بورس ارز؛ راهکار همتی برای ساماندهی بازار، سكه 4 ميليون و 160

اقتصاد گردان - احسان شمشيري- 

روز سه شنبه 29 آبان 97 قيمت دلار در سامانه سنا 12 هزار 800 تومان و يورو به 14 هزار و 790 تومان اعلام شد و در صرافي ها دلار با قيمت 12 هزار 950 تومان و يورو با قيمت 15 هزار و 800 تومان معامله شد .

 روز سه شنبه 29 آبان ماه هر اونس طلا در بازارهای جهانی نيز  به  ۱۲۲۶ دلار رسيد و در بازار تهران نرخ هرگرم طلاي 18 عيار به 381 هزار تومان ، سكه جديد 4 ميليون و 161 هزار تومان ، نيم سكه 2 ميليون و 101 هزار تومان ، ربع سكه 1 ميليون و 221 هزار تومان ، سكه يك گرمي 666 هزار تومان ومثقال طلا به يك ميليون 650 هزار تومان رسيد .

همچنين يك عضو کانون صرافان با تاکید بر اینکه ارزهای خانگی به بازار بازگشته است، گفت: ارائه سیم کارت به نام برای خرید ارز در راستای سروسامان دادن بازار ارز است.

اخیرا روند خرید و فروش ارز در بازار نه تنها سر و سامان یافته بلکه برخی تغییرات در نحوه خرید ارز، موجب شده تا از بسیاری از دلال بازی‌ها و سفته بازی‌ها جلوگیری شود. یکی از تازه ترین اقدامات بانک مرکزی در این زمینه لزوم ارائه سیم کارت به نام خریدار است، یعنی هر یک از متقاضیان که برای خرید ارز مراجعه می کنند باید سیم کارت به نام خود اعلام کنند تا پیامک تایید برای آنها ارسال و مشخص شود که این سیم کارت به نام شخص بوده است. همچنین ارائه کارت ملی و کارت بانکی نیز از دیگر الزامات است.

در همین راستا، کامران سلطانی زاده درباره دلیل لزوم ارائه کارت ملی، کارت بانکی و "سیم‌کارت به‌ نام" برای خرید ارز، اظهار داشت: کارت ملی پیش از این نیز از جمله الزامات خرید ارز بود و هر فرد باید پس از تایید و احراز هویت و ارائه کارت ملی، برای خرید ارز اقدام می کرد.

وی درباره ارائه سیم کارت برای خرید ارز، توضیح داد: براساس قانونی که اخیرا از سوی بانک مرکزی اعلام و ابلاغ شده، بسیاری از متقاضیان با کارت ملی اجاره ای و یا غیر، اقدام به خرید ارز می کردند،  تا در هنگام خرید و فروش ارز به شخص پیامک ارسال می شود تا شخص آگاهی داشته باشد که به نام وی چه میزان ارز خریداری و ثبت شده است.

عضو کانون صرافان ایرانیان، افزود: البته درست است که روند خرید کمی سخت می شود اما در راستای شفاف سازی و یکسان سازی است که به نظرم اقدام درستی است. سلطانی زاده درباره وضعیت بازار نیز اظهار داشت: بازار وضعیت آرامی دارد و آرامش و ثبات نسبی در بازار ایجاد شده و تعداد زیادی در بازار فروشنده هستند و نگرانی از کاهش قیمت ارز دارند. این خود کمک می کند به بازگشت ارزهای خانگی به چرخه سالم اقتصادی و بازار که به طور حتم به کاهش قیمت ارز کمک خواهد کرد.

استقبال فعالان اقتصادي از شفاف شدن معاملات ارزي

در اين رابطه سعید اسلامی کارشناس اقتصادی درباره بازار متشکل ارزی بیان داشت فعالان اقتصادی از شفافیت بازار معاملات ارزی استقبال می‌کنند.

اسلامی کارشناس اقتصادی با اشاره به خبر تشکیل بازار متشکل ارزی گفت هرچند در آینده و با روشن شدن جزئیات این بازار بهتر می توان این بازار را ارزیابی کرد اما روشن است که برنامه‌ هایی برای شفاف شدن معاملات ارزی وجود دارد و فعالان اقتصادی از این قضیه قطعا استقبال می کنند. 

