كاهش 500 توماني نرخ دلار در صرافي هاي مجاز، ربع سكه 1.680، مصوبه "مابه‌التفاوت ارزی" اصلاح شد

همان طور كه انتظار مي رفت به دنبال فرصت چهارماهه گروه اقدام مالي FATF به ايران براي تصويب لوايح چهارگانه از جمله دو كنوانسيون باقي مانده پالرمو و CFT، نرخ ارز در صرافي هاي مجاز و بانكي، سامانه سنا كاهش يافت و  روز شنبه 4 اسفند 97، نرخ لحظه اي دلار در سامانه سنا به 12500 تومان، نرخ يورو به 14800 تومان كاهش يافت. اين در حاليست كه ميانگين نرخ هاي ارز سامانه سنا براي روز پنج شنبه 2 اسفند 97، براي دلار 13313، براي يورو 15250، درهم 36490، يوآن 2045، پوند 17041 و لير تركيه 2645 تومان بوده است. 

مقايسه آمار معاملات سنا نشان مي دهد كه نرخ دلار در روز شنبه نسبت به پنج شنبه معادل 813 تومان و نرخ يورو معادل 450 تومان كاهش داشته است. در صرافي هاي ملي و بانكي نيز روز شنبه نرخ فروش دلار12500 و نرخ خريد دلار 12400، نرخ فروش يورو 14800 و نرخ خريد يورو 14700 توما اعلام شده است و نرخ دلار در صرافي ها 500 تومان كاهش داشته است. 

از سوي ديگر، در بازار طلا و ارز آزاد، نرخ ها افزايش يافته و در شرايطي كه نرخ دلار نقدي در بازار آزاد به 13500 تومان، درهم 3670 تومان، و نرخ اونس جهاني طلا به 1327 دلار رسيده، نرخ هر گرم 18 عيار معادل 434 هزار تومان، مظنه مثقال 17 عيار 1 ميليون و 882 هزار، سكه طرح جديد 4 ميليون و 725 هزار تومان،  نيم سكه 2 ميليون و 600 هزار تومان، ربع سكه 1 ميليون و 680 هزار تومان و سكه گرمي 830 هزار تومان اعلام شده است. 

نرخ هاي رسمي ارز نيز نشان مي دهد كه بانک مرکزی نرخ ۴۷ ارز را اعلام کرده که طی آن نرخ ۱۵ ارز مانند پوند نسبت به روز پنج‌شنبه افزایش و قیمت ۱۹ واحد پولی دیگر کاهش یافت. نرخ ۱۳ ارز دیگر از جمله دلار نیز ثابت بود. هر دلار آمریکا برای روز «شنبه چهارم اسفند ماه ۹۷» بدون تغییر نسبت به روز پنج‌شنبه ۴۲ هزار ریال قیمت خورد. همچنین هر پوند انگلیس با ۲۶ ریال افزایش ۵۴ هزار و ۸۱۵ ریال و هر یورو نیز با ۴۵ ریال کاهش ۴۷ هزار و ۶۲۲ ریال ارزش‌گذاری شد.

در صرافي هاي منطقه نيز در استانبول و سليمانيه و هرات دلار 13250 تومان معامله شد كه نشان دهنده اثر رشد تقاضا به خاطر آزادسازي واردات از سوي مرزنشينان و ملواني است كه نسبت به اين موضوع، رئيس كل بانك مركزي انتقاد كرده و يكي از عوامل عمده رشد نرخ ارز در هفته هاي اخير را ازادسازي واردات كالا از سوي مرزنشينان ارزيابي كرده است. 

قیمت دلار در صرافی‌های مجاز، روز (چهارم اسفند) حدود ۵۰۰ تومان نسبت به روز پنج‌شنبه کاهش یافت. نرخ ارز در هفته گذشته با افزایش همراه بود و نرخ فروش دلار روز پنج‌شنبه (دوم اسفند) در صرافی‌های مجاز به ۱۲ هزار و ۹۷۰ تومان رسید، اما در نخستین روز از هفته جاری، دلار با کاهش حدود ۵۰۰ تومانی نسبت به پنج‌شنبه در این صرافی‌ها ۱۲ هزار و ۵۰۰ تومان فروخته می‌شود.

صرافی‌ها همچنین نرخ خرید دلار را ۱۲ هزار و ۴۰۰ تومان اعلام کرده‌اند. بر اساس اعلام این صرافی‌ها، قیمت فروش یورو نیز امروز ۱۴ هزار و ۸۰۰ تومان و قیمت خرید آن ۱۴ هزار و ۷۰۰ تومان است.

