درس هایي براي رئیس کل جدید بیمه مرکزی در دوره بحران؛ از کی روش بیاموزیم

اقتصاد گردان - این در حالی است که انتخاب یک فرد مناسب به عنوان رئیس کل جدید بیمه می تواند خود فرصتی برای گذر کم هزینه از بحران ناشی از تحریم هاي آتی باشد اما در عین حال چنانچه این انتصاب در حد انتظارات كارشناسان نباشد باید در انتظار مخاطراتی باشیم که از سمت نهاد ناظر متوجه شرکت های بیمه ای خواهد شد

در هنگامه بحران مهمترین اصلی که فعالان کشتی صنعت بیمه انتظار دارند آن است که آرامش در کشتی  دست کم به صورت نسبی حفظ شود طبیعی است امواج سهمگین هر لحظه کشتی را تهدید می کند لذا درک درست از تهدیدات و پیش بینی کردن تمهیدات برای کاهش ضریب اثر مخاطرات از اصول بنیادین است. تجربه تحریمهای سال هاي 89 تا 92 و وضعیت كنوني نيز درس های خوبی را برای سکاندار جدید بیمه کشور مطرح ساخته است. 

ورشکستگی بخشی از بحران است

در حال حاضر تعدادی از بیمه ها مشمول اصل 141 هستند و تجربه نشان می دهد هر گاه تعدادی از شرکت های یک حوزه مشمول اصل مذکور شدند باید انتظار داشت تعداد شرکت های بیشتري به این جمع  بپیوندند. مطابق ماده 141 اصلاحیه قانون تجارت« اگر بر اثر زیان‌های وارده حداقل نصف سرمایه شرکت از میان برود، هیئت‌مدیره مکلف است بلافاصله مجمع عمومی فوق‌العاده صاحبان سهام را دعوت کند تا موضوع انحلال یا بقای شرکت مورد شور و رای واقع شود. هرگاه مجمع مزبور رای به انحلال شرکت ندهد، باید در همان جلسه و یا با رعایت مقررات ماده ۶ این قانون سرمایه شرکت را تا میزان خروج از این ماده افزایش دهد. »

در سال 95 اطلاعات مالی 502 شرکت در سامانه کدال منتشر شده که از بین آنها 47 شرکت در شمول ماده مورد نظر قرار گرفتند. اضافه شدن شرکت هایی از دو صنعت سیمان و کاشی و سرامیک همچنین افزایش وزن شرکت های بیمه ای، از مهم ترین تغییرات در لیست شرکت های مشمول ماده 141 اصلاحیه قانون تجارت در این سال بود. این مسئله بدان معناست که در سال 96 احتمال افزایش تعداد  شرکت های بیمه ای مشمول اصل مورد اشاره بالا بوده و این در حالی است که بسیاری از شرکت های بیمه طی سال گذشته و در مهلت مقرر بیمه مرکزی نتوانستند افزایش سرمایه لازم را در صورت های مالی خود ثبت کنند.در چنین شرایطی وظیفه رئیس کل جدید چیست؟

تعامل فعالان

رئیس کل جدید باید جامعه شناسی و  روانشناسی را هم خوب بداند تا بتواند در شرایط سخت شرکت های بیمه ای را در مسیر تعامل مثبت هدایت کند این تعامل زمینه های هم افزایی را افزایش داده و شرکت های بیمه را قادر می سازد تا در بازار مسیرهای سالم را انتخاب کنند و از رفتارهای غیر اخلاقی بپرهیزند. زمینه سازی در راستای رعایت قواعد بازی برای تعامل مثبت بین شرکت های بیمه ای از ضروریات گریزناپذیری است که نقش آفرینی مسئولانه و منطقی ناظر را طلب می کند.

استفاده از ظرفیت های فناوری 

با توجه به گسترش بازار بالفعل و بالقوه بیمه تنها استفاده از ظرفیت های فناوری است که می تواند امکان نظارت فرایندگرا و فراگیر را فراهم کند. سنهاب بستر بسیار مناسبی را به عنوان آغاز راه نظارت مندی فناورانه فراهم آورده است اما تا زمانی که تمام بازیگران صنعت بیمه  زیر چتر فناوری اطلاعات ارتباط حداکثری با هم ایجاد نکنند طبع امکان نظارت درست فراهم نخواهد شد. در این راه البته سود اصلی را شرکت های بیمه می برند چرا که آنان را قادر می سازد تا از تخلفات و تقلبات پیشگیری کنند در این میان تخلفات سازمان یافته نیز در سایه فناوری به حداقل خواهد رسید. طبیعی است سامانه هایی چون کشف تقلب و بیگ دیتا به عنوان سامانه متمرکزی بیمه ای  کمک می کند تا خیال شرکت های بیمه از تقلب آسوده گردد. از یاد نبریم که در هنگامه بحران یکی از خطرات مهم افزایش تقلب است و شرکت های بیمه از هم  اکنون باید به فکر مهاجرت وقاعی به بستر فناوری باشند.

