بازار طلا در انتظار معامله حواله سكه در بورس، پورابراهيمي: حذف صرافی‌ها اشتباه فاحش بانک مرکزی

اقتصاد گردان  – محسن شمشيري

در حالي كه افزايش نرخ سكه و طلا در بازار و روند نرخ ارز در حاشيه بازار مورد انتقاد مسوولان و برخي كارشناسان است و بسياري به وجود حباب و نرخ غير واقعي در بازار طلا و ارز اشاره دارند و اين روند باعث شده كه  سكه طرح جديد روز يكشنبه 10 تير 97 به نرخ 2 ميليون و 948 هزار تومان در بازار معامله شود، اما در عين حال دولت،  بانك مركزي و  بورس تلاش مي كنند كه با انجام معاملات گواهي ارزي و حواله هاي پيش فروش سكه، ميزان عرضه و تقاضا در بازار ارز و طلا را كنترل و به سمت تعادل نسبي هدايت كنند. 

 روز يكشنبه 10 تير 97 نيز تحولات بازار ارز و طلا نشان مي دهد كه اگرچه روندي نسبتا با ثبات داشته و با  افزايش نرخ ها مانند هفته قبل مواجه نيست اما هنوز از برنامه معامله حواله هاي پيش فروش سكه در بورس خبري نيست و اين موضوع همچنان با مشكلات اداري و فني و ناهماهنگي هاي موجود مواجه است و به نظر مي رسد كه اين برنامه به زمان بيشتري نياز دارد و شايد به همين خاطر است كه بازار طلا در وضعيت  انتظار به سر مي برد تا اثر خريد و فروش حواله سكه بر بازار را ارزيابي كند. 

براين اساس،‌ در بازار طلا در شرايطي كه اونس جهاني به 1252 دلار رسيده،  قيمت طلا و سكه با كاهش يا ثبات نسبي مواجه بوده است. همچنين برخي منابع خبري از كاهش نرخ هاي طلا و سكه خبر داده اند كه واكنش نسبت به برنامه معامله حواله هاي پيش فروش سكه در بورس است. براين اساس، قيمت سكه طرح جديد با ۳۲ هزار و ۵۰۰ تومان کاهش قیمت با رقم ۲ میلیون و ۹۵۳ هزار تومان طرح قدیم با ۱۰۱ هزار تومان افت قیمت به ارزش ۲ میلیون و ۷۳۴ هزار تومان، نیم سکه بهار آزادی با ۴۱ هزار تومان یک میلیون و ۴۲۸ هزار تومان و هر قطعه ربع بهار آزادی نیز با ۴۷ هزار تومان افت به ارزش ۷۴۵ هزار تومان سکه گرمی با ۶ هزار تومان کاهش ۴۱۹ هزار تومان و هر گرم طلای ۱۸ عیار نیز با کاهش قیمت ۳ هزار و ۱۰۰ تومانی به ارزش ۲۳۸ هزار و ۸۵۰ تومان معامله شده است. همچنين در بازار ارز رسمي نيز دلار 4261 تومان، يورو 4980 تومان، درهم 1160، پوند 5627 تومان  اعلام شده است.  

بازار در انتظار معامله حواله سكه

براساس اعلام بانک مرکزی برای عرضه حواله های پیش فروش سکه در بورس، قرار بود که این معاملات از 10 تیرماه آغاز شود اما خبرهای رسیده حاکیست که این کار نیازمند مراحل فنی و اداری و کاری زمان بر است که احتمالا انجام آن را به روزهای بعد موکول خواهد کرد. 

 طرح پیش فروش سکه از بهمن ماه پارسال تا اواسط اردیبهشت سال جاری در حالی در راستای ایجاد تعادل قیمت سکه توسط بانک مرکزی انجام شده که بر اساس این طرح ۷.۶میلیون سکه پیش فروش شد وبه دنبال آن قرار شد که سررسیدهای مختلف تحویل سکه در بورس معامله شود و صاحبان حواله و خریداران بتوانند این معاملات را از 10 تیرماه 97 انجام دهند و امکان عرضه تمامی حواله های پیش فروش شده سکه طلا با هماهنگی بانک مرکزی و بورس و اوراق بهادار از روزیکشنبه در بورس فراهم شود.