بانک‌ها هر دلار آمریکا را به قیمت ۱۲ هزار و ۱۳۹ تومان و هر یورو را ۱۳ هزار و ۷۶۵ تومان از متقاضیان می‌خرند. این در حالی است که نرخ خرید دلار و یورو در روز چهارشنبه هفته گذشته به ترتیب ۱۲ هزار و ۹۸۶ تومان و ۱۴ هزار و ۳۱۲ تومان بوده است که حاکی از کاهش قیمت خرید ارز در بانک‌هاست. بانک‌ها هر پوند انگلیس را ۱۵ هزار و ۸۵۳ تومان خریداری می‌کنند.

شعب ارزی بانک‌های عامل همچنین در صورت تکمیل بودن مدارک مسافران تا سقف ۵۰۰ یورو برای کشورهای همسایه و مشترک‌المنافع و تا سقف ۱۰۰۰ یورو برای سایر کشورها به مردم می‌فروشند که قیمت فروش این ارز نیز امروز از سوی بانک‌ها ۱۴ هزار و ۴۵۷ تومان بدون کارمزد اعلام شده و با احتساب کارمزد بانک مرکزی و بانک عامل این رقم به حدود ۱۴ هزار و ۸۰۰ تومان می‌رسد.

 برخي فعالان بازار طلا معتقدند كه دليل عمده افزايش نرخ طلا،  احتمال افزايش بيشتر نرخ اونس جهاني طلا، نزديك شدن به بازار شب عيد نوروز، احتمال مخالفت با تصويب كنوانسيون پالرمو و CFT، آزادسازي واردات برخي كالاها از طريق مرزنشينان و رشد تقاضا در صرافي هاي هرات و سليمانيه اعلام شده و اگرچه مهلت چهارماهه FATF، مي تواند به ثبات بازار و كاهش نرخ ها در سامانه سنا و صرافي ها كمك كند، اما در عين حال ميزان تقاضا در اين ماه از سال نسبت به ماه هاي ديگر بيشتر است و طبيعي است كه مي تواند روي رشد نرخ ها اثرگذار باشد. 

برخي كارشناسان نيز مي گويند كه بازار سکه و ارز بعد از تجربه 5 ماه اول سال و چند برابر شدن نرخ ها، در ماه هاي شهريور تا بهمن 97 تحت تاثير سياست هاي بانك مركزي و ستاد هماهنگي اقتصادي سران قوا، روندي با ثبات و آرام داشته است، در هفته هاي اخير و به دنبال تاخير در تصويب لوايح  FATF در مجمع تشخيص مصلحت نظام، بار ديگر روند افزايشي به خود گرفته بود و تا ظهر روز پنج شنبه نرخ دلار به 13500 تومان و سكه تا 4 ميليون و 600 هزار تومان رسيد. اما با اعلام خبر فرصت دوباره گروه اقدام مالي FATF به ايران براي چهارماه،  از عصر پنج شنبه، نرخ دلار روبه كاهش گذاشت و دلار تا 13170 تومان كاهش يافت و در صرافي هاي مجاز و بانكي نيز زير 13 هزار تومان ثبت شد و روز شنبه نيز اين روند كاهشي ادامه يافت تا جايي كه نرخ دلار در سامانه سنا به 12500 تومان رسيده است. 

FATF  تعلیق اقدامات تقابلی علیه ایران را تا ژوئن ۲۰۱۹ تمدید کرده و ضمن استقبال از پیشرفت به عمل آمده در زمینه اقدامات ایران، در جلسه خود تصمیم به ادامه تعلیق اقدامات تقابلی علیه ایران گرفت. به اين ترتيب ايران تا تيرماه 1398 فرصت دارد لوايح چهارگانه FATF را تصويب كند و كنوانسيون هاي پالرمو و مبارزه با جرائم سازمان يافته، مبارزه با تامين مالي تروريسم، مقابله با پولشويي را اجرا كند.  گروه ویژه اقدام مالی اعلام کرد که انتظار دارد که ایران برای اطمینان از تکمیل  و اجرای اصلاحات لازم AML/CFT به سرعت در مسیر اصلاح پیش رود.

براين اساس در صورتي كه ضمن اجراي اقدامات چند ماه اخير بانك مركزي، شاهد پيگيري جدي در تصويب دو كنوانسيون باقي مانده پالرمو و CFT، باشيم مي توان انتظار داشت كه با عبور از رشد تقاضاي بازار شب عيد، ‌به تدريج شاهد ثبات نرخ ها بعد از تعطيلات عيد نوروز باشيم . همان طور كه پيش بيني مي شد،  با كاهش نرخ دلار در روزهاي پنج شنبه و جمعه و همچنين كاهش نرخ اونس جهاني طلا از 1347 دلار به 1324 دلار در روز پنج شنبه، روز شنبه بازار ارز  و طلا با روند كاهشي همراه شد و اثر فرصت دوباره FATF و كاهش اونس جهاني روي طلا و ارز را شاهد هستيم. براين اساس برخي كارشناسان پيش بيني مي كنند كه نرخ دلار در محدوده كانال 13 هزار تومان و نرخ سكه در محدوده كانال 4 ميليون تومان باقي بماند. 

