حساب كوتاه مدت نقش چك و پول نقد را بازي مي كند و ماه شمار كردن اثر زيادي نخواهد داشت

اقتصاد گردان - برخي كارشناسان معتقدند كه سپرده كوتاه مدت نبايد به پارك پول تبديل شود و سود روزشمار بگيرند و هر گاه لازم ديدند بابت وصول چك، خريد ارز و طلا، خودرو، ملك و... از اين حساب كسر و به بازار منتقل كنند. براين اساس، با ماه شمار شدن حساب بلندمدت، پيش بيني مي شود كه بخشي از پول سرگردان كه آماده ورود به بازار ارز، سكه، طلا، خودرو، مسكن و... است كاهش يابد و روي ثبات بازارها اثر داشته باشد. 

 اما برخي فعالان بازار معتقدند كه حساب كوتاه مدت و كارت هاي بانكي، وسيله استفاده از پول نقد است و در واقع كار همان چك يا حساب جاري را در بانكداري الكترونيك انجام مي دهد، و نبايد تصور شود كه ماه شمار كردن، تاثير زيادي روي حجم موجودي و مبادلات خواهد شد. روز شمار كردن كاري بود كه خود بانك ها انجام مي دادند  و اكنون با ماه شمار كردن نيز مردم چاره اي جز نگهداري پول در حساب كوتاه مدت ندارند زيرا همه حساب جاري و چك ندارند و با همين كارت ها و انتقال وجه، خريد خود را انجام مي داده اند و لذا بانك مركزي نبايد تصور كند كه تاثير زيادي روي بازار خواهد داشت و تنها در مورد حساب پشتيبان حساب جاري ممكن است اثرگذار باشد و موجودي حساب جاري را افزايش دهد. 

با اين وجود، برخي كارشناسان از جمله رییس کل بانک مرکزی با اشاره به تغییر سود روز شمار به ماه شمار معتقدند كه ماه شمار كردن اثرگذار خواهد بود. تبدیل بانک‌ها به پارک پول درست نیست و ارائه سود روز شمار توسط بانک‌ها عایدی زیادی برای بانک‌ها ندارد.

عبدالناصر همتی، در خصوص تغییر سپرده های روز شمار به ماه شمار، افزود: سپرده‌های کوتاه مدت، سپرده‌هایی هستند که برای کارهای روزمره توسط مردم و فعالان اقتصادی به کار برده می‌شود که در هر لحظه می‌توانند برداشت و واریز نمایند؛ بر همین اساس در دنیا سود بسیار زیادی به این نوع از سپرده‌ها تعلق نمی‌گیرد چه برسد که این سپرده‌ها روز شمار باشند.

وی ادامه داد: به منظور ایجاد ثبات و انجام برنامه ریزی  در منابع توسط بانک‌ها به منظور ارائه تسهیلات کوتاه و بلند مدت به فعالان اقتصادی و افرادی که نیاز به تسهیلات دارند در نظام سود روز شمار تغییراتی ایجاد شد.

رییس کل بانک مرکزی تاکید کرد:  این مسئله که بانک‌ها به پارک پول تبدیل شوند، درست نیست؛ در واقع اشخاص پولی را در بانک قرار دهند و به صورت روز شمار و بر اساس میانگین سود دریافت کنند زمانی که بانک‌ها نتوانند از این پول برای فعالیت استفاده کنند، عایدی زیادی برای بانک‌ها ندارد.

همتی افزود: بر همین اساس در زمینه سود روز شمار بانکی شورای پول و اعتبار تصمیمی بر اساس آنچه که قبلا انجام می‌شده و در مدل جهانی  بوده تصمیم گیری داشته است.

