خسرو نورمحمدی کارشناس اقتصاد
دژپسند؛ گزینه فرا نحله‌ای
در شرایط کنونی کشور که مسائل مهم از یک‌سو مورد تأیید همه اقتصاددانان و فرا نحله‌ای است شخصیتی که بتواند به دور از تعصبات سیاسی و گرایش‌ها خاص علمی از همه توان و افکار جامعه استفاده کند بسیار مهم است. عملکرد و منش دکتر دژپسند، آنچنانکه در کارنامه چندین ساله اجرایی و آکادمیک آن روشن است، اینگونه تعاملات را به اثبات می‌رساند
اقتصاد گردان - اکنون مدتی است که سکان هدایت مهم‌ترین وزارتخانه اقتصادی کشور بدون ناخدا رها شده به‌همین دلیل تصمیمات عاجل برای رهایی از مشکلات در روزهایی که مردم با مسائل عدیده اقتصادی دسته و پنجه نرم می‌کنند گرفته نشده یا اگر در سایر مراجع و شورای‌های مرتبط اقتصادی ساز و کارهایی برای برون‌رفت از مشکلات اقتصادی مکتوب شده، مهم‌ترین نهاد مجری آن تصمیمات، بدون متولی تنها نظاره‌گر آن است.
به نظر می‌رسد یکی از دغدغه‌های دولت در روزهای جاری، سپردن سکان هدایت وزارتخانه امور اقتصادی و دارایی به دست متخصصی باتجربه و لایق است. به نتیجه رسیدن تیم مشاوره‌ای رئیس جمهوری برای گزینه نهایی وزارت اقتصاد جهت معرفی به مجلس، از میان انبوه اقتصاددانان آکادمیک و مدیران اجرایی حوزه اقتصاد آن است که گزینه موردنظر، اشراف کاملی به اهداف و وظایف وزارتخانه متبوع و توانایی اداره آن داشته باشد.
وزیرانی که همزمان دارای دانش آکادمیک اقتصادی و همچنین دارای تجربه لازم اجرایی و تصمیم‌گیری در حوزه اقتصاد بوده‌اند، عملکرد به‌مراتب بهتری نسبت به سایر وزیران داشته‌اند. در روزهای اخیر در محافل غیررسمی و رسانه‌ای نام دکتر فرهاد دژپسند برای هدایت سکان این وزارتخانه به چشم می‌خورد. بنابراین با نگاهی به کارنامه علمی و تجربه مدیریتی ایشان باید نظاره‌گر باشیم که به چه میزان با اهداف و وظایف این وزارتخانه تناسب دارد و آیا قادر است آن را بویژه در شرایط سخت اقتصادی محقق کند.
سیاست‌های اقتصادی و مالی
اگر نگاهی گذرا به تجربیات مدیریتی و تخصصی دکتر دژپسند در این حوزه بیندازیم متوجه خواهیم شد که ایشان در بیش از ۵۰ شورای عالی سیاستگذاری و تصمیم‌گیری از جمله در شورای عالی بانک‌ها، کمیسیون ستاد اقتصادی دولت، کمیسیون تخصصی شورای اقتصاد، کمیته اصلاح نظام بانکی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، معاون امور اقتصادی و بودجه و تولیدی سازمان برنامه و بودجه، معاون برنامه‌ریزی و امور اقتصادی وزارت بازرگانی، دبیر ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی، دبیر ستاد تدوین برنامه ششم توسعه و مدیرکل دفتر اقتصاد کلان سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور، تجربه حضور و تصمیم‌سازی داشته است.
علاوه بر این دژپسند به‌عنوان عضو هیأت علمی دانشگاه، پژوهش‌های علمی در این زمینه از جمله راهکارهای مدیریت مناسب منابع و مصارف ارزی در اقتصاد ایران، راهکارها و اقدامات پیشنهادی برای مدیریت اقتصاد کشور در شرایط اعمال تحریم‌ها، الزامات الگوسازی کلان اقتصادی و شناخت ساختار اقتصاد ایران و طراحی الگوی کلان سنجی برای اقتصاد کشور را انجام داده است.
یکی از موارد مهم در این زمینه انجام هماهنگی بین تیم اقتصادی دولت است به‌طوری که مسعود کرباسیان دلیل انتخاب شدنش را توانایی در این هماهنگی عنوان کرده بود.
در این زمینه علاوه بر سوابق اجرایی و علمی، دژپسند تلاش کرده است تا با همه نحله‌های فکری و گروه‌های مختلف سیاسی، کار اجرایی یا علمی کرده یا حداقل ارتباطی دوستانه ایجاد نماید.
