کیفیت، قوانین و امنیت خودرو در 40سال پیش

خبراقتصادی: به این ترتیب می‌توانیم شاهد تحولات قابل‌توجهی در  بهره‌گیری از خودرو باشیم. این تحولات به‌ویژه در حدود 40سال پیش یک جهش چشم‌گیر داشت. در دهه 70میلادی و دهه 50شمسی تغیرهای اساسی درباره خودروی سواری اتفاق افتاد. در این گزارش جنبه‌های گوناگون این تحول را بررسی می‌کنیم.

معمولاً سه عنصر نقش اساسی در خودرو سواری دارند:

راننده، جاده و خودرو

نخستین بررسی و تحقیق درباره راننده‌ها بود و در همین باره نیز اجرای تغییرها مورد توجه قرار گرفت. در این سال‌ها حوادث رانندگی به میزان زیادی افزایش یافته بود. به همین علت نخست در اول مارس 1967میلادی مقررات تازه‌ای برای گرفتن گواهینامه وضع شد. بر اساس قوانین جدید، نخست از داوطلب امتحان شفاهی به عمل می‌آمد که عبارت بودند از: سه سؤال درباره علائم رانندگی در جاده‌ها، چهار سؤال درباره قواعد عمومی رانندگی و موارد حق‌تقدم، یک سؤال درباره حداقل و بیشترین سرعت، سه سؤال درباره تقاطع‌ها و چهار سؤال درباره چراغ و توقف و پارک کردن. 

منطقه و دید آینه‌ها، وضع لاستیک‌ها و میزان باد آن‌ها، طرز عبور از جاده‌های دایره‌ای شکل، خط راست رانندگی در شب، تفاوت حرکت در جاده‌های پر رفت و آمد و جاده‌های معمولی، پاسخ می‌دادند.

سپس مرحله امتحان عملی اغاز می‌شد. داوطلب را به نقطه‌ای بد رفت و آمد می‌بردند و به او اجازه می‌دادند با سرعت 50کیلومتر در ساعت رانندگی کند. در هنگام رانندگی روش بالا بردن برف پاک‌کن، روشن کردن چراغ‌ها، پرسش از چراغ راهنما، سبقت، توقف در محلی محدود و دهها امتحان مشابه که از راننده به عمل می‌آمد.

در سال 1967 با چنین مقرراتی از هر چهار نفر داوطلب، فقط یکی مؤفق به گرفتن گواهینامه می‌شد. با افزایش جنبه‌های مختلف مقررات رانندگی، درباره متخلفان رانندگی نیز سخت‌گیری بیشتری به عمل می‌آمد؛ به‌گونه‌ای که در دهه 70 فقط در کشور فرانسه و در یک سال 169  هزار و 402راننده متخلف تحویل مقامات قضایی شدند. این رقم البته بدون در نظر گرفتن کسانی است که بلافاصله در محل تخلف‌شان جریمه شده‌اند. البته میزان تصادف‌ها با متوقف کردن رانندگان متخلف کاهش یافت.

در همین سال‌های میلادی(1967-1968) که در جاده‌ها، دادگاه‌های سیار (همین پلیس غیر محسوس خودمان) فعال شدند، نام این دادگاه‌ها "دام اتومبیل" بود. این مأموران متخلفان را به‌صورت غیرمحسوس کنترل می‌کردند. این اقدام‌ها پس از آن صورت گرفت که وزیر کشور فرانسه ادگار بیزان درباره بی‌وجدانی برخی رانندگان متخلف گفته بود: "ما قاتلانی هستیم که روز سه‌شنبه به راحتی و آسانی تمام تصادف منجر به مرگی را که یک روز قبل داشتیم، به فراموشی می‌سپاریم". البته این امر به غیر از خسارات جانی، خسارات مالی هنگفتی نیز برای کشورها از جمله فرانسه به‌وجود می‌آورد. بر اساس تحقیق‌های صورت گرفته در دهه 70 خطرناک‌ترین ماه‌ها برای حوادث رانندگی ماه‌های آخر بهار و ابتدای تابستان بود که مردم به تعطیلات می‌رفتند. بیشترین تصادف‌ها نیز در ساعات 18 تا 21 شب اتفاق می‌افتاد.