در این راستا با توجه به تداوم التهابات فعلی بازار سکه طلا، بانک مرکزی با همکاری سازمان بورس اوراق و بهادار از فردا(یکشنبه ۱۰تیرماه) در اقدامی جدید امکان عرضه تمامی حواله های پیش فروش شده را در بورس فراهم می کند که با این کار ضمن پاسخگویی به عطش متقاضیان و متعاملین سکه طلا، انتظار می رود این اقدام موجب تحرک‌بخشی سمت عرضه بازار شود.

بر این اساس دبیرکل بانک مرکزی در خصوص وعده تحویل سکه های پیش فروش شده توسط بانک مرکزی گفت: این بانک متعهد به تحویل تمامی سکه های پیش فروش شده است و آمادگی کامل برای این امر وجود دارد با این حال امکان جدیدی در راستای نقدپذیری و تبادل گواهی های پیش خرید سکه برای پیش خریدکنندگان به وجود آوردیم تا این افراد بتوانند گواهی سکه های خود را قبل از سررسید، در بازار بورس به فروش رسانند. هم چنین کسانی که تمایل به سرمایه گذاری در حوزه سکه دارند می توانند با مراجعه به بورس، اوراق سکه را خریداری کنند.

وی بااشاره به اینکه در طرح پیش فروش سکه، نقدینگی قابل توجهی جمع آوری شده، خاطرنشان کرد: این موضوع نشان می دهد مردم علاقه زیادی برای سرمایه گذاری در این حوزه دارند و بر همین اساس، در طرح جدید بانک مرکزی کسانی که موفق به خرید سکه در زمان پیش فروش نشدند فرصتی برای سرمایه گذاری در بازار سکه دارند. در واقع تا زمان سررسید گواهی سکه های پیش فروش شده، بازارسازی دیگری در قالب اوراق سکه در بورس انجام می شود. این اوراق پس از موعد سررسید نیز هم در حکم مالکیت سکه طلا بوده و قابل خرید و فروش در صرافی ها خواهند بود.

وی افزود: با توجه به قوانین کشور، اوراق سکه که در بورس عرضه می شود معاف از مالیات است. پس از اجرایی شدن این طرح، نسبت به بررسی مجدد شرایط بازار سکه طلا مبادرت خواهد شد و در صورت لزوم، مجددا پیش فروش سکه طلا در قالب اوراق سکه طلا از طریق بورس عرضه خواهد شد که این عرضه علاوه بر ۷.۶میلیون قطعه پیش فروش شده فعلی است.

از سوي ديگر،  در روزهای گذشته مقامات ارشد اقتصادی کشور از آغاز معاملات گواهی ارزی در بورس اوراق بهادار تهران خبر دادند و به این ترتیب در اولین گام نماد اوراق گواهی صادراتی ارز با نرخ یورو با نماد «یصیورو» در سامانه پس از معاملات درج شد.

پس از درج نماد اوراق گواهی صادراتی ارز با نرخ یورو و با نماد «یصیورو»، در سامانه پس از معاملات، علی صحرایی معاون بازار شرکت بورس اوراق بهادار تهران، اظهار داشت : امروز تنها نماد این اوراق در سامانه پس از معاملات درج شده، اما آغاز به کار معامله این اوراق زمانی آغاز می شود که شرکت بورس تهران، اطلاعیه رسمی در خصوص بازگشایی نماد را منتشر کند.

قبل از شروع معاملات این اوراق، دستگاه های مرتبط به سازمان بورس در خصوص اینکه چه افرادی می توانند گواهی ارزی را خریداری یا به فروش برسانند، اطلاعات و مستندات لازم را ارائه خواهند کرد.

معاون بازار شرکت بورس تهران در اين زمينه اعلام کرد: آغاز به کار معاملات گواهی ارزی منوط به انتشار اطلاعیه از سوی شرکت بورس تهران است.

همچنين، وجه تضمین اولیه قراردادهای آتی سکه طلا  نیز از دوشنبه ۱۱ تیر ماه ۹۷ در بورس کالا به ۶۲ میلیون ریال افزایش می‌یابد.

مطابق با بند ۱۱ مشخصات قرارداد آتی سکه بهار آزادی طرح امام در خصوص تعیین وجه تضمین اولیه قرارداد آتی سکه طلا و با توجه به افزایش قیمت تسویه روزانه قراردادهای فعال طی روزهای اخیر، از ‌دوشنبه تیر ماه ۹۷ پس از اتمام روز معاملاتی وجه تضمین اولیه برابر ۶۲ میلیون ریال به همراه وجه تضمین اضافی، در مجموع ۸۰ میلیون و ۵۰۰ هزار ریال تعیین می‌شود.

