بازار ارز و دلار در روز نخست اجراي سياست هاي جديد و واكنش مسوولان اقتصادي و بازار ارز و طلا

اقتصاد گردان - محسن شمشيري: 

به دنبال اعلام برنامه ستاد اقتصادي كشور به رياست آقاي روحاني در عصر دوشنبه 20 فروردين، كه  نرخ دلار را به صورت رسمي و تك نرخي 4200 تومان از صبح سه شنبه 21 فروردين 97 اعلام و هر نوع خريد و فروش ارز با قيمت هاي غيررسمي را قاچاق ارزيابي كرده است، مسوولان اقتصادي، نمايندگان مجلس و فعالان بازار ارز و سكه، نسبت به شرايط بازار ارز واكنش هاي مختلفي داشتند و متقاضيان ارز  نيز روز سه شنبه صف هاي طولاني مقابل  صرافي ها تشكيل دادند. برخي صرافي ها و طلافروشي ها نيز در انتظار بخشنامه بانك مركزي و ميزان عرضه ارز در بازار و تحولات مرتبط با آن هستند  و به همين خاطر تمايلي به خريد يا فروش سكه و طلا نداشتند و به نظر مي رسد  كه با ابلاغ بخشنامه بانك مركزي به صرافي ها و همچنين مشخص شدن ميزان عرضه ارز به بازار، نرخ هاي انتظاري به تدريج شكل گرفته و براساس آن نرخ هاي جديد طلا و ارز شكل خواهد گرفت.  

به گزارش تعادل، رییس کانون صرافان با بیان اینکه بازار ارز در شوک قرار دارد، اعلام کرد: این بازار در انتظار ریزش قیمت‌ها است و صرافي ها در انتظار اعلام بخشنامه بانك مركزي و شرايط جديد و ميزان عرضه ارز به صرافي ها قرار دارد. 

 در حالي كه بانك مركزي روز سه شنبه نرخ هاي رسمي را افزايش داده و نرخ رسمی دلار با 417 تومان افزایش 4200 تومان، پوند با 601.9 تومان رشد 5933 تومان و یورو با افزایش 529.5 تومانی 5170.9 تومان ارزش‌گذاری شده و همه  39 ارز درج شده در سایت بانک مرکزی افزایش نرخ داشته اند تا سياست يكسان سازي نرخ ارز اجرا شود، اما بازار آزاد در انتظار بخشنامه و ابلاغ بانك مركزي به صرافي ها و تحولات و اثرات سياست هاي جديد بر عرضه و تقاضا است. 

آخرین مشاهدات از بازار ارز در عصر سه شنبه، حكايت از پراکنده شدن صف‌های طولانی خرید دلار در پی تعطیلی صرافی‌هاست.هماهنگونه که بانک مرکزی اعلام کرده که دلار ۴۲۰۰ تومانی به صرافی‌ها داده نمی‌شود، و با وجود اینکه متقاضیان زیادی ساعت‌ها برای خرید دلار مقابل صرافی‌ها صف کشیده بودند اما در صرافی‌ها خبری از عرضه دلار ۴۲۰۰ تومانی نبود  

بانك مركزي نيز در واكنش به صف صرافي ها اعلام كرد كه مردم در مقابل صرافی‌ها تجمع نکنند. دلار فقط به متقاضیان قانونی تعلق می‌گیرد وارز با نرخ ۴۲۰۰ تومان صرفا به متقاضیان قانونی به منظور فعالیت در حوزه های تجارت و تولید تعلق می‌گیرد و صرافان مجاز به فروش ارز به شهروندان عادی نیستند.

برخي فعالان بازار ارز اعلام كردند : با اين كه صف طولاني متقاضيان مقابل صرافي ها تشكيل شده بود اما نيروي انتظامي در ساعات عصر سه شنبه، جلوي تشكيل صف متقاضيان را گرفت و اجازه تشكيل صف را نداد و در مواردي نيز از معامله نرخ دلار به نرخ هاي 4900 تومان به بالا جلوگيري كرده است

برخي كارشناسان مي گويند كه با توجه به شكست تجربه نرخ رسمي 1226 توماني دولت احمدي نژاد در سال 91، و قاچاق اعلام كردن خريد و فروش ارز و... كه عملا با سه برابر شدن نرخ دلار در بازار به 3600 تا 4 هزار تومان مواجه شد، به نظر مي رسد كه اعلام تك نرخي 4200 تومان در سال 97 نيز مانند تجربه چند دهه اخير در اعلام نرخ هاي رسمي 300 توماني سال 1374، اعلام 1226 توماني سال 91 و افزايش آن به 2800 تومان در سال 92 و افزايش تدريجي به بالاي 3700 تومان در ماه هاي اخير، با چالش هايي مواجه خواهد شد و اين سياست ها قادر نخواهد بود كه نرخ بازار آزاد را در حد نرخ رسمي كنترل كند و به تدريج نرخ آزاد از نرخ رسمي فاصله خواهد گرفت. 

