ردیابی ارزهای نفتی که ذخیره و خرج شد، نزديك به 17 ميليارد دلار پرداخت و 9 ميليارد دلار اعلام وصول
عملکرد ۸ ساله و سپرده‌گذاری 7 ميليارد دلاري صندوق توسعه در بانک‌ها
بیش از ۱۱ میلیون دلار قرارداد عاملیت و سپرده‌گذاری ارزی و همچنین حدود ۵۰۰ هزار میلیارد ریال قرارداد عاملیت و سپرده‌گذاری ریالی حاصل فعالیت حدود هشت ساله صندوق توسعه ملی است
اقتصاد گردان - بعد از عملکرد نه چندان موفق حساب ذخیره ارزی برای حفظ منابع ارزی، در سال ۱۳۸۹ بود که ایجاد صندوق توسعه ملی مصوب و قرار شد که سالانه بخشی از درآمدهای ناشی از صارات نفت، میعانات گازی و خالص صادرات گاز به حساب آن واریز شود و محلی برای ذخیره منابع ارزی برای نسل آینده و همچنین بکارگیری در بخش‌های غیردولتی باشد.
به گزارش ایسنا، طبق قانون برنامه پنجم توسعه تکلیف شد در سال اول (در قانون بودجه ۱۳۹۲) سهمی حدود ۲۰ درصد از درآمد نفتی به صندوق آمده و سالانه سه درصد به آن اضافه شود. در عین حال که طبق قانون برنامه ششم توسعه تاکید بر این بود که ۳۰ درصد از منابع به عنوان حداقل واریزی در نظر گرفته شده و سالانه دو درصد به آن اضافه شود.
گرچه طبق قانون باید سهم سالانه صندوق از منابع نفتی برای سال آینده به ۳۴ درصد می‌رسید، اما شرایط خاص بین‌المللی و تحریمی که موجب کاهش درآمد دولت شد فضا را به گونه‌ای پیش برد که دولت پیشنهاد کاهش سهم واریزی صندوق را در لایحه بودجه ۱۳۹۸ پیشنهاد دهد و بر این اساس تعیین شد تا به ۲۰ درصد کاهش یابد. البته دولت دراین مورد کم تجربهنبود و در سالهای ۱۳۹۴ و ۱۳۹۵ نیز سهم صندوق را با حداقل ۲۰ درصد پرداخت کرده بود.
صندوق توسعه ملی مکلف است که بخشی از منابع خود را به صورت سپرده‌گذاری ریالی و ارزی در بانک‌ها قرار داده و از این محل در اختیار بخش‌هایی که قانون مشخص کرده در قالب تسهیلات پرداخت کند.
گرچه مدت‌هاست که آمار مشخص و شفافی در مورد میزان موجودی و ورودی و خروجی به صندوق اعلام نشده است، اما بررسی عملکرد آن از ابتدای تاسیس تا پایان نیمه اول امسال می‌تواند تا حدی جریان قراردادها و سپرده‌گذاری‌های ریالی و ارزی که از محل ذخیره ارزهای نفتی انجام شده را مشخص کند.
عملکرد صندوق توسعه ملی از این حکایت دارد که طی سالهای فعالیت، حدود ۱۰۴ میلیارد و ۸۰۸ میلیون دلار قراردادهای عاملیت ارزی از محل منابع آن منعقد شده است که از این رقم در نهایت، پرداختی‌های قطعی به متقاضیان حدود ۱۶ میلیارد و ۸۶۰ میلیون دلار بوده و مجموع اعلام وصول و مسدودی‌های ابطال شده آن به هشت میلیارد و ۹۲۲ میلیون دلار می‌رسد.
همچنین در بخش ارزی حدود هفت میلیارد و ۲۳۹ میلیون دلار قرارداد سپرده‌گذاری ارزی منعقد شده که تا پایان شهریورماه امسال حدود شش میلیارد و ۲۱۴ میلیون دلار آن قرارداد فعال بوده است.
همچنین دیگر بخش تخصیص منابع ارزی صندوق توسعه ملی در پرداخت‌هایی برای طرح‌های ملی آب، خاک، کشاورزی و ... بوده است که کل مبلغ پرداخت شده به آن به ۲۳ میلیارد و ۵۳۶ میلیون دلار می‌رسد.
اما در بخش ریالی نیز قراردادهای عاملیت آن به حدود ۲۱۱ هزار و ۳۴۳ میلیارد ریال می‌رسد که از آن مجموع تسهیلات اختصاص داده شده به متقاضیان تا ۱۱۸ هزار و ۸۳۹ میلیارد ریال بوده است. مانده این قراردادها نزد بانک‌ها به ۳۳ هزار و ۹۸ میلیارد ریال می‌رسد.