مقايسه نرخ هاي ارز در روز شنبه با پنج شنبه نشان مي دهد كه در آخرین روز هفته گذشته، یورو با افزایش ۲۲۰ تومان، به کانال ۱۵ هزار تومان وارد شد تا نرخ ۱۵ هزار و 150 توماني روی تابلوی صرافی‌های بانکی برای این ارز ثبت شود اما دلار  در صرافي هاي ملي و مجاز بانكي دلار 12970 تومان معامله شد. 

 براساس قيمتهاي روز پنج شنبه  نرخ اونس جهاني به 1347 دلار و نرخ دلار آزاد نقدي با قيمت 13500 تومان رسيد و پس از آن تا 13170 تومان كاهش يافت. سامانه سنا نيز نرخ ميانگين معاملات ارز  را براي  دلار 13 هزار و 295 تومان، يورو 15 هزار و 125 تومان ،درهم 3 هزار و 624 تومان و پوند 16 هزار و 925 تومان، يوآن 3624 تومان، ليرتركيه 2612 تومان اعلام كرد. روز جمعه نيز نرخ اونس جهاني 1324 دلار و نرخ دلار نقدي آزاد 13170 تومان اعلام شده كه نشان دهنده روند كاهشي نرخ طلا و سكه بود 

همچنين روز پنجشنبه دوم اسفند قیمت سکه طرح جدید بهار آزادی در بازار آزاد تهران بين 4 ميليون و 600 هزار، طرح قدیم ۴ میلیون و ۴۵۸ هزار تومان، نیم سکه ۲ میلیون و ۵۳۵ هزار تومان، ربع سکه ۱ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان و سکه یک گرمی ۸۱۵ هزار تومان معامله شد. هر اونس طلا نيز در بازارهای جهانی ۱347 دلار و ۲۶ سنت و هر گرم طلای ۱۸ عیار ۴۲۵ هزار و ۸۳۰تومان شد.

مقايسه اين نرخ ها نشان مي دهد كه اگرچه نرخ ارز در روز شنبه نسبت به پنج شنبه كاهش يافته، اما از سوي ديگر، نرخ طلا به خاطر نرخ دلار آزاد نقدي 13500 توماني و افزايش تقاضا براي طلا، قيمت سكه ها افزايش داشته است. 

همچنين دولت مصوبه‌ای جدید درباره واریز مابه‌التفاوت ریالی نرخ ارز را اعلام کرد که بر اساس آن عبارت "نرخ ارز در روز بازپرداخت مابه‌التفاوت/ روز ترخیص کالا" به عبارت "نرخ مبادله‌ای زمان ترخیص" اصلاح شد.

به گزارش ایسنا، بر اساس مصوبه‌ای که گمرک ایران منتشر کرده است، هیأت وزیران مصوبه قبلی خود را درباره واریز مابه‌التفاوت ریالی نرخ ارز دریافتی با نرخ ارز در روز بازپرداخت برای تمامی واردکنندگان کالا با نرخ ارز مرجع را اصلاح کرد. بر این اساس در بند (۱)، عبارت "نرخ ارز در روز باز پرداخت مابه‌التفاوت / روز ترخیص کالا" به عبارت "نرخ مبادله‌ای زمان ترخیص" اصلاح می‌شود.

این مصوبه البته تبصره‌ای هم دارد که بر اساس آن واحدهای تولیدی که رأسا نسبت به واردات ماشین‌آلات و تجهیزات خطوط تولید و استفاده از ارز مرجع اقدام و آن را به فروش نرسانده باشند با تأیید کارگروهی متشکل از نمایندگان تام‌الاختیار سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان (به عنوان رئیس کارگروه)، وزارت امور اقتصادی و دارایی، سازمان برنامه و بودجه کشور و وزارتخانه‌های تولیدی ذیربط، از شمول این مصوبه مستثنی می‌شوند.

ارز مبادله‌ای ارزی است که از طرف دولت و در مکانی به نام مرکز مبادلات ارزی ارائه می‌شود. ارز مبادله‌ای در مقابل مفهوم ارز آزاد قرار دارد که قیمت آن در بازار آزاد و با توجه شرایط اقتصادی و عرضه و تقاضا در بازار ارز تعیین می‌شود. تا پیش از اصلاح این مصوبه ارز مبادله‌ای تنها به گروه محدودی از کالاها تعلق می‌گرفت.

ارز آزاد توسط صرافی‌ها و دلالان ارز عرضه می‌شود و تهیه آن برای انجام واردات باعث افزایش تقاضا در بازار ارز و در نتیجه افزایش احتمالی قیمت آن می‌شود.به نظر می‌رسد این مصوبه نیز به خاطر حساسیت بانک مرکزی برای کنترل تقاضا در بازار آزاد صورت گرفته باشد، مخصوصاً که در روزهای گذشته شاهد افزایش قیمتی کاملاً محسوس در بازار ارز بوده‌ایم.