هر چند كه در حال حاضر نرخ هاي ديگر ارز قاچاق محسوب مي شود، اما اگر اقدامات بانك مركزي متناسب با شرايط بازار نباشد بار ديگر باعث دو نرخي ارز خواهد شد

در اين رابطه بسياري از مسوولان اقتصادي با اشاره به مازاد ارزي كشور و تراز مثبت صادرات منحاي واردات، معتقدند كه دليلي براي افزايش نرخ ارز تا اين حد وجود ندارد، اما برخي صاحب نظران معتقدند كه اتكا به موضوع مازاد ارزي نمي تواند تنها دليل كاهش نرخ ارز باشد، بلكه بايد نرخ انتظاري و تحولات آينده، اثر اقدامات آمريكا بر مبادلات بانكي و ارزي، تقاضاي دلار به صورت اسكناس و احتمال افزايش آن و ساير دلايل غيراقتصادي از جمله ميزان اعتماد فعالان اقتصادي به شبكه بانكي و سياست هاي ارزي، نحوه سپرده گذاري و پرداخت سپرده ارزي به مشتريان، چگونگي تامين ارز مورد نياز مردم و... را نيز بايد در نظر گرفت. 

از سوي ديگر، به دنبال اعلام سياست ممنوعيت واردات بدون انتقال ارز از 4 كشور به تمام كشورها نيز با همان چالش هايي مواجه خواهد شد كه در دوره هاي قبلي در پيمان سپاري و واردات با انتقال ارز و... وجود داشته است و لذا همه اين موارد و چگونگي حضور در بازار و اجراي سياست هاي جديد را بايد به موضوع مازاد ارزي كشور اضافه كنيم تا قادر به مهار رفتار طرف تقاضاي ارز در بازار باشيم. 

برخي فعالان بازار مي گويند كه  روز سه شنبه اولين روز از اجراي برنامه جديد دولت، بازار بيشتر در شرايط انتظاري به سر مي برد و بسياري از صرافي ها و طلافروش ها خريد و فروش نمي كنند و منتظر اقدامات بانك مركزي هستند تا نرخ ها به سمت تثبيت شدن و شفاف شدن ميزان عرضه و تقاضا پيش برود.  متقاضيان نيز با تشكيل صف هاي طولاني انتظار دارند كه ارز مورد نياز خود را با نرخ جديد و قيمت پايين تر از روز قبل دريافت كنند. 

برخي از متقاضيان ارز كه دلار خود را در بانك ها سپرده گذاري كرده اند، هنوز جواب مشخصي از بانك ها دريافت نكرده اند كه آيا به آنها همان ارز سپرده گذاري شده را دريافت مي كنند يا معادل ريالي آن به نرخ 4200 تومان به آنها پرداخت خواهد شد و بانك ها گفته اند كه هنوز به آنها ابلاغ نشده كه چگونه بايد عمل كنند. لذا تا مشخص شدن اين اقدامات، بازار در شرايط شوك و انتظار به سر مي برد. 

روي تابلوهاي صرافي ها نرخ هاي دلار۴۲۰۰، يورو۵۱۷۰ و پوند ۵۹۳۳ تومان درج شده اما خريد وفروش در حد مورد انتظار نيست و برخي مشتريان و متقاضيان كه نياز به ارز داشته اند از دلالان به نرخ دلار 5500 تومان خريد كرده اند. 

در بازار طلا نيز نرخ 18 عيار و برخي سكه ها اندكي كاهش يافته اما معاملات عمدتا در ركود نسبي است و خريدار و فروشنده كمي در بازار وجود دارد و طلافروش ها تمايلي به فروش يا خريد ندارند. براين اساس به دنبال اعلام نرخ هاي جديد ارز رسمي، قيمت برخي از سكه ها با كاهش مواجه شده است. 

 واكنش مسوولان

از سوي ديگر، مسوولان مختلف اقتصادي كشور نيز واكنش هاي مختلفي در مورد سياست هاي جديد ارزي داشته اند. مسعود كرباسيان وزیر اقتصاد با اشاره به مازاد ارز در اختیار و تصمیمات ارزی دولت گفت: نرخ ارز در بازار واقعی نبود و در مدت اخیر ریس جمهور، رییس مجلس و مسئولان اقتصادی کشور اعلام کرده بودند که قیمت ها غیرمنطقی است و به وضعیت بازار ارز رسیدگی می شود و این مهم انجام شد.

