سكوت معنادار متولیان و دورخیز برای صعود مسکن

بر اساس آمارهای شبه رسمی، متوسط قیمت هر متر مربع زمین ساختمان مسكونی كلنگی در تهران از نیمه اول سال 84 تا تابستان 91 بیش از چهار برار شده یعنی متوسط قیمت یك متر مربع زمین ساختمان كلنگی در پایتخت در آغاز دولت نهم "نیمه نخست سال 84 " كمی بیش از 660 هزار تومان بوده كه این رقم در تابستان 91 به بیش از دومیلیون و پانصد هزار تومان رسیده است.

بازار مسكن هنوزهم نا فرمان است،اتفاقی كه شاید هربار خود را درظرف زمانی متفاوت نشان می دهد؛گاه سكوت كه ازآن به عنوان ركودیاد شده وگاهی هم پرهیاهوكه لقبی بهترازرونق برای آن برشمرده نمی شود،اما نتیجه همه این رخداد ها فقط یك چیز است،اینكه اقتصاد فرمانبرنبوده وبه تبع آن نیز بازارمسكن به عنوان صنعتی كه گردش مالی سالانه آن از50 هزار میلیارد تومان فراتر رفته هیچگاه مطابق میل سیاستگذاران رفتار نكرده است.

به گزارش ایلنا، گذر زمان خود موید این امر بوده كه بازار مسكن درایران حداقل در33 سال اخیرولو با لجاجت نتیجه دلخواه خود را برسیاست های تصمیم سازان تحمیل ساخته است.

باور این موضوع اندكی سخت به نظرمی رسد،اما نرخ مسكن در12 سال گذشته رشدی چشمگیر را تجربه كرده اتفاقی كه بذرآن از 17سال قبل كاشته شده است؛شروع فروش بی ضابطه تراكم، عدم وابستگی به واردات،عطش بخش خصوصی برای سرمایه گذاری درصنعت ساختمان و مترادف شدن آن با افت شدید قیمت نفت ازجمله عوامل اولیه اما مهم افزایش قیمت مسكن دركشور وپایتخت بوده است.

درواقع بازارمسكن ازسه عامل مهم تاثیر بیشتری می پذیرد كه عامل نخست آن عامل اقتصادی بوده كه به عنوان محرك بیرونی،زمینه بروزتورم یا ركود را در این بازارسبب می شود؛این عوامل ریشه دررخداد های كلان اقتصادی واجتماعی داشته كه دروضعیت كنونی بازار ملك، بیشترین تاثیر را ازآن گرفته است.

مواردی كه درپدیدآمدن دلیل اصلی مورد اشاره به آن ذكر شد،مواردی چون افزایش حجم نقدینگی، تحریم اقتصادی،حذف یارانه ها وافزایش ناگهانی نرخ ارزوطلا ودر نتیجه افزاش چشمگیر نرخ بسیاری ازكالاهای ضروری و مورد استفاده عموم بوده است.

بر این اساس،دلیل مورد بحث، گاه در هیبت افزایش قیمت ظاهر شده وگاه درجلد ركود انتظاری، شرایطی كه از ابتدای سال 92 براین بازار حكمرانی می كند.

دلیل دوم، نشئت گرفته از عوامل فنی بوده كه با توجه به وضعیت بازارمواد اولیه ومصالح ساختمانی، زمین و بازاركارو همچنین هزینه های مالی ساخت وساز منجر به افزایش هزینه ساخت وسازمسكن شده و نرخ ساختمان را افزایش می دهد.

بر اساس آمارهای شبه رسمی، متوسط قیمت هر متر مربع زمین ساختمان مسكونی كلنگی در تهران از نیمه اول سال 84 تا تابستان 91 بیش از چهار برار شده یعنی متوسط قیمت یك متر مربع زمین ساختمان كلنگی در پایتخت در آغاز دولت نهم "نیمه نخست سال 84 " كمی بیش از 660 هزار تومان بوده كه این رقم در تابستان 91 به بیش از دومیلیون و پانصد هزار تومان رسیده است.