مردم فرانسه در دهه هفتاد، هر ساله حدود 4میلیارد فرانک ضرر و زیان حوادث ناشی از رانندگی را که شامل هزینه‌های دادگستری، پول بیمه، هزینه‌های درمانی، هزینه‌های تعمیرات اتومبیل‌ها بود، می‌پرداختند.

هر انسانی که کشته می‌شد، حدود 150هزار فرانک و هر مجروح حدود 550 فرانک خسارت بر جای می‌گذاشت.

در سهمیه کشور هر ساله بیش از ده‌هزارکودک بر اثر تصادف با اتومبیل آسیب می‌دیدند که  500 نفرشان می‌مردند.

اقدام جالب دیگری که در این باره صورت گرفت، گران‌تر کردن بیمه رانندگی برای یک مقطع سنی خاص بود. در این سال‌ها گران‌ترین بیمه رانندگی در کشورهای اروپایی برای رانندگان جوان بود. 

رانندگان جوان نیز افرادی بودند که زیر 25سال سن داشتند و متأهل نبودند. هم‌چنین کسانی هم که تاریخ صدور گواهینامه رانندگی آن‌ها از دو سال کمتر بود، نیز در این طبقه‌بندی جای می‌گرفتند.

در همین سال‌ها نیز مقررات جدیدی تدوین نشد، در این باره که هر راننده‌ای که زیان جسمی به عابر و یا انسانی دیگر وارد آورد، باید فوراً به همان بیمارستانی که مجروح را برده‌اند، برود و مقدار کافی از خون خود را به بیمارستان اهدا کند. تخلف از این قانون و مراجعه نکردن راننده به بیمارستان یک‌سال زندان و 5هزار فرانک جریمه نقدی داشت. پس از آن‌که تکلیف راننده‌ها در این سال‌ها مشخص شد، نوبت به سر و سامان دادن به اوضاع جاده‌ها رسید.

نخست سرعت در جاده‌ها به میزان معینی مشخص شد و رانندگان نه تنها حق تند رفتن نداشتند، بلکه آهسته رفتن نیز تخلف بود. برای کنترل سرعت نیز، علاوه بر پلیس غیرمحسوس یا "دام اتومبیل"، جاده‌ها با دوربین‌های تلویزیونی، روز و شب کنترل می‌شد. البته لازم به توضیح است که وقتی درباره جاده‌ها اشاره می‌شود، مقصود جاده‌های جدید یا همان اتوبان‌هاست.

در این سال‌ها کشورهای مختلف اروپایی اقدام به ساختن اتوبان‌ها کردند که دو شهر را به‌طور مستقیم به یکدیگر وصل می‌کرد.

بی‌آن‌که در طول راه، دهکده، چهار راه، ایستگاه و یا هر قبیل مانع احتمالی دیگر وجود داشته باشد، این اقدام چنان مهم بود که اتوبان‌سازی بیان‌گر میزان استاندارد بودن کشورها شد. مثلاً آلمان و اتریش برای هر متر اتوبان 7/2 اتومبیل داشتند. این میزان برای آمریکا 2 اتومبیل بود؛ اما فرانسه به ازای هر متر اتوبان 18 اتومبیل داشت.

ساختن اتوبان‌ها موجب کاهش تعداد تصادف‌ها و مرگ و میرهای ناشی از آن‌ها شد. مثلاً در لیون فرانسه وقتی اتومبیل‌ها در جاده‌های معمولی حرکت می‌کردند، 104حادثه رانندگی شدید اتفاق می‌افتاد که با افتتاح اتوبان‌ها این تعداد به رقم 19 کاهش یافت.

تحول اساسی دیگر در این سال‌ها ایجاد تغیرهای بنیادین در خودروها بود. در سال‌های 1967تا.... یک وکیل دادگستری به نام "رالف تادر" کتابی درباره حوادث رانندگی انتشار داد و به بزرگ‌ترین کارخانه اتومبیل‌سازی آن روز دنیا یعنی جنرال موتورز حمله کرد و اتومبیل را وسیله آدم‌کشی دانست. این کتاب در افکار عمومی انقلابی ایجاد کرد و سازندگان اتومبیل مجبور شدند برای تأمین جان مردم تغییرهایی در خودروهای‌شان به‌وجود آورند.