سيف رئيس كل بانك مركزي نيز با حضور در مجلس به مصوبه شوراي امنيت ملي براي كنترل بازار ارز اشاره و توضيحاتي را در مورد سامانه ارزي و برنامه هاي بانك مركزي و دولت در بازار ارز به نمايندگان مجلس ارائه كرد. 

نوبخت سخنگوي دولت نيز با ابراز اطمينان  نسبت به برطرف شدن شوك و نوسان ارزي گفت: این نرخ قابلیت تغییر دارد چرا که نظام ارزی شناور مدیریت شده است و بر اساس بازار حرکت خواهد کرد و حتی می‌توان آن را رها کرد و جریان بازار آن را مشخص کند. اما اطمینان می‌دهم که دیگر شوک و نوسان ارزی نداریم

همچنين علي لاريجاني رئيس مجلس نيز در واكنش به سخنان سيف، با انتقاد از عملكرد بانك مركزي گفت: شما چرا در چند ماه گذشته كه نوسان نرخ ارز داشته ايد به موضوع سامانه ارزي و كنترل بازار و مهار التهاب ها توجه نكرده ايد و چرا بعد از چند ماه نوسان و افزايش قيمت اجازه داديد كه كشور و بازار ارز دچار اين نوسان ها و التهاب شود و چرا حالا به دنبال اين راهكار هستيد و از قبل به اين برنامه ها و اقدامات توجه نكرده ايد؟

 لاریجانی اعلام كرد كه کمیته‌ای در بانک مرکزی بايد برای رصد مسائل ارزی تشکیل شود و گزارش تراز ارزی را به مجلس ارائه كند.

رئیس مجلس شورای اسلامی به ضرورت تشکیل کمیته‌ای در بانک مرکزی برای رصد مسائل ارزی اشاره کرد و گفت: دولت باید تدابیر لازم برای ثبات نرخ ارز در سال جدید را از قبل در نظر می‌گرفت. 

وی با اشاره به صحبت‌های رئیس کل بانک مرکزی و رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس افزود: در این جلسه مطرح شد که منابع ارزی بسیار بیشتر از مصارف است؛ پس معلوم است اشکالاتی در مدیریت کار وجود دارد؛ اینکه شرایط ملتهب شده و پس از آن جلساتی برای رفع مشکلات برگزار شود قابل قبول نیست زیرا باید از گذشته تدابیری برای جلوگیری از این رویه اتخاذ می‌شد.تشکیل دولت‌ها برای این است که زندگی قابل پیش‌بینی برای مردم و سرمایه‌گذاران وجود داشته باشد. نباید گذاشت شرایط ملتهب شود. اگر خطر به وجود آمدن رانت وجود داشته باشد تنها به این دلیل است که به موقع برای رفع مشکلات تصمیم‌گیری نمی‌شود.

لاریجانی با اشاره به اینکه موضوع سپرده ارزی یک بار اجرایی شد، تصریح کرد: اما چون به درستی عمل نکردند در شرایط فعلی نیز مردم در این خصوص به مسئولان اعتماد نمی‌کنند. بنابراین اگر لازم است در این زمینه قانونی تصویب شود مسئولان هر چه سریعتر موضوع را با مجلس در میان بگذارند ضمن اینکه در خصوص صندوق ذخیره طلا نیز باید فکر اساسی صورت گیرد. بانک مرکزی باید حداقل هر 3 ماه یک بار گزارشی از تراز ارزی به مجلس ارائه کند، تعداد صرافی‌ها نیز باید کنترل شود تا مشکلات شبیه موسسات مالی به وجود نیاید. در قانون بودجه، واردات برخی از اجناس شبیه دارو با ارز مبادله‌ای در نظر گرفته شد بنابراین باید در شرایط فعلی تدابیری را برای جلوگیری از ایجاد مشکل برای این بخش‌ها در نظر گرفت. همچنين بعضی از افراد اجناسی را با ارز مبادله‌ای به کشور وارد کردند که باید با نرخ فعلی ارز در بازار به فروش برسانند بنابراین باید به این موضوع نیز توجه کرد.

رئیس مجلس تصریح کرد: کمیسیون اقتصادی موارد را بررسی و پیگیری کند تا از ایجاد هرگونه مشکل جلوگیری شود. به طور حتم دولت باید اگر در این زمینه نیازمند قانون است لایحه را سریع‌تر به مجلس ارائه کند چرا که مجموعه بسته مورد نظر برای رفع مشکلات نرخ ارز باید یک جا اجرایی شود.

رییس کل بانک مرکزی نيز در مجلس از مصوبه شورای عالی امنیت ملی برای ساماندهی بازار ارز خبر داد و گفت:نوسان قیمت دلار ۵ الی ۶ درصد در سال خواهد بود.