وی  افزود که بانک مرکزی و دیگر ارگان‌های مربوطه ابزارهایی را برای ساماندهی به بازار ارز طراحی کرده اند و این ابزارها بعد از طی مراحل کارشناسی و طرح و تصویب در کمیسیون‌های مربوطه، ساختار مشخصی پیدا می‌کنند و بدین ترتیب می توان  از ظرفیت‌های بازار پول و سرمایه برای بهبود و ساماندهی  وضعیت نظام ارزی استفاده کرد.

همچنين گمرک ایران در ابلاغیه‌ای گمرک کیش را به عنوان گمرک تخصصی ترخیص طلا و جواهرات تعیین کرد.

در ابلاغیه میر کل مرکز واردات و امور مناطق آزاد و ویژه گمرک ایران به تمامی گمرکات اجرایی آمده است: پیرو بخشنامه  24 تير 94 بدین وسیله گمرک کیش به عنوان گمرک تخصصی ترخیص طلا و جواهرات و سایر فلزات گرانبها تعیین می شود.

بانک مرکزی باید به شکل کلان وارد بازار ارز شود

همچنين سید کمال سیدعلی در گفت‌‌وگو با فارس، در مورد راه‌اندازی بازار معاملات آزاد نقدی و حواله ارز، ضمن عنوان این مطلب که برای تحلیل دقیق باید اطلاعات مربوط به این بازار به طور وسیع از سوی بانک مرکزی ارائه شود، اظهار داشت: اما بازار موقعی می‌تواند به تعادل برسد که لایه‌های مختلف و مرتبط با مسائل ارزی به منظور عمق‌بخشیدن به این بازار، سازوکار درستی داشته باشد.

اين کارشناس ارزی با اشاره به ضوابط بازار معاملات نقد و حواله ارز گفت: باید فعالان بزرگ ارزی مثل بانک‌ها و صادرکنند‌گان بزرگی که درآمد بالا و کلان دارند در این بازار حراج و آپشن بتوانند و به عرضه و تقاضا بپردازند تا بازار به یک تعادل قیمتی توسط عوامل بازارساز برسد.

وی افزود: در سال 79 تا 80 که یکسان‌سازی نرخ ارز شروع شد، مقررات مربوط به عملیات بازار بین‌بانکی، نحوه مداخله بانک مرکزی را تعیین کرد و در این راستا یکی از ابزارها هم موضوع آپشن یا حراج بود. بنابراین به نظر می‌رسد رویکرد بانک مرکزی به عنوان یک بازارساز بزرگ نباید با صرافی‌ها مواجهه داشته باشد و لازم است فعالان ارزی و اقتصادی کشور همانطور که در صحبت‌های رئیس کل بانک مرکزی اشاره شده، به صورت کلان وارد این بازار شوند.

معاون اسبق ارزی بانک مرکزی تصریح کرد: باید فعالان بزرگ ارزی مثل بانک‌ها و صادرکنند‌گان بزرگی که درآمد بالا و کلان دارند، در این بازار حراج و آپشن بتوانند و به عرضه و تقاضا بپردازند تا بازار به یک تعادل قیمتی توسط عوامل بازارساز برسد. در این بازار بانک مرکزی به عنوان یک ناظر و بانک‌ها و شرکت‌های صادرکننده، به عنوان عوامل بازار می‌توانند در حراج شرکت کنند و قیمت ارز در آنجا کشف می‌شود و کشف قیمت به شیوه‌ای صورت گیرد که عرضه و تقاضاهای کلان در آن وجود داشته باشد.

سید علی تاکید کرد: البته معتقدم نباید این بازار به صورت بورس فعال شود و همیشه گفته‌ام وقتی عرضه و تقاضا هم‌پوشانی ندارند، بورس ارز قیمت را صعودی می‌کند زیرا غیر از واردکنندگان، سایر افراد وارد بازار شوند و به ارز به عنوان کالای نگاه کنند، در صورتی که بانک مرکزی موظف است با منابع ارزی بازار را کنترل کند. 

