مدل جدید بانک مرکزی برای ادامه فعالیت صرافی‌ها در راه است، دلار رسمي 4209 تومان

اقتصاد گردان – محسن شمشيري

روز پنج شنبه 3 خرداد 97 به دنبال افزايش نرخ اونس جهاني طلا به 1306 دلار، و نرخ رسمي دلار به 4209 تومان، قیمت سكه وطلا نيز افزايش يافت و پيش بيني مي شود كه روند رشد قيمت طلا و سكه در روز شنبه 5 خرداد نيز ادامه يابد. براين اساس،  نرخ هر گرم طلای ۱۸ عیار با ۷۴۰ تومان افزایش به ۱۸۸ هزار و ۶۴۰ تومان رسید.

 قیمت هر قطعه سکه تمام بهار آزادی طرح جدید ثابت ماند و ۲ میلیون و ۲۵ هزار تومان تعیین شد. قيمت هر قطعه سكه طرح قدیم، رشدی ۲۳ هزار تومانی را تجربه کرد و یک میلیون و ۹۵۰ هزار تومان داد و ستد شد. هر قطعه نیم سکه بهار آزادی با ۳ هزار تومان رشد نسبت به روز چهارشنبه، یک میلیون و ۳ هزار تومان و هر قطعه ربع بهار آزادی نیز با ۵ هزار تومان کاهش در مدت مشابه ۵۷۳ هزار تومان معامله شد. از سوی دیگر، هر قطعه سکه گرمی با ۲ هزار توان کاهش به ۳۵۵ هزار تومان معامله شد 

در بازار ارز نيز، بانك مركزي به روند رشد نرخ رسمي دلار ادامه داد و  قیمت هر دلار آمریکا با یک تومان افزایش 4209 تومان در روز پنج شنبه  اعلام شد. افزون بر این، هر یورو با ۲۱ تومان افت ۴ هزار و ۹۲۵ تومان و هر پوند نیز با ۱۹ تومان کاهش به قیمت ۵ هزار و ۶۲۳ تومان ارزشگذاری شد.

 كارشناسان معتقدند كه سياست بانك مركزي، افزايش تدريجي و آرام نرخ رسمي دلار است تا به تدريج فاصله نرخ حاشيه بازار با نرخ رسمي را كاهش داده و از اين طريق به تدريج صرافي ها از طريق بخشنامه ها و دستورالعمل هاي ستاد تنظيم بازار ارز و بانك مركزي، وارد بازار شوند و بخشي از فعاليت هاي صرافي ها از سرگرفته شود. اين كارشناسان مي گويند كه به دنبال سياست هاي كنترل بازار ارز در دو ماه اخير، اكنون شاهد كاهش نرخ  ارز در حاشيه بازار هستيم و در روزهاي اخير دلار در حاشيه بازار به 6100 تا 6300 تومان رسيده است. 

سياست هاي اروپا براي ادامه همكاري بانك هاي اروپا با بانك هاي ايران، برقراري سوئيفت، خط اعتباري و ارتباط بانك هاي اروپا به صورت مستقيم با بانك مركزي و بانك هاي ايران، تمايل برخي از بانك ها براي همكاري با ايران، شرايط متفاوتي را در بازار ارز نسبت به دوره تحريم هاي سال هاي 92- 1389 ايجاد كرده كه باعث كاهش فشار بر نرخ هاي ارز شده است و درحال حاضر بازار ارز با ثبات نسبي در نرخ هاي رسمي و غيررسمي همراه است و البته بايد منتظر بود و ديد كه بعد از برقراري تحريم هاي ارزي و طلا، بازار ارز و طلا در ايران با چه تحولاتي مواجه خواهد شد. 

در اين رابطه، یک مقام مسئول بانک مرکزی از اعلام ساز و کار جدید برای صرافی‌ها توسط بانک مرکزی در روزهای آتی خبر داده است. وي در گفت وگو با خبرگزاري مهر گفته است: بانک مرکزی مدل جدیدی برای ادامه کار صرافی‌ها تدوین کرده که در روزهای پیش رو، ابلاغ خواهد شد و بر این اساس، ساز و کار جدیدی برای صرافی‌ها در راه است و البته دولت و رئیس کل بانک مرکزی هم بر این باورند که صرافان و خدمتی که ارایه می‌دهند، مکمل کاری است که در نظام بانکی کشور انجام می‌شود و صرافی‌ها از دیدگاه بانک مرکزی، از جایگاه خاصی برخوردار هستند. 

به گفته این مقام مسئول در بانک مرکزی، مدل کاری که صرافی‌ها در فضای موجود بعد از اعلام دولت مبنی بر یکسان سازی نرخ ارز خواهند داشت، تبیین شده و نظر صرافان هم در آن اخذ شده است.

 اگرچه هنوز محورها و ساز وكار همكاري جديد صرافي ها با بانك مركزي و شبكه بانكي و بازار ارز مشخص نيست اما با توجه به دستورالعمل روزهاي اخير بانك مركزي در مورد مراجعه واردكنندگان به صرافي هاي مجاز حاضر در سامانه نيما براي تامين ارز مورد نياز از طريق صرافي ها، مي توان پيش بيني كرد كه سازوكار  مدل جديد بانك مركزي، سخت گيري ها و كنترل شديد خريد وفروش ارز در صرافي ها و قاچاق اعلام كردن خريد و فروش ارز و فضاي كنترل شديد صرافي ها را به تدريج كاهش داده و صرافي ها به تدريج با آزادي عمل بيشتري نسبت به 40 روز اول اجراي سياست هاي جديد مواجه خواهند شد و خريد وفروش و تامين نيازهاي خرد مردم، واردكنندگان و صادركنندگان به صرافي ها منتقل خواهد شد و همان طور كه بانك مركزي اعلام كرد صرافي ها مكمل بانك ها هستند و نارسايي هاي موجود را به تدريج برطرف خواهند كرد و به تدريج به فضاي سنتي فعاليت ارزي صرافي ها هدايت مي شوند.  