همه‌ساله خودروهای جدیدی با اهداف نوین و برای حفظ امنیت مردم تولید می‌شدند. بهترین مکان برای ارائه این خودروها نمایشگاه‌های بین‌المللی گسترده بود.

در سال1970میلادی یک نمایشگاه ده روزه در ورسای کشور فرانسه برپا شد.

نمایشگاهی که 1350نفر از نمایندگان خودروسازی جهان در آن حضور داشتند و یک میلیون و 910هزار نفر از آن دیدن کردند.

انگلیسی‌ها 31 مدل، آلمانی‌ها 21 مدل، آمریکا 17 مدل، فرانسه 16مدل، ژاپن 3 مدل خودرو در این نمایشگاه عرضه کردند.

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های خودروهای این نمایشگاه، افزایش میزان ایمنی خوروها هم‌زمان با کاهش قیمت آن‌ها بود. شرکت پژو با مدل 404، شرکت اوپل با مدل‌های "کارت" و "سان بیم" هم‌چنین شرکت ژاپنی هوندا در این مسیر پیش‌گام بودند.در کشور فرانسه نزدیک به 30درصد خودروها قیمت تقریبی 15هزار تومان داشتند. پژوهای 404، 204.....،1500،1300 ورندی16در حدود 11هزارتومان قیمت داشتند و سیتروئن هم با قیمتی 17 تا 18هزار تومان عرضه می‌شد.

در حقیقت این اتومبیل‌ها، خودروی کلاسیک در مقابل خودروهای اسپرت بود و 60درصد مردم اروپا در این سال به خرید خودروهای کلاسیک توجه داشتند.

به همین علت کارخانه فورد آلمان مدل‌هایی با نام ام-12 و ام- 15 به بازار عرضه کرد و اوپل هم خودرو "کارت" را وارد بازار کرد. درباره افزایش امنیت خودروها نیز اقدام‌هایی درباره تغییر تقویت ترمزها، قفل و بدنه درها و فرمان صورت گرفت. حتی کمپانی ژنرال موتورز خودرو "اولدزموبیل تو راندو" را ساخت که 5 نفر می‌توانستند به آن سوار شوند. و این امر بیان‌گر افزایش میزان امنیت این نوع خودرو بود.

کمپانی‌ها آن‌قدر از کیفیت خودروهای شان در این سال ظاهراً مطمئن بودند که گارانتی آن را افزایش دادند. در همین نمایشگاه سال 1970 خودرو سیکما با گارانتی دو ساله عرضه شد.

در حالی که قبلاً زمان گارانتی شش ماهه بود. یعنی این خودروها تا 60هزار کیلومتر گارانتی داشتند. این کارخانه تبلیغ جالبی برای مردم ارائه کرد. آن‌ها مدعی بودند خودروهای‌شان مثل ماشین لباسشویی یا یخچال است. یعنی تا دوسال کسی لازم نمی‌داند در قسمت موتور آن را باز کند؛ البته در همین زمان در آمریکا، خودروها گارانتی 5 ساله داشتند؛ زیرا شرایط عبور و مرور و آب و هوایی اروپا ویژه بود و فرسودگی خودرو زودتر صورت می‌گرفت.

در سال 1970 باز هم صحبت‌هایی درباره اتومبیل برتی و دنده اتوماتیک در اروپا مطرح شد. اما کسی از آن‌ها استقبال نکرد. زیرا در این سال‌ها مردم معتقد بودند جعبه دنده اتوماتیک خیلی زودتر از جعبه دنده معمولی خراب می‌شود.

در نمایشگاه سال پیش یعنی 1969 نیز خودروهای جدیدی عرضه شده بودند که در نمایشگاه امسال نیز مدل‌های تکمیل شده آن ادامه داشت. مثلاً اتومبیل "ماترای 530" که برای جهانگردان ساخته شده بود. این خودرو چهار سیلندر با موتور فوردتانوس 1700تا 170کیلومتر سرعت داشت. اما خودرو هوندا، سلاح جدیدی به نام هوندای سه سیلندر به نمایش گذاشت که بازار فروش اروپا را به‌دست آورد.

در حقیقت از دهه هفتاد به سه محور عمده مربوط به اتومبیل، یعنی راننده، قوانین و خودرو توجه ویژه‌ای نشد و این دوران پایه و اساس تغییرهای بعدی در صنعت خودروسازی بودند.