ولی الله سیف در گفت و گو با خانه ملت، گفت: بخشنامه ای درخصوص جذب سپرده های ارزی در اسفندماه سال 96 با لحاظ تضمین ها و پرداخت سود ارزی ارائه شده است و مشکلات گذشته در این زمینه که عدم اعتماد ایجاد کرده بود، در بخشنامه اخیر رفع شده است.

وی با بیان اینکه اقدامات لازم در خصوص صندوق ذخیره طلا در روزهای آینده انجام می شود، ادامه داد: در موضوع سپرده گذاری های ارزی، مکانیزمی در نظر گرفته شده است که امکان استفاده از سپرده های ارزی برای صاحبان سپرده در خارج از کشور فراهم شود و متن بخشنامه مذکور در اختیار رسانه ها قرار می گیرد. همچنين بحث ساماندهی و تمدید مجوز صرافی ها براساس عملکرد صرافی ها و با رعایت ملاحظات قانونی پیگیری می شود.

 وی درباره مسئله سپرده گذاری ارزی در سیستم بانکی نیز گفت:‌ با بخشنامه با نظام بانکی اعلام کرده ایم که بانک ها برای جمع آوری منابع ارزی همه تلاش خود را انجام دهند و در سویی دیگر از آن جایی که بخشی از ارز در بخش خانواده ها وجود دارد سپرده ارزی می تواند با جذب آنها، وضعیت فعلی را بهینه کند.

وی ادامه داد: وضعیت بازار ارز در روزهای گذشته از مولفه های اقتصادی متاثر نبود و بیشتر التهابات، بازار ارز را با مشکل روبرو کرده بود که نرخ 4200 تومانی برای هر دلار با لحاظ واقعیت های اقتصادی در نظر گرفته شده است.براساس گزارش های صندوق بین المللی پول و لحاظ پارامترهای اقتصادی و متغیرهای بنیادین، نرخ حدود 4200 تومانی برای هر دلار، مناسب است و حتی رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس و کارشناسان اقتصادی نیز نرخ 4200 تومان را برای دلار توصیه کرده اند، البته نرخ مذکور تثبیت نخواهد شد چرا که در آینده مسئله ایجاد می کند، اما نوسانات قیمت دلار حدود 5 الی 6درصد در سال خواهد بود.

رییس کل بانک مرکزی با تاکید بر لزوم توجه بهینه به منابع و مصارف ارزی است، یادآور شد: هماهنگی های خوبی با قوه قضائیه، وزارتخانه های اقتصاد و کشور، نیروی انتظامی برای ساماندهی بازار ارز وجود داشته و در شورای عالی امنیت ملی مصوبه خوبی در این زمینه وجود دارد که  حکم کافی برای تحت کنترل قرار گرفتن امور است.

رییس کل بانک مرکزی با تشریح تصمیمات جدید ارزی دولت، گفت: سامانه ای ایجاد شده تا تمامی ارزهای ورودی به کشور از منابع مختلف از نفتی و غیرنفتی و همچنین مصارف در کشور در این سامانه پاسخ داده شود و البته کشور در وضعیت تعادل است.قرار است نیاز های وارداتی طبقه بندی و اولویت بندی شود و البته ردیفی نیز برای سایر در نظر گرفته شده است. هم اکنون وضعیت ارزی مناسبی در کشور وجود دارد، تمامی بخش ها متناسب با توان ارزی تامین می شوند و در صورت امکان بخش سایر نیز تامین می شود.

رییس کل بانک مرکزی در سخنرانی خود در صحن علنی مجلس، اظهارداشت: تصمیم گرفته شده بهترین تصمیم در حال حاضر است زیرا با توجه به افق دیدی که وجود دارد، شرایط عادی نیست و دشمنان در حال برخی اقدامات هستند.

سیف ادامه داد: اقدامات دشمن نباید ما را نگران کند زیرا در ۱۵ روزه اول فروردین هیچگونه تخلفی در کشور وجود نداشت و این به دلیل پیش بینی تیم ما بود.

وی افزود: عوامل منفی نیز می‌تواند التهاب ایجاد کند و دشمنان ما نیز این موضوع را می دانند و سعی می‌کنند التهاب ایجاد کنند و ما نباید در داخل روش‌هایی پیش ‌بگیریم که التهاب مصنوعی ایجاد کند. عامل انتظارات در شرایط بازار بسیار موثر است برای مثال در خرداد ۹۲ و زمان انتخابات نرخ ارز ۳۷۰۰ تا ۳۸۰۰ تومان بود و با اعلام نتیجه انتخابات قیمت‌ها روند نزولی گرفت و در مردادماه به زیر ۳ هزار تومان رسید در حالی که هنوز هیچ اقدام انجامی در اقتصاد انجام نشده بود.