 از سوي ديگر، به دنبال اعلام جايگزيني يورو به جاي دلار در گزارشگري ارزي كشور، علی صالح آبادی مدیرعامل بانک توسعه صادرات پیشنهاد داد که صندوق توسعه ملی در قراردادهای خود با بانک ها به جای دلار از یورو استفاده کند.

وي گفت: دلار تنها یک نام در گزارشگری بود زیرا به دلیل وجود تحریم های اولیه آمریکا با دلار نمی توانستیم کار کنیم؛ لذا دلیلی وجود ندارد تا دلار را مبنای مبادلات خود قرار دهیم. در تمامی اقتصاد کشور باید مفهومی به نام دلار کنار گذاشته شود و با یورو که واقعیت اقتصادی است، کار کنیم. زيرا در حال حاضر ذخایر ارزی کشور، ذخایر ارزی بانک ها و سپرده گذاری بانک های ایرانی در بانک های خارجی و همچنین تمامی نقل و انتقالات مالی کشور بر مبنای یورو است.وقتی که یورو نقشی اساسی در مبادلات اقتصادی ایران دارد، دلیلی ندارد که دلار را مبنای مبادلات خود قرار دهیم. 

وی با اشاره به قراردادهای صندوق توسعه ملی با بانک ها گفت: در این قراردادها پرداخت بر مبنای یورو است اما قرارداد بر مبنای دلار است و از آنجایی که بانک ها دسترسی به بازارهای مالی با دلار را ندارد، نمی توانند ریسک نوسانات را پوشش دهند؛ در حالی که دریافت و پرداخت به یورو انجام می شود. براين اساس، در قراردادهای صندوق توسعه ملی مبنا بر استفاده از دلار قرار بگیرد زیرا در تمامی بخش های اقتصاد کشور لازم است تا مبنای گزارشگری براساس یورو قرار بگیرد.

 از سوي ديگر، به دنبال تلاش برخي كشورها براي جايگزين كردن ارزهاي ديگر به جاي دلار در معاملات  و ذخيره ارزي و اثر سياست هاي آمريكا بر تجارت جهاني، ارزش دلار در برابر برخي ارزها در ماه هاي اخير كاهش يافته و ارزهاي ديگري را براي معاملات تجاري به جاي دلار انتخاب كرده اند. كارشناسان مي گويند كه بايد سهم كشورهايي مانند چين،‌ ‍ژاپن و اروپا در معاملات ارزي افزايش يابد و قراردادهاي تامين مواد اوليه و كالا با ارزهاي يوآن، يورو و ين و.. بسته شود. 

اگرچه اولین گام ها برای بین المللی کردن یوآن تقریبا یک دهه پیش برداشته شد که پکن مجوز استفاده از یوآن در تجارت و سرمایه گذاری را داد اما در ماه هاي اخير، موضوع جايگزيني يوان،  يورو،ين،  روبل و ساير ارزها در معاملات بورسهاي معتبر جهان بيش از گذشته در دستور كار قرار گرفته و جدي تر از گذشته اهميت يافته است. در سال ۲۰۱۶ میلادی یوآن در کنار دلار آمریکا، ین، یورو و پوند به عنوان یک ارز مکمل در ذخایر ارزی کشورها از سوی صندوق بین المللی پول اعلام شد. همچنین در اوایل سال جاری میلادی هم چین، بزرگترین وارد کننده نفت خام جهان، قرار دادهای نفتی بر پایه یوآن را راه اندازی کرد که منجر به جذب تقریبا ۲۷ میلیارد یوآن معادل ۴ میلیارد دلار در اولین جلسه معاملاتی آن شد. این قرار داد از سوی سرمایه گذاران داخلی و خارجی مورد توجه قرار گرفت.  

 در اين رابطه،  مدیر اجرایی بورس فلزات لندن گفته است كه  انتظار می رود در آینده نزدیک، قرار دادهای آتی فلزات به یوآن واحد پول چین راه اندازی شود. وي مطمئن است که قرار دادهای آتی بر پایه یوآن محقق می شود و پول چین در حال استفاده روز افزون در فاینانس جهانی است.  

به گزارش راشاتودی، «متیو چامبرلین» افزود: انتظار می رود قرار دادهای آتی بورس فلزات با ارز یوآن به زودی در بورس فلزات لندن راه اندازی شود.   در حال حاضر سرمایه گذاران محصولات خود را با دلار آمریکا داد و ستد می کنند ولی یقینا مشتاق راه اندازی احتمالی قرار دادهای آتی فلزات با ارز یوآن در معاملات فراساحلی هستیم.  

بورس فلزات لندن که متعلق به بورس هنگ کنگ است، در حال حاضر به تجار اجازه می دهد که از ارز یوآن به عنوان وثیقه استفاده کنند. در ماه جولای سال گذشته میلادی، بورس هنگ کنگ معاملات آتی طلا به یوآن را راه اندازی کرد.  

«متیو چامبرلین» گفت: سرمایه گذاران چینی در بورس فلزات لندن بسیار فعال هستند و با کارگزاران لندنی که اعضای این بورس هستند یا شرکت های غربی داد و ستد می کنند؛ ضمن اینکه اعتقاد به افزایش تعاملات تجاری چینی ها در بازار خود داریم و شرکت های چینی بیشتری مشتاق پیوستن به بورس فلزات لندن هستند.