نرخ سود ماه شمار حلقه مفقوده ثبات بازار ارز

کارشناسان حوزه بانکی، توقف محاسبه سود سپرده های روزشمار را عاملی برای ایجاد ثبات در بازار ارز و کوتاه شدن دست دلالان در این بازار می‌دانند. محاسبه سود حساب‌های سپرده سرمایه‌گذاری کوتاه‌مدت از بهمن ماه به جای روزشمار، براساس ماه شمار محاسبه و پرداخت می‌شود و در نتیجه این نوع حساب‌ها که در میان بانکداران به «پارکینگ پولی» شهره شده بود، سامان می‌یابد. بخشي از سپرده هاي كوتاه مدت به بلندمدت منتقل مي شوند تا همچنان سود مورد انتظار را دريافت كنند. همچنين  بخشي نيز به حساب هاي جاري منتقل خواهند شد و در نتيجه موضوع حساب پشتيبان حساب جاري نيز كه بخشي از سپرده هاي كوتاه مدت را تشكيل مي داد كمتر خواهد شد. زيرا اگر سود روزشمار به سپرده كوتاه مدت تعلق نگيرد، بابت چند روز يا كمتر از يك ماه سودي تعلق نخواهد گرفت و در صورت وصول چك و كاهش حساب كوتاه مدت، به اين حساب سودي بابت كمتر از يك ماه تعلق نمي گيرد و همين موضوع باعث مي شود كه صاحب حساب پول خود را بابت وصول چك در حساب جاري نگهداري كند. 

سیاست‌های گذشته نظام بانکی باعث شده بود تا عمده منابعی که در بانک‌ها در حال گردش بودند منابع کوتاه مدت باشند، حتی منابعی که تحت عنوان بلندمدت در سیستم بانکی نگه‌داری می‌شدند نیز با برخی از مجوزها به کوتاه‌مدت تبدیل شدند و این امر به معنای آن است که اگر از این حساب‌ها برداشتی انجام می‌شد جریمه‌ای به سپرده‌گذار تعلق نمی‌گرفت و این به مفهوم این است که بانک‌ها به پارکینگ پول تبدیل شده‌ بودند. حال بانک‌ها با تغییر سیاست‌های پولی این بار نه تنها از این بار سنگین رها ‌شدند بلکه به فلسفه اصلی کارکردی خود یعنی چرخاندن چرخ بخش تولید کشور کمک می‌کنند.

البته پارک پول در بانک‌ها این بار علاوه بر ضربه به بازار پول کشور، همزمان با تلاطمات اخیر بازار ارز و سکه زمینه‌ساز سفته‌بازی و به هم ریختن این بازار شد. بازاری که طی ماه‌های گذشته با سیاست‌های جدید بازارساز روی آرامش به خود دیده و از تب‌ و تاب افتاده و هم اکنون برای ثبات به اجرای یک سیاست مناسب در بازار پول نیاز داشت، سیاستی که شورای پول و اعتبار با تصویب آن ثبات در بازار ارز را تضمین کرده است.

کاهش سفته‌بازی با توقف حساب‌های کوتاه مدت

در همین راستا، حسن معتمدی در گفتگو با ایبِنا در اینباره معتقد است: هدف اصلی از توقف حساب های روزشمار و تبدیل آن‌ها به حساب ماه‌شمار، کاهش قیمت تمام شده پول بانک ها بود. زیرا بانک‌ها از نظر عملکرد با قیمت تمام شده بالایی مواجه هستند اما به لحاظ عملکرد یا زیان‌ده هستند و یا از سود چشمگیری برخوردار نیستند که موجب شده ترازنامه بانک‌ها با مشکلاتی مواجه شود.

این کارشناس ارشد حوزه بانکی، درادامه درباره تاثیر این طرح بر ثبات بازار ارز، گفت: از این جهت به دلیل اینکه سپرده های کوتاه مدت روزشمار نرخ‌های سود به نرخ سود بلندمدت نزدیک بود از این جهت وزن سپرده‌های بلند مدت در نقدینگی رشد خواهد داشت و موجب کاهش اقدامات سفته بازی در این بازار خواهد شد.

معتمدی افزود: همچنین در سایر بازارها نیز اقدمات سفته‌بازی و نوسان‌گیری کاهش خواهدیافت و این تفکر که حساب کوتاه‌مدت است و امکان رفت و آمد سپرده و سفته‌بازی در بازارهای مولد دیگر،  وجود دارد، به کلی از بین خواهد رفت.