معاملات غیرواقعی 

سیف ادامه داد: ما از پنجم فرودین اقدامات لازم را آغاز کردیم در حالی که در سال های گذشته سابقه چنین اقداماتی وجود نداشت. ما شاهد معاملات ۲۰۰، ۳۰۰ هزار دلاری کاغذی و غیرواقعی بودیم.ما نباید اجازه دهیم تا بخش زیادی از ارز کشور درگیر معملات غیر واقعی باشد. برخی پیشنهاد ایجاد جذابیت در بازار سپرده ها را می دهند که این اقدام به نفع اقتصاد کشور نیست. در این فضا باید تصمیم بگیریم که تسلط خود را بر شرایط ارز کشور محرز کنیم و متناسب با فضا و گشایش ها و محدودیت ها انعطاف پذیر باشیم.

سیف با بیان اینکه براساس بررسی‌ها تعادل لازم در منابع و مصارف ارزی کشور وجود دارد و در این فضا نباید نرخ نوسان داشته باشد گفت: جای پای دخالت خارجی‌ها در بازار ارز وجود دارد و کشورهای اطراف در پی التهاب‌آفرینی در بازار هستند؛ بنابراین در کشور باید تنها یک صدا باشد که آرامش و ثبات از آن ناشی شود.

سیف در پاسخ به اینکه چرا تاکنون اقدامات لازم صورت نگرفته بود، گفت: با توجه به موافقت مقام معظم رهبری، جایگزینی یورو در مبادلات بین المللی در دستور کار قرار گرفته و اقدامات لازم برای تغییر دلار به یورو در معاملات بین المللی در حال انجام است.

رییس کل بانک مرکزی خاطرنشان کرد: یورو جایگزین دلار می شود و به عنوان ارز گزارشگری خواهد بود و هم اکنون اقدامات لازم در این خصوص در حال انجام است. این مدل به ما ابزار لازم را می دهد که به موقع در مقابل التهاب آفرینی‌ها مقاومت کنیم.

سیف خاطرنشان کرد: نرخ مبادله‌ای ارز دیگر وجود ندارد و نرخ مبادله‌ای و سامانه سنا هر دو ۴۲۰۰ تومان خواهد بود که با این نرخ همه نیازهای منطقی کشور تامین می‌شود. تعداد صرافی‌های مجاز ممکن است کاسته شود و در مورد صرافی‌های غیرمجاز نیز با نیروی انتظامی هماهنگی کرده‌ایم تا جمع‌آوری شوند.

وی افزود: همچنان بعد از گشایش روابط بانکی ایران با دنیا هنوز ارتباط بانکی کاملی وجود ندارد و به همین دلیل از ظرفیت صرافی ها استفاده می کنیم. به همین منظور درباره نیاز بازار ارز برای مواردی که سیستم بانکی نمی تواند به راحتی انجام پرداخت ارز را انجام دهد از صرافی ها برای مدیریت و تامین منابع ارزی بازار به بهترین شکل ممکن استفاده می کنیم.

سیف افزود: در عین حال یک مشکل قانونی داریم که باید مجلس کمک کند تا آن را حل کنیم. باید ضوابط و شرایط فعلی در حوزه صرافی ها را سخت تر از گذشته کنیم و در این میان صرافی هایی که نمی توانند دستورالعمل های جاری را اجرا کننند مجوز آنها باطل شود.

سیف درباره افزایش قیمت ارز اظهارداشت: قیمت سکه نیز طی روزهای اخیر به دلیل افزایش قیمت دلار با افزایش قیمت غیر طبیعی مواجه بود. نرخ سکه متشکل از قیمت انس بین المللی و نرخ ارز است. اکنون با نرخ دلار ۴۲۰۰ تومانی به طور حتم بازار سکه نیز واکنش نشان خواهد داد. 

وی افزود: اگر منحنی نرخ دلار در سال های گذشته را بررسی کنیم، در سه ماهه سوم سال، به دلیل پایان سال میلادی نرخ ارز باافزایش مواجه و در سه ماهه چهارم روند کاهشی دارد اما در سال گذشته این روند وجود نداشت و از دی ماه به بعد به دلیل التهابات بین المللی و محدودیت تامین اسکناس این اتفاق انجام نشد.

رییس کل بانک مرکزی با اشاره به اینکه باید آثار این ۴۲۰۰ تومان بر بودجه دیده شود، افزود: در گذشته آثار مربوط به دخالت بانک مرکزی در بازار ارز به حساب خزانه واریز می‌شد اما در بودجه امسال تغییر ایجاد شده و رقم مابه‌التفاوت در سود بانک مرکزی دیده شده که باید تغییری در آن لحاظ شود. مدل تعریف شده مدل شناور مدیریت شده است و هدف تثبیت نرخ نیست که این مدل در قانون دیده شده است.