لذا از این دیدگاه نمی‌توان او را به نحله یا گروه علمی و سیاسی خاصی متعلق و وابسته دانست. لذا در شرایط کنونی کشور که مسائل مهم از یک‌سو مورد تأیید همه اقتصاددانان و فرا نحله‌ای است شخصیتی که بتواند به دور از تعصبات سیاسی و گرایش‌ها خاص علمی از همه توان و افکار جامعه استفاده کند بسیار مهم است. عملکرد و منش دکتر دژپسند، آنچنانکه در کارنامه چندین ساله اجرایی و آکادمیک آن روشن است، اینگونه تعاملات را به اثبات می‌رساند.
سیاستگذاری پولی و بانکی
در این زمینه می‌توان از سمت‌های اجرایی دژپسند همچون مسئول تهیه و تدوین پیش‌نویس لایحه قانون تسهیل رقابت و کنترل انحصار، مسئول تدوین برنامه بیست‌ساله اقتصاد بدون اتکا به درآمدهای حاصله از نفت خام، عضویت در شوراهای عالی بانک‌ها، بیمه، انفورماتیک، آمار، کمیسیون ستاد اقتصادی دولت، عضو و رئیس کمیسیون تخصصی شورای اقتصاد و کمیته اصلاح نظام بانکی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران نام برد. همچنین سوابق پژوهشی او در زمینه‌های فوق‌الذکر در این زمینه به او یاری رسانده است. کاهش تورم و افزایش رشد اقتصادی از جمله دستاوردهای مهم وزارت امور اقتصادی در دولت یازدهم در زمان آقای طیب‌نیا بود که این مهم با همکاری و هماهنگی سازمان برنامه و بودجه بویژه دژپسند در معاونت اقتصادی میسر شد.
سیاستگذاری و نظارت مالی
تجربه او در سازمان برنامه و ارتباط مستمر او با وزارت امور اقتصادی و دارایی، اعتقاد شدید او به انضباط مالی و مدیریت هزینه‌ها و هماهنگی او با اکرمی می‌تواند در تحقق این وظیفه یاری رساند.
بهبود شرایط تولید
در این زمینه سوابق اجرایی به‌عنوان معاون امور تولیدی سازمان برنامه، دبیری ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی دبیر ستاد تدوین برنامه ششم توسعه و اقداماتی همچون تهیه بسته‌های رونق تولید و اشتغال در سال ۱۳۹۶، تهیه و تدوین بسته حمایت از توسعه اشتغال پایدار در سال ۱۳۹۵، تهیه نظام‌نامه پیوست فناوری و توسعه توانمندی‌های داخلی در قراردادهای بین‌المللی و طرح‌های مهم ملی، مجری طرح تجارت الکترونیک وجود دارد. تجارب او در سمت معاونت تولیدی سازمان برنامه به شناخت او از بخش‌های کشاورزی، صنعت و خدمات آشنا و متعاقباً سیاستگذاری‌های مؤثر تولیدی کمک خواهد کرد.
تخصیص اعتبارات برای هزینه‌های جاری و عمرانی
تجارب او در سازمان برنامه به‌عنوان معاون اقتصادی و برنامه‌ریزی در ایجاد این همکاری در بالاترین سطح ممکن خواهد بود بویژه که او نشان داده که اعتقاد شدید به انضباط مالی و بودجه‌ریزی مبتنی بر عملکرد دارد که در شرایط کنونی کشور می‌تواند در مدیریت هزینه‌های کشور بسیار مؤثر واقع شود. نتیجه اینکه موارد فوق می‌تواند نشان‌دهنده این باشد که دژپسند با تجارب، تخصص و ویژگی‌های کارشناسی و فردی می‌تواند گزینه مناسبی برای وزارت امور اقتصادی و دارایی باشد. وزیر پیشنهادی اقتصاد، کارهای پژوهشی دارد که تسلط وی را به مباحث تئوریک و دانش اقتصادی نشان می‌دهد. لذا تلفیق دانش و تجربه اقتصادی و برنامه‌ریزی او می‌تواند وزارت امور اقتصادی و دارایی را در تحقق اهداف یاری رساند. به‌نظر می‌رسد در شرایط بحرانی اقتصاد ایران نیاز به وزیری است که هم آشنا به مسائل علمی و هم اجرایی باشد، اقتصاد ایران را به‌طور علمی و واقع بینانه بشناسد. دژپسند مانند همه ما، دارای نقاط باتجربه و دانش کمتر نیز می‌تواند باشد که ویژگی او در فراجناحی بودن و استفاده بدون تعصب از همه مدیران، استادان دانشگاه، کارشناسان و پژوهشگران از هر طیف فکری و سیاسی می‌تواند به رفع این نقیصه و تحقق اهداف وزارت امور اقتصادی و دارایی و رشد و توسعه کشور کمک کند.
