشان می دهند که بیشتر ابزارها کارتخوان فروشگاهی است که 99.61 درصد تعداد تراکنش و 91.28 درصد مبلغ تراکنش ها را به خود اختصاص داده است. نکته جالب این است که با وجود سهم  39 صدم درصدی اینترنت در تعداد تراکنش ها، سهم اینترنت از مبلغ تراکنش ها معادل 8.72 درصد بوده است. 

بانک ایران زمین باوجود سهم 6 دهم درصدی در تعداد تراکنش های کل کارتخوان های فروشگاهی سهم 67 صدم درصدی در مبلغ داشته و میانگین مبلغ هر تراکنش برای بانک ایران زمین بیشتر بوده و این به معنای هزینه کمتر کارمزد برای تراکنش ها و مزیت بانک ایران زمین در جذب منابع محسوب می شود   

همچنین با وجود سهم 3 صدم درصدی در تعداد تراکنش اینترنتی همه بانک های کشور، سهم قابل توجه 62 صدم درصدی از مبلغ تراکنش های اینترنتی کشور داشته و این نشانه توانایی و مزیت و فرصت ویژه ای است که بانک ایران زمین در زمینه تراکنش های اینترنتی دارد و احتمالا گسترش خدمات موبایلی نیز می تواند همین تجربه را تکرار کرده و با تعداد تراکنش کمتر، سهم بیشتری از مبلغ تراکنش ها را نصیب بانک ایران زمین کند.