سیف در ادامه اظهار داشت: تفاوت نرخ ارز به جیب کسی نرفته است و مستقیما به خزانه واریز شده و در عین حال دیوان  محاسبات دقیقا به نظارت آن مشغول است. با مدل جدید و ایجاد ارز تک نرخی آرامش در اقتصاد شکل می گیرد و دیگر شاهد نوسان های شدید در بازار ارز نخواهیم بود.

سعید مجتهدی‌ رییس کانون صرافان در گفتگو با ایبِنا، با بیان اینکه بازار ارز از صبح سه شنبه در شوک تعیین نرخ و تصمیم دیشب دولت برای نرخ ارز است.اعلام کرد: این بازار در انتظار ریزش قیمت‌ها است. نرخ ارز مداخله ای نیز ۴۲۰۰ تومان است، هر چند معاملات در بازار ارز هم اکنون متوقف است، اما بر اساس تجربه سال های گذشته ریزش شدید قیمتی در این بازار خواهیم داشت. زمانی که بانک مرکزی ارز مورد نیاز بازار را تامین کند بازار نیز می تواند به خاستگاه تصمیمات دولت و همراهی با آن تبدیل شود.

 قیمت انواع سکه و ارز در بازار با توجه به تصمیم دولت درباره تک نرخی کردن ارز با کاهش نسبي مواجه شده اما معاملات ارز و طلا و سكه عمدتا دچار توقف و ركود شده و صرافي ها و طلا فروشي ها منتظر آثار بخشنامه بانك مركزي و سياست جديد دولت و ميزان عرضه ارز با نرخ جديد به بازار هستند تا پس از مشخص شدن نرخ ها، اقدام به خريد و فروش ارز و سكه و طلا با نرخ هاي جديد كنند.

هر قطعه سکه تمام بهار آزادی طرح جدید روز سه‌شنبه با ۹۸ هزار تومان کاهش یک میلیون و ۸۵۵ هزار تومان فروخته شد. همچنین هر قطعه سکه تمام بهار آزادی طرح قدیم با ۹۰ هزار تومان افت یک میلیون و ۷۹۴ هزار تومان، نیم سکه بهار آزادی نیز با ۶۸ هزار تومان کاهش ۸۵۸ هزار تومان، ربع بهار آزادی با ۶ هزار تومان رشد ۶۱۶ هزار تومان و سکه گرمی با یک هزار تومان کاهش ۳۵۶ هزار تومان معامله شد. هر گرم طلای ۱۸ عیار نیز ۱۶۵ هزار و ۳۰۰ تومان ارزش‌گذاری شد که ۸ هزار و ۴۰۰ تومان افت داشت.

نرخ هر دلار آمریکا نیز با ۸۰۲ تومان کاهش نسبت به روز گذشته ۴ هزار و ۲۰۰ تومان، یورو با یک هزار و ۷۲ تومان افت ۵ هزار و ۱۷۰ تومان و هر پوند با یک هزار و ۳۵۳ تومان کاهش ۵ هزار و ۹۳۳ تومان اعلام شده اما معاملات عمدتا دچار ركود هستند و برخي فعالان ارزي از معاملات محدود دلار با نرخ بالاي 5500 تومان خبرداده اند. نرخ‌ها در حال حاضر نوسان است و خرید و فروش در بازار کاهش یافته است.

محمد کشتی آرای رییس کمیسیون تخصصی طلا و جواهر نيز از ریزش قیمت سکه در واکنش به تصمیم ارزی دولت خبر داد و گفت: تعداد فروشندگان در بازار افزایش یافته و اظهار نظر در مورد بازار هنوز زود است اما در واکنش اولیه قیمت سکه طرح جدید ۲۰۰ هزار تومان کاهش یافت.

وی با بیان اینکه همچنین نیم سکه حدود ۱۰۰ هزار تومان و هر گرم طلای ۱۸ عیار ۱۵ هزار تومان افت قیمت داشته است، ادامه داد: عرضه در بازار زیاد شده است و مردم برای فروش سکه روانه بازار شده‌اند.

 همچنين سیدحمید پورمحمدی معاون امور اقتصادی و هماهنگی برنامه وبودجه سازمان برنامه و بودجه کشور، گفت: دولت وظیفه دارد فضایی را فراهم کند تا فعالان اقتصادی بدون هیچ قید و شرطی کار کنند و در این شرایط نباید عموم مردم متضرر شوند.