این کارشناس ارزی با بیان اینکه حرکت کردن به سمت حراج و آپشن باید برای متقاضیان واقعی باشد، گفت: نباید همه افراد و تقاضاها در این بازار حاضر شوند و اینکه رئیس کل بانک مرکزی عنوان کرده است، بانک‌ها و صرافی‌ها و صادرکنندگان بازیگران این بازار هستند، رویکرد درستی است.

وی در پاسخ به این سوال که با آغاز به کار این بازار، ادامه فعالیت بازار ثانویه ضرورتی دارد؟ گفت: مادامی که بازار جدید شکل نگرفته است، بازار ثانویه می‌تواند به راه خود ادامه دهد و اگر بازار جدید راه‌اندازی شد و بانک مرکزی از ورود مستقیم و مواجهه با صرافی‌های کوچک جدا شود، این بازار می‌تواند جایگزین بازار ثانویه شود.

بورس ارز؛ راهکار همتی برای ساماندهی بازار

راه‌اندازی بازار معاملات آزاد نقدی و حواله ارزی، وعده‌ای بود که رئیس کل بانک مرکزی در صفحه اینستاگرام خود اعلام کرد؛ امری که برخی اقتصاددانان آن را پیامی برای راه‌اندازی بورس ارز در آینده‌ای نزدیک ارزیابی کردند.

عبدالناصر همتی - رئیس کل بانک مرکزی، با انتشار پستی در صفحه اینستاگرام خود، از راه‌اندازی بازار معاملات آزاد نقدی و حواله ارزی خبر داد و اعلام کرد که این بازار مبتنی بر ساز و کار حراج، با هدف کشف قیمت ارز و تسهیل تامین نیازهای خدماتی و خرد مردم خواهد بود و با مشارکت بانک‌ها و صرافی‌های مجاز و نظارت و بازگردانی بانک مرکزی در آینده نزدیک به طور گام به گام و با تمرکز بر معاملات نقدی راه‌اندازی خواهد شد.

در این باره قدرت‌الله امام‌وردی - عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد تهران با بیان این‌که راه‌اندازی بازار معاملات آزاد نقدی و حواله‌های ارزی در واقع شکل گیری یک بازار بورس را نوید می‌دهد، گفت: این بازار بورس ارزی می‌تواند در قالب سازمان بورس یا حتی فضای مجازی باشد که در آن افراد بدون نیاز به رفتن به پاتوق‌های ارزی مانند میدان فردوسی ‌می‌توانند معاملات خود را در بستر بورس یا حتی از طریق کارگزاری‌های رسمی انجام دهند.

این اقتصاددان با بیان اینکه راه‌اندازی بورس ارز هزینه‌ معاملات ارزی را کاهش می‌دهد، آن را در ایجاد امنیت و شفاف‌سازی بیشتر موثر ارزیابی کرد و گفت: این یک بازار آزاد و حراج واقعی خواهد که همه عرضه‌کنندگان و متقاضیان ارز می‌توانند با حضور در آن معاملات خود را به صورت شفاف انجام دهند.

رییس کل بانک مرکزی اعلام کرد: "یکی از دغدغه‌های بانک مرکزی در ماه‌های اخیر برای ساماندهی بازار ارز و پاسخگویی به نیازهای طبیعی مردم، راه‌اندازی یک بازار متشکل ارزی برای معامله آزاد اعم از نقد و حواله اسعار بین‌المللی توسط کارگزاران (بانک‌ها و صرافی‌های مجاز) بوده است. جلسات متعددی با حضور کارشناسان و صاحب‌نظران بازار ارز و سرمایه و خصوصاً بانک‌ها و صرافی‌ها در بانک مرکزی تشکیل و ابعاد مختلف موضوع بررسی شد. در نهایت در مورد راه‌اندازی بازار معاملات آزاد نقدی و حواله ارز، مبتنی بر سازوکار حراج، با هدف کشف قیمت ارز و تسهیل تامین نیازهای خدماتی و خرد مردم، به جمع‌بندی رسیدیم. این بازار با مشارکت بانک‌ها و صرافی‌های مجاز و نظارت و بازگردانی بانک مرکزی در آینده نزدیک به طور گام به گام و با تمرکز بر معاملات نقدی راه‌اندازی خواهد شد. صادرکنندگان هم می‌توانند در چارچوب مقررات اعلامی بخشی از ارز صادراتی خود را در این بازار عرضه کنند. امیدوارم این اقدام موجب شفافیت شکل‌گیری نرخ تعادلی ارز شده و تجربه مفیدی برای معاملات حواله‌های تجاری در سامانه نیما باشد".