عامل دیگر تاثیرگذار، دلیل روانی بوده كه به نوبه خود با تحت تاثیر قرار دادن رفتار مصرف كننده و تولید كننده هنجارهای موجود درعرف بازار را برهم زده است و باعث اخلال در بازار می شود.

رجوع به تاریخچه بازار مسكن در سالیان اخیر و تاخیر درواگذاری مسكن مهر و نداشتن امكانات مورد نیاز ساكنان آن به واقع خود از دلایل عوامل روانی تاثیر گذار بر بازار است.

براساس برنامه‌های اول، دوم و سوم توسعه اقتصادی به ترتیب احداث 82/2، 86/2 و11/3 میلیون واحد مسکونی یعنی حدود 36/8 میلیون واحد در کشور دردستورکار بودکه درعمل تولید فقط 44/5 میلیون واحد مسکونی لباس تحقق به تن کرد.

در برنامه چهارم توسعه نیز احداث چهار میلیون و ۷۰۰ هزار واحد مسکونی یعنی سالانه ۸۰۰ هزار واحد مسکونی نشانه گذاری شد که براساس آمار به طور متوسط حدود600 هزار واحد مسکونی در هر سال احداث شده است.

هر چند كه طبق اعلام وزارت راه وشهر سازی در حال حاضر 21 میلیون و 600 هزار واحد مسكونی دركشور وجود داشته اما تعدا خانوار موجود 21 میلیون و 200 هزار عدد بوده و این یعنی 400 هزار واحد مسكونی مازاد در كشور وجود دارد.

واقعیت این است كه در سالیان اخیرتعداد كمبود واحد های مسكونی كشور تغییرات چندانی نداشته و با توجه به رخداد سالانه 800 هزار واقعه ازدواج، به نظر می رسد ایجاد توازن بین عرضه وتقاضای كشور نیازمند ساخت حداقل5/1 میلیون واحد مسكونی در سال باشد، اتفاقی كه حتی با وجود احداث مسكن مهرهم رنگ واقعیت به خود نگرفته و همواره این عنصر به عنوان یكی از عناصر تاثیر گذار بر بازار مسكن به شماررفته است.

بازار مسكن به سیاق سال های پیشین، در سال 91 هم مشی صعود پیشه كرد وبه گمان دست اندر كاران افزایش بیش از50 درصدی را تجربه كرد هرچندكه باور دولت چیزی غیر ازین بود.

اكنون اما روش بازاراتخاذ سیاست ركود انتظاری بوده كه دلیل آن نیز برخاسته ازنزدیك شدن به ایام انتخابات بوده، هرچند كه دست اندركاران این عرصه گمان می كنند كه بازارمسكن با حركت خزنده خویش ایام خوشی را سپری نمی كند؛خودداری ازفروش املاك توسط سازندگان برای كسب سود بیشتر، بی رمق بودن عرصه مبادلات املاك وانتظار برای بهبود شرایط ازجمله مواردی است كه بیانگر ناخوش بودن احوال بازار مسكن است.

به نظرمی رسد اقتصاد كشوردرسالیان اخیرشرایط جذابی را تجربه نكرده بنابراین امیدواری ها حول محورانتخاب رئیس جمهوری است كه آرامش را به عرصه اقصاد وسیاست بازگرداند.

چنانچه كاندیدایی با مشی"اعتدال" گزینه نهایی انتخاب مردم باشد،احتمال می رود بازار مسكن رنگ آرامش را خواهد دید درغیراینصورت، اكنون بهترین فرصت برای خرید مسكن برای چشم براهانی است كه منتظركاهش قیمت درایام آتی بوده اند.

هرچند كه باور عموم این است كه بازار مسكن به اندازه كافی رشد قیمت را در حافظه تاریخی خود ثبت كرده و به نظر امكان افزایشی بیش از این قابل تحمل نخواهد بود اما یك واقعیت را نباید فراموش كرد،آنهم افزایش بیش از یكصد درصدی نرخ دلاروسكه در سالی كه گذشت، این ذهنیت را متبادر می سازد كه فاصله قیمتی مسكن هنوز با توجه به نرخ تورم وافزایش كالاهای مورد اشاره پر نشده است.