قراردادهای سپرده‌گذاری ریالی منعقد شده توسط صندوق توسعه ملی حدود ۲۸۲ هزار و ۷۲۲ میلیارد ریال بوده که از آن نزدیک به ۳۰ هزار میلیارد ریال برای سپرده‌گذاری از محل قانون حمایت از توسعه و ایجاد اشتغال پایدار اختصاص یافته است.
عملکرد۶ماهه ارزی صندوق توسعه
مبلغ کل تسهیلات ارزی پذیرش شده توسط صندوق توسعه ملی (اعلام وصول شده)تا آخر شهریور ۹۷ معادل ۴۰ میلیارد و ۳۹۵ میلیون دلار بوده که از این رقم ۳۷ میلیارد و ۷۴۷ میلیون دلار به مرحله تخصیص ارز رسیده است.
بررسی گزارش عملکرد شش ماهه نخست امسال صندوق توسعه ملی نشان می دهد که از مبلغ کل تسهیلات ارزی اعلام وصول شده، معادل ۳۷ میلیارد و ۷۴۷ میلیون دلار به مرحله تخصیص ارز (صدور نامه مسدودی به بانک مرکزی) رسیده است.
براین اساس از مجموع تسهیلات ارزی مسدود شده مبلغی معادل ۲۲ میلیارد و ۴۱ میلیون دلار به طرح های بخش خصوصی، معادل ۹۴ میلیون دلار به طرح های بخش تعاونی، معادل ۱۵ میلیارد و ۴۴ میلیون دلار به طرح های بنگاه های اقتصادی متعلق به موسسات عمومی غیردولتی و معادل ۵۶۹ میلیون دلار به سایر موارد اختصاص یافته است.
از کل مبلغ مسدود شده برای پرداخت تسهیلات از طریق قراردادای عاملیت ارزی، مبلغ ۱۶ میلیارد و ۸۶۰ میلیون دلار با همکاری بانک های عامل و بانک مرکزی به مرحله پرداخت قطعی به متقاضیان رسیده است.
صندوق توسعه ملی اعلام کرده که علاوه بر تسهیلات مذکور، معادل ۱۱ میلیارد و ۳۵۰ میلیون دلار برای اعطای تسهیلات جهت اجرای طرح های ملی مربوط به حوزه آب، خاک و کشاورزی براساس قوانین مربوطه اختصاص یافته است.
این صندوق گزارش داده است که تا تاریخ ۳۱ شهریورماه امسال مبالغ مسدودی مربوط به این طرح ها به شرح زیر است:
الف) معادل ۸ میلیارد دلار برای طرح های مهار و تنظیم آب های کشور
ب) معادل یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلار برای طرح های احیاء و توسعه اراضی کشاورزی استان های خوزستان و ایلام
ج) معادل مبلغ ۵۰۰ میلیون دلار برای طرح های انتقال آب به اراضی سیستان
د) معادل ۵۰۰ میلیون دلار برای طرح های آبیاری تحت فشار
ه) معادل مبلغ ۵۰۰ میلیون دلار برای طرح های آبرسانی به روستاها
و) معادل مبلغ ۳۵۰ میلیون دلار برای تکمیل طرح انتقال آب به اراضی سیستان
این صندوق همچنین مبلغ ۳ میلیارد و ۲۰۸ میلیون دلار بابت اجرای بند (د) تبصره (۴) قانون بودجه سال ۹۷ و در مجموع مبلغی معادل ۱۰ میلیارد و ۸۳۰ میلیون دلار براساس سایر تکالیف محوله به صندوق توسط مراجع قانونی به طرح های مربوطه اختصاص داده است (مسدود شده).
سپرده‌گذاری ارزی ۷.۲۳۹ میلیون دلاری صندوق توسعه در بانک‌ها
بخش دیگری از منابع ارزی صندوق توسعه ملی به سپرده گذاری ارزی در بانک ها اختصاص یافته تا بانک های سپرده پذیر از طریق اعطای تسهیلات در چارچوب این قراردادها، این منابع را به طرح ها و فعالیت های مرتبط (از جمله بخش نفت، گاز، پتروشیمی، صنعت و معدن و ...) تخصیص دهند.
تا پایان تابستان امسال، مبلغ سپرده گذاری ارزی انجام شده در بانک های عامل معادل با ۷ میلیارد و ۲۳۹ میلیون دلار بوده و میزان سپرده های فعال از مجموع سپرده گذاری های ارزی انجام شده در پایان شهریورماه مبلغ ۶ میلیارد و ۲۱۴ میلیون دلار است.