نقش خطیر نهاد های صنفی بیمه ای

اگر چه تجربه نشان داده تا کنون تشکل های صنفی بیمه ای چون سندیکا نقش چندان موثری در تنظیم و سلامت بازار بیمه چندان نقشی نداشته اند اما این نقیصه بیش از آنکه متوجه شرکت های بیمه باشد به دلیل محول نکردن وظایف بنیادین این تشکل ها به آنها است. بیمه مرکزی با کمک بیمه ها و در سایه اعتماد سازی متقابل ناچارند به سمتی برود که تشکل های صنفی بیمه ای به عنوان حلقه واسط بین بحش ناظر و اجرا نقش محوری در نظارت و سلامت حرفه ای شرکت های بیمه ایفا کنند. در این میان بیمه مرکزی به جای بر عهده گرفتن نقش حداکثری در نظارت ضروری  بخش مهمی از وظایفی که ذاتا باید بر عهده تشکل ها باشد را به انان واگذارد.

از کیروش بیاموزیم

مربی گری کی روش در تیم ملی درس های زیادی را برای رفتار گروهی در صنوف مختلف دارد. اولین اصل کی روش رعایت رفتار تیمی است و دوم رعایت دقیق تاکتيك های محوله برای دفاع و گل نخوردن وسپس حمله و گل زدن است. مقام ناظر در حالی که ضروری است مرزهای دخالت و نظارت را به درستی رعایت کند در عین حال از طریق تدوین و به کارگیری تاکتيك های مناسب باعث می شود که کمترین صدمه به شرکت های بیمه وارد شود و این مسئله آنان را برای ماندن و شناسایی سود بیشتر مهیا می کند.

توسعه دانش

تحریم ها تا ابد ادامه نخواهد یافت در نتیجه فاصله نگرفتن از استانداردهای روز جهان و همچنین افزایش دانش بیمه ای امری حیاتی است. یکی از ضعف های صنعت بیمه کمبود دانش روز دنیا است. توسعه نهادهای دانش رسان و همچنین فراهم کردن بستر های آموزش لازم برای فعالان بیمه ای از جمله اموری است که بیمه مرکزی آن را راهبری میکند. یک راهبر درست الزاما نباید سرباز باشد بلکه با مدیریت درست دانش با استفاده از ظرفیت های داخلی و خارجی و با کمک نهاد های صنفی بستری را فراهم می کند که راهکارهای کمهزینه و در عین حال خلاقانه از سوی شرکت ها خلق و به کار بسته شود. به کارگیری مدل های کسب و کار سنتی شاید مخاطره آمیز ترین معضلی است که شرکت های بیمه را تهدید می کند و برای گذر از این معضل راهی جز توسعه دانش و خلاقیت امکانپذیر نیست.

اكنون باید منتظر بود و دید که آیا رئیس کل جدید در مقام سکانداری صنعت بیمه، ماه هاي آينده و تحريم ها را به یک فرصت تبدیل می كند  یا اینکه  تهدیدي دیگر بر دامنه تهدیدات قبلي خواهد افزود. اميد است كه شخصي از بدنه مديران ارشد و توانمند صنعت بيمه، كه صاحب دانش، نفوذ كلام، و داراي ارتباط موثر با فعالان صنعت بيمه و سال ها تجربه مفيد مقابله با مشكلات و تحريم هاي قبلي است انتخاب شود تا با تعامل موثر با مديران و فعالان و كاركنان بيمه اي، ضمن توجه به وضعيت شركت هاي  مشكل دار و در معرض  ورشکستگی، از ظرفیت های بازار بيمه بهره ببرد و با به روز كردن فناوری و رشد نقش خطیر نهاد های صنفی بیمه ای بر استانداردسازي و اصلاح ساختار صنعت بيمه تاكيد كند و در كنار پيگيري  تعرفه ها و بيمه هاي اختياري، علاوه بر بهبود عملكرد و گذر كشتي صنعت بيمه از درياي متلاطم تحريم ها، به حل بحران و مشكلات موجود كمك كند و به تدريج صنعت بيمه را با بهبود ضريب نفوذ و ساختار مالي مناسب در حد استانداردهاي جهاني و بهبود جايگاه در منطقه همراه كند.