برخي كارشناسان، نمايندگان و مسوولان اقتصادي نيز در واكنش به وضعيت بازار ارز، قيمت ارز را بالا و داراي حباب ارزيابي كرده  و برخي سياست ها و اقدامات بانك مركزي در حذف صرافي ها،‌اختصاص ارز به برخي كالاها را اشتباه معرفي كرده اند 

محمدرضا پور ابراهیمی رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس در اين زمينه  در گفت وگو با فارس گفت:‌ یکی از اشتباهات فاحش بانک مرکزی و دولت که جای تأسف دارد و از جمله کارهای عجیب و غریبی در این ماه‌ها انجام شده است خروج صرافی‌ها از گردونه مبادلات ارزی کشور بود. صرافی‌ها در بازار ثانویه نقشی ندارند و یکی از اشتباهات فاحش بانک مرکزی و دولت که جای تأسف دارد و کارهای عجیب و غریبی است که در این ماه‌ها انجام شده است خروج صرافی‌ها از گردونه ارزی کشور بود.

وی افزود: در شرایطی که با تحریم‌های بیشتری روبرو می‌شویم و یک دوره تحریم را در سال‌های اخیر پشت سر گذاشتیم و تجربه صرافی‌ها را داشتیم، حذف آنها خطای راهبردی بود. صرافی‌ها مراودات را در تحریم نگه داشتند و برای اقتصاد یک ظرفیت محسوب می‌شوند، در کمیته مربوطه باید تصمیم‌گیری شود و صرافی‌ها به چرخه بازگردند و بانک‌ها نیز کمک کنند و حتماً این موضوع دغدغه ما است.

این نماینده مجلس در پاسخ به این سوال که گفته شده دلیل عدم نظارت دقیق و شفاف روی ورودی و خروجی ارز صرافی و دامن زدن آنها به نوسان قیمتی از چرخه حذف شدند، گفت: صرافی‌های مجاز شناسایی و سامانه برای آنها تعریف شود تا در شفافیت کامل فعالیت کنند. البته با ایجاد بازار ثانویه ضرورت آنها و کارکردشان تغییر می‌کند.

این نماینده مجلس در پاسخ به این سوال که ارز 4200 تومانی دولت رانت چند هزار میلیارد تومانی توزیع شد، بیان داشت: این بحث جدایی است اول باید بازار ساماندهی شود و بعد به پرونده‌های تخلف مربوط به تخصیص ارز بپردازیم.کالاهای غیر ضروری که متأسفانه در همین ماه‌های اخیر ارز گرفتند و شرممان می‌شود بگوئیم به آنها ارز دولتی دادیم.

وی افزود: در شورای هماهنگی میان قوا تصمیم گرفته شد 1339 قلم کالا از گردونه واردات حذف شود که البته نیاز به بازنگری دارد. زیرا یک سری کالاها در داخل تولید می‌شود. ای کاش سال گذشته، دولت این کار را انجام می‌داد. دولت با تأخیر به اقتصاد مقاومتی بازگشته اما استقبال می‌کنیم.

رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس در خصوص دستور کار کمیته ضد تحریم مجلس عنوان کرد: تمامی محورهایی که در ارتباط با تحریم‌ها در آینده پیش‌بینی می‌شود در موضوعات بانکی، بیمه، ارز و مراودات تجاری بررسی و راهکار می‌دهند تا در صورت تائید در مجلس با دولت به نتیجه برسیم.

پور ابراهیمی با تأکید بر اینکه اولین درخواست ما از رئیس جمهور تغییر در تیم اقتصادی کابینه است، بیان داشت: از نظر ما برخی افراد انگیزه، توان لازم، روحیه جهادی مواجهه با شرایط و جنگ اقتصادی را ندارند و بخشی از مشکلات کنونی ناشی از ضعف عملکرد تیم اقتصادی دولت است.

رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس از تهیه نامه با همکاری و امضای رئیس کمیسیون برنامه و بودجه به همراه 185 تا 200 نفر از نمایندگان مجلس خبر داد و گفت: تیم اقتصادی دولت باید تغییر کند و به مدیران مؤثر، هماهنگ، جوان با روحیه جهادی نیاز داریم.

همچنين رییس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس  در مورد رشد نرخ ارز در حاشيه بازار رسمي گفت: نرخ ۸ یا ۹ هزار تومان برای دلار واقعی نیست و این نرخ به طور حتم کاهش می یابد.

