پیش بینی واردات و صادرات ایران در سال های آینده, دولت یازدهم و تجارت خارجی+جداول

خبراقتصادی:  رونق بخش بازرگانی به ‌طور قطع می‌تواند زمینه‌های اشتغال و کاهش آمار بیکاری فراهم آورد و در مقابل، بی‌نیازی از واردات برخی کالاها را سبب شود و در نهایت رونق و سودآوری را برای کشور به ارمغان آورد. به عبارت دیگر، باید گفت رونق بخش بازرگانی داخلی و خارجی نشان‌دهنده وضعیت اقتصادی کشور است و براساس آن، می‌توان برای سال‌های آینده دست به هدف‌گذاری واردات و صادرات زد.

در سال‌های اخیر فشارهای بین‌المللی و تحریم‌ها بر روی میزان واردات و صادرات کشور تاثیر گذاشته است و با مقایسه آمار تجارت سال‌های 90 و 91 می‌توان دریافت که ارزش صادرات در سال 91 نسبت به مدت مشابه سال قبل از آن با 6 درصد کاهش روبه‌رو بوده است.

با مطالعه آمارهایی که از میزان صادرات منتشر شده، می‌توان به نتایج جالبی دست یافت.

براساس این اطلاعات، ارزش صادرات سال 91 در مقایسه با سال 90 حدود 6 درصد کاهش داشته است. صادرات در سه ماهه سال 91 در مقایسه با سال 90 نشان‌دهنده کاهش 17 درصدی است و این کاهش خوشبختانه تا پایان سال گذشته به حدود 6 درصد رسیده است.

کارشناسان کم شدن اثر تحریم‌ها و نوسان نرخ ارز را در این مسئله موثر می‌دانند؛ زیرا به دلیل افزایش نرخ ارز شاهد صرفه‌های اقتصادی بوده‌ایم و این موضوع موجب شده تا وضعیت صادرات کمی بهبود یابد و فاصله معنادار ارز آن در مقایسه با سال 90 کاهش چشمگیری یابد.

در این میان، آمارهای صادراتی نشان می‌دهد که در سال گذشته صادرات بخش میعانات گازی و محصولات پتروشیمی پایین آمده و در این میان، کاهش محصولات پتروشیمی در مقایسه با مدت مشابه سال قبل از آن حدود 30 درصد یا یک سوم کاهش داشته است.

خوشبختانه آمارها نشان می‌دهد در زمینه صادرات کالاهای صنعتی، کشاورزی، معدنی، فرش و صنایع‌دستی به 20 درصد رشد دست یافته‌ایم که افزایش نرخ ارز و ایجاد مزیت برای صادرات این دسته از کالاهای تولیدی در این مسئله موثر بوده است.

عمده صادرات سال 91 چه بود؟

عمده کالاهای صادراتی را می‌توان شامل «پروپان مایع شده»، «متانول (الکل تیلیت)» و «قیر نفت» با اختصاص 5/11 درصد از آمار صادرات به خود دانست و این آمار موید این نکته است که هر چند درآمدهای ناشی از صادرات محصولات پتروشیمی و میعانات گازی ثبات ندارند و نمی‌توان روی آنها حساب کر؛، اما در مقابل باید گفت بازار صادرات محصولات و کالاهای تولیدی ایران با منشا نفت در سایر کشورها خوب است و درآمدزایی و ارزآوری خوبی برای آن می‌توان متصور شد.

کشورهای هدف صادرات

در میان کشورهایی که کالاهای تولیدی ایران را خریداری می‌کنند، به ترتیب عراق، چین، امارات، افغانستان و هند حدود 79 درصد کالاها را از نظر وزن و 66 درصد ارزش صادرات را به خود اختصاص داده‌اند.

آمار واردات

خوشبختانه در سال 91 شاهد روند کاهشی واردات کالا از کشورهای مختلف بوده‌ایم و باید گفت از نظر ارزشی میزان صادرات پایین آمده و حتی با وجود رشد سه درصدی از نظر وزن کالاهای وارداتی، باید گفت که ارزش صادرات حدود 14 درصد کاهش داشته است.

با توجه به این جدول می‌توان گفت تغییر ترکیب واردات و تمرکز بیشتر بر روی کالاهای اساسی در این مسئله بسیار تاثیر داشته؛ زیرا ارزش هر واحد از این کالاها با توجه به وزن آنها کمتر است.

عمده واردات ایران

گندم، شمش آهن و فولاد، دانه ذرت، کنجاله سویا و برنج را می‌توان عمده‌ترین کالاهای وارداتی در سال گذشته به حساب آورد. این کالاها بیش از 17 درصد از آمار واردات کشور را به خود اختصاص داده‌اند. با بررسی این روند می‌توان گفت کشور هنوز در تهیه مواد اولیه صنعتی و کالاهای اساسی به خودکفایی نرسیده و وابستگی شدیدی به سایر کشورها در واردات این دو بخش دارد.

کشورهای هدف واردات

بیش از 53 درصد وزن واردات و بیش از 59 درصد ارزش واردات به کشورهای امارات، چین، کره، ترکیه و سوئیس اختصاص دارد.

تجارت خارجی سال 92 و وظایف دولت یازدهم

یکی از مهم‌ترین برنامه‌های سال 92 باید برنامه‌ریزی و تمرکز برای خودکفایی در تولید مواد اولیه صنعتی و بی‌نیازی در تولید کالاهای اساسی باشد و وزارتخانه‌های صنعت، معدن و تجارت و همچنین کشاورزی در این میان وظیفه سنگین‌تری برعهده دارند و به نظر می‌رسد دولت یازدهم باید بیشتر برنامه‌ها و تصمیمات خود را به این موضوع معطوف کنند.

دولت یازدهم در برنامه‌های پیش روی باید توجه کند که منحصر بودن بیش از نیمی از واردات به 5 کشور می‌تواند سبب آسیب‌پذیر شدن کشورمان شود، بنابراین لزوم برنامه‌ریزی در این زمینه مهم به نظر می‌رسد.

باید توجه داشت روند صادرات در کشور هنوز هم وضعیت مطلوبی نداشته و رو به کاهش است؛ این موضوع می‌تواند در دراز مدت سبب از دست دادن بازارهای هدف شود.

برنامه‌ریزی و اتخاذ راهکارهای جدی برای افزایش صادرات بخش میعانات گازی و محصولات پتروشیمی ضروری به نظر می‌رسد؛ زیرا کشورمان در این بخش‌ها دارای پتانسیل‌های خوبی است.

یکی از مهم‌ترین نکاتی که باید به آن توجه داشت نوسان نرخ ارز است؛ زیرا نباید فراموش کرد که سال گذشته این نوسانات سبب ایجاد مزیت و صرفه اقتصادی برای صادرات ش؛د اما اگر این مسئله تکرار نشود ممکن است در صادرات برخی کالاها با کاهش مواجه شویم.

در آخر باید تاکید کرد که عمده کالاهای صادراتی شامل پروپان مایع شده، متانول (الکل تیلیت) و قیر نفت است که تنها 5/11 درصد از آمار صادرات را به خود اختصاص می‌دهند و آن نشانگر وابستگی بخش عمده تجارت خارجی به صادرات کالاهای خاص است و در صورت از دست دادن بازارهای جهانی و نبود تمایل برای خرید کالاهای ایران در این بخش به حتم شاهد کاهش معناداری در میزان صادرات کالاها در سال جاری خواهیم بود/ اقتصاد پرس