پورمحمدی با اشاره به اینکه ورودی ارز ما از خروجی ما بیشتر است، گفت: صادرات نفتی و غیر نفتی ما از واردات بیشتر و تراز ما در این زمینه مثبت است و همچنین ذخایر ارزی به میزان کافی داریم پس باید بازار متعادل شود.

وی افزود: به دلیل اخلال ایجاد شده در بازار دولت تصمیم گرفت نرخ ۴ هزار و ۲۰۰ تومان را برای دلار تعیین کند و برای این اقدام ۵ هدف را دنبال می کرد.

پورمحمدی گفت: اولین هدف این است که هر کسی که می خواهد کالا یا خدماتی را صادر کند باید معادلش را به کشور بیاورد و ارز آن باید در اختیار مردم قرار بگیرد، دومین هدف، هر کسی که می خواهد کالا وارد کند باید به دولت بگوید تا ارز آن را تأمین کند و دولت توانایی پاسخگویی به تمام نیازها را دارد.سومین هدف این است که ما مقرراتی در کشور داریم که مبدأ و منشأ هر ارز باید مشخص شود و باید شفافیت در وجوه ارزی وجود داشته باشد.چهارمین هدف این است که تعیین قیمت ۴ هزار و ۲۰۰ تومان برای هر دلار عام شمول است یعنی هر کسی که به هر دلیلی صادر یا وارد کند و یا هر جایی که هست باید تابع این مقررات باشد تا هر شخص به نفع خودش کار نکند.پنجمین هدف این است که میدان بازی حاکمیتی بانک مرکزی است و با شفافیت هر کسی که ارز بخواهد به او ارائه می شود. 

 از سوي ديگر، بانک مرکزی، در اطلاعیه شماره (1) یکسان سازی نرخ ارز تاكيد كرده كه در راستای اجرای تصمیم  ستاد اقتصادی دولت مبنی بر یکسان سازی نرخ ارز با بهای 4200 تومان برای هر دلار آمریکا که به منظور تثبیت بازار ارز اتخاذ شد، مطالب زیر با هدف پاسخگویی به پرسش های احتمالی هموطنان و تبیین جزئیات تصمیم یاد شده اعلام می شود. لازم به ذکر است بانک مرکزی آماده پاسخگویی به سوالات و ابهامات احتمالی تمام هموطنان است و در صورت لزوم، اطلاعیه های تکمیلی توسط این بانک منتشر خواهد شد. 

  از تاریخ 21 فروردین 1397 بانک مرکزی نسبت به تأمین ارز برای تمام نیازهای قانونی تجاری و تولیدی در چارچوب قوانین و مقررات صادرات و واردات و مقررات ارزی کشور بر مبنای هر دلار 42000 ریال اقدام می کند.

  بر اساس بند (خ) ماده 2 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز هر گونه خرید و فروش ارز خارج از سیستم بانکی و صرافی های مجاز  قاچاق محسوب شده و نهادهای ذیصلاح با مرتکب بر اساس قوانین و مقررات جاری از جمله قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز برخورد می کنند. 

 میزان ارز قابل نگهداری توسط هر شخص بر اساس دستورالعمل صادره توسط بانک مرکزی در تاریخ 21 فروردین 1396 حداکثر 10 هزار یورو یا معادل آن به سایر ارزها بوده و در صورت کشف میزان بیش از آن در اختیار هر شخص، با مرتکب بر اساس قانون برخورد خواهد شد. 

   تمام اشخاصی که سابقاً اقدام به خرید ارز به صورت اسکناس  کرده اند و در تاریخ صدور این اطلاعیه بیش از 10 هزار یورو یا معادل آن ارز در اختیار دارند، حداکثر تا پایان ماه جاری نسبت به سپرده گذاری ارز  در بانک های مزبور یا فروش آن به بانکها اقدام کنند. بر اساس بخشنامه مورخ 1396.12.26 بانک مرکزی، در صورت سپرده گذاری ارزی در بانک ها، سود ارزی بر اساس مقررات بانک مرکزی به سپرده های مزبور پرداخت خواهد شد. بازپرداخت اسکناس به سپرده گذاران ارزی در صورت مطالبه آنها  تضمین  می شود. 

  تأمین ارز تمام واردات به کشور پس از ثبت سفارش انجام می شود. ثبت سفارش صرفاً با پرداخت از طریق مسیر بانکی مجاز است. 

  بانک ها علاوه بر انجام حواله توسط خود می توانند پس از تشکیل پرونده و اخذ تعهد از وارد کننده، نسبت به ثبت درخواست ارز به صورت حواله در سامانه نیما  و همچنین حواله ارز از طریق صرافی ها اقدام کنند. 