غلامرضا تاجگردون در برنامه نگاه یک سیما با تاکید بر لزوم هماهنگی دولت و مجلس برای مقابله با التهابات اقتصادی گفت: 

مهم ترین وجهی که این روزها اقتصاد را متلاطم کرده، حجم نقدینگی در جامعه است و مردمی که نقدینگی دارند نسبت به ثروت خود نگران هستند.

تاجگردون گفت: اشتباه دولت این بود که اعلام کرد به هر کس بخواهد ارز ۴۲۰۰ تومانی می دهد در حالی که این ارز باید برای کالاهای مورد نیاز استفاده شود.زمانی که صادرکننده ارز حاصل از صادرات خود را باید به دولت بدهد و در قبال آن ۴۲۰۰ تومان دریافت کند به دلیل واقعی نبودن این نرخ در اقتصاد کشور صادرکننده صادرات را متوقف می کند.نمی توان با افزایش نرخ ارز واردات حدود ۶۰ میلیارد دلاری را یک شبه به حدود ۳۰ میلیارد دلار کاهش داد. اکنون دلار در جامعه ما تبدیل به کالا شده است و نرخ ارز باید در بورس و صرافی ها مدیریت شود.

رییس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس گفت: نرخ ۸ یا ۹ هزار تومان برای دلار واقعی نیست و این نرخ به طور حتم کاهش می یابد. شفافیت در تخصیص ارز ۴۲۰۰ تومانی به اشخاص اصل و این موضوع برای پیگیری قابل رصد است.اینکه می گویند اختصاص ارز ۴۲۰۰ تومانی به دلیل اطلاع یافتن آمریکایی ها نباید مشخص شود، حرف نادرستی است زیرا واردات ما از هر کشوری که باشد، آمریکایی ها از آن آگاه هستند. دلار ۴۲۰۰ تومانی باید برای کالاهایی اختصاص یابد که قابلیت دست به دست شدن یا ایجاد واسطه در آنها وجود نداشته باشد.

وزیر علوم، تحقیقات و فناوری گفت: میزان ارز پرداختی به دانشجویان شاغل به تحصیل خارج از کشور کاهش نمی‌یابد. درخصوص نحوه تهیه ارز دانشجویی، بر اساس مذاکراتی که با بانک مرکزی داشته‌ایم، دانشجویانی که از وزارت علوم ارز دریافت می‌کنند، می‌توانند از طریق سامانه‌ای که وجود دارد ثبت نام کنند و در یک بازه زمانی به بانک معرفی شده و ارز مورد نظر خودشان را دریافت کنند.

وی افزود: تعدادی از دانشجویان برای دریافت ارز از کانال وزارت علوم اقدام نکردند و به صورت آزاد، قصد تهیه ارز دانشجویی داشته‌اند که با تلاش و رایزنی که با بانک مرکزی انجام گرفت، مقرر شد این دانشجویان نیز از مراجع رسمی تاییدیه تحصیلی دریافت کنند و به بانک مرکزی معرفی شوند.

وزیر علوم یادآور شد: یکی از پیشنهادها در این راستا و در واقع ساده‌ترین روش برای تهیه ارز دانشجویی به این شکل است که دانشجویان خارج از کشور مدارک تحصیلی خود را به سفارتخانه‌ها و کنسول‌گری‌های جمهوری اسلامی ایران ارائه دهند و با اخذ تاییدیه می‌توانند ارز دانشجویی را تهیه کنند.

غلامی افزود: در این زمینه سازمان امور دانشجویان، دانشجویان متقاضی ارز را به خوبی راهنمایی می‌کند و پیگیر حل مسائل و مشکلات دانشجویان است.

وزیر علوم، تحقیقات و فناوری درخصوص فرایند و مدت زمان دریافت ارز دانشجویی، گفت: در حال حاضر نوبت دریافت ارز دانشجویی تا اواسط تابستان تکمیل شده است و ثبت نام‌های جدید به بعد از این تاریخ موکول می‌شود و این مسئله یکی از گلایه‌مندی‌های دانشجویان و انتقادات جدی است؛ چراکه دانشجویان مشغول به تحصیل در خارج از کشور تا زمان دریافت ارز دانشجویی در صورتی که پول آن‌ها به پایان رسیده باشد، به مشکل می‌خورند.

وی افزود: برای حل این مسئله ضرورت دارد که بانک مرکزی ظرفیت جدیدی را برای دانشجویان خارج از کشور در نظر بگیرد تا این دانشجویان مشکلی نداشته باشند.