راه‌اندازی بازار معاملات نقدی و حواله ارزی طرحی بود که حدود دو سال پیش هم مطرح شد اما عملیاتی نشد. بازار آزادی که احتمالا می‌تواند تاثیر عمیقی بر مبادلات ارزی و شکل و شیوه آن در کشور بگذارد.

 با وجود افت ارزش دلار آمریکا به دلیل آمارهای ضعیف اقتصادی این کشور و هشدار مقامات بانک مرکزی آن در مورد احتمال کاهش رشد اقتصادی جهان، قیمت طلا روز سه شنبه در بازارهای جهانی اندکی کاهش یافت.

قیمت آنی یا تحویل فوری طلا در ساعت یک و 17 دقیقه بامداد امروز به وقت گرینویچ در بازار لندن تنها با یک دهم درصد کاهش به یک هزار و 222 دلار و 71 سنت در هر اونس رسید.

در معاملات آتی بازار کامکس آمریکا نیز هر اونس فلز زرد به بهای یک هزار و 223 دلار و 50 سنت معامله شد که نسبت به دیروز 2 دهم درصد کاهش داشت.

در حالی که کاهش شاخص بازارهای سهام آسیا، روز سه شنبه  نیز ادامه پیدا کرد، شاخص دلار که تغییرات نرخ برابری دلار آمریکا در برابر مجموعه ای از ارزهای اصلی شامل یورو، ین، پوند انگلیس، فرانک سوئیس، دلار آمریکا و کرون نروژ را ثبت می کند، صبح امروز در پی انتشار آمارهای ضعیف اقتصادی آمریکا که موجب کاهش ضریب اطمینان به دلار شد، کاهش پیدا کرد و به 96 و سه دهم درصد رسید.

ضریب اطمینان سازندگان مسکن آمریکا نسبت به بازار در ماه نوامبر (آبان-آذر) کاهش وبیشترین افت ماهانه خود در 4.5 سال گذشته را ثبت کرده است.

با این حال، هنوز هم انتظار می رود بانک مرکزی آمریکا نرخ بهره را در ماه دسامبر (آذر-دی) افزایش دهد، اما اکثریت قریب به اتفاق اقتصاددانانی که در نظرسنجی هفته گذشته رویترز شرکت کردند معتقدند، ممکن است نرخ بهره این بار با شتاب کمتری افزایش پیدا کند.

«ترزا می» نخست وزیر بریتانیا گفت که به طرح خود برای جدا شدن از اتحادیه اروپا پایبند است. 

وزیر اقتصاد ایتالیا نیز پس از نشست وزیران اقتصاد و دارایی کشورهای منطقه یورو اعلام کرد که کشورش با وجود انتقاد کمیسیون اروپا همچنان به پیش نویس بودجه سال 2019 خود پایبند است، هر چند گفت و گوها هنوز ادامه دارد.

اتحادیه طلای «اس پی دی آر» که بزرگ ترین صندوق سرمایه گذاری اوراق بهادار با پشتوانه طلا در جهان است دیروز اعلام کرد که دارایی طلای این صندوق با 16 دهم درصد افزایش به 760.86 تن رسیده است.

وزیر اقتصاد روسیه نیز از تولید بیش از 194 تن طلا در هشت ماه نخست سال میلادی جاری خبر داد؛ این کشور در مدت مشابه پارسال 193 تن طلا تولید کرده بود.