   تمام صادرکنندگان موظفند ارز حاصل از صادرات را به جز مواردی که صرف واردات توسط خود، بازپرداخت بدهی ارزی و یا سپرده گذاری می کنند، از طریق سامانه نیما به بانک ها و صرافی های مجاز بفروشند. 

  ضوابط مربوط به تأمین ارز برای مسافران به خارج از کشور، دانشجویی و درمانی و سایر موارد در مبادی خروجی همزمان با فراهم شدن تمهیدات آن اطلاع رسانی خواهد شد. 

نوبخت سخنگوي دولت نيز با اشاره به اطلاعيه بانك مركزي در مورد بازار ارز گفت:  بازار ارز بسیار مهم است، ولی کل اقتصاد را تحت الشعاع قرار نمی دهد و با وجود نوسانات اخیر، شاخص‌های اقتصادی در وضعیت مناسبی قرار دارد، گفت: البته آنچه که در بازار ارز طی هفته‌های گذشته رخ داده قابل دفاع نیست، ما بازار ارز را با مماشات اداره و در نهایت، تصمیم قاطعی را اتخاذ کردیم.

نوبخت گفت: مردم بدانند درست است که بازار ارز مهم و بر بسیاری از بخش ها تاثیر گذار است، اما تمام شاخص های اقتصادی را در بر نمی گیرد. اکنون بر اساس اعلام بین المللی وضعیت مناسبی در اقتصاد برقرار است، از اینرو بازار ارز را با سایر بازار ها و وضعیت اقتصادی یکی نکنیم.

وی خاطرنشان کرد: بازار ارز مثل تمام بازارها از دو سوی عرضه و تقاضا تشکیل می‌شود که عرضه در این بخش از دو محل است. اول درآمد نفتی که حدود ٥٠ میلیارد دلار است و بخش دیگر صادرات غیرنفتی که حدود ٤٧ میلیارد دلار است که در مجموع به بیش از ٩٠ میلیارد دلار می‌رسد.

نوبخت اظهار داشت: در مقابل دو تقاضا داریم یکی واردات کالا و دیگری واردات خدمات که در حدود ٥١ میلیارد دلار واردات کالا وجود دارد که البته نهایتا واردات این بخش به ٥٥ میلیارد دلار می‌رسد که به آن واردات خدمات اضافه می‌شود که مسافران هم در این سرفصل قرار دارند و در نهایت واردات خدمات حدود ٢٥ میلیارد دلار است که جمع تقاضای ارز داخلی به مرز ٨٠ میلیارد دلار به‌ صورت متعارف می‌رسد.

سخنگوی دولت گفت: با توجه به اینکه به‌طور عمده تراز بازرگانی ما مثبت است اغلب دچار نوسان ارزی نمی‌شویم و در مواردی در برخی فصول ایجاد می‌شود که قابل‌کنترل است.

وی افزود: در نیمه دوم سال ۹۶ اتفاق دیگری افتاد و تقاضای بیشتری به بازار آمد که بخشی به همان استدلال قبل یعنی تقاضای فصلی اختصاص داشت اما رخداد دیگر به‌ غیر از واردات بیشتری که برای خودرو انجام شد عده‌ای وارد بازار ارز شدند که نه برای واردات کالا لازم داشتند و نه خدمات. این افراد برای جابجایی ریال به دلار آمدند تا ارزش پولشان حفظ شود.

بنابر گفته رئیس سازمان برنامه و بودجه بعد از اینکه بانک مرکزی در اواخر سال گذشته برخی سیاست‌ها از جمله انتشار اوراق ۲۰ درصد و یا پیش فروش سکه را برای کنترل بازار ارز اجرایی کرد و ثبات نسبی برقرار شد، در نهایت بعد از تعطیلات نوروز مشخص شد که این سیاست‌ها به دلایلی باید اصلاح شود و دیگر از کارایی بالایی برخوردار نیست. بر این اساس در شرایطی که بازار آشفته است و قیمت‌ها در حال بالا رفتن، نمی‌توانستیم بیش از این صبر کنیم. اگر دیشب تصمیم خود ر ا برای دلار اعلام نمی‌کردیم، شاید امروز قیمت‌ها بالاتر از این بود و در نهایت مجبور می‌شدیم سیاست‌های دیگری اجرا کنیم.

وی اشاره‌ای هم به تغییرات قیمت دلار ۴۲۰۰ تومانی داشت و گفت: چرا نمی‌شود این قیمت پایین بیاید؟ این نرخ قابلیت تغییر دارد چرا که نظام ارزی شناور مدیریت شده است و بر اساس بازار حرکت خواهد کرد و حتی می‌توان آن را رها کرد و جریان بازار آن را مشخص کند. اما اطمینان می‌دهم که دیگر شک و نوسان ارزی نداریم