رشد 8 درصدي دلار، 20 درصدي يورو و 24 درصدي سكه در يك سال

اقتصاد گردان  – محسن شمشيري:  صرافی‌های پایتخت هر دلار آمریکا را با ۳۴ تومان رشد  ۴۵۵۲ تومان می‌فروختند. هر یورو با ۶ تومان افت ۵ هزار و ۷۰۵ تومان و هر پوند انگلیس با ۱۳ تومان افزایش ۶ هزار و ۶۴۰ تومان معامله می‌شد. در بازار رسمي نيز دلار 3686 تومان، پوند 5220.4 تومان و یورو 4580 تومان ارزش‌گذاری شد.

در بازار طلا با توجه به اعلام هر اونس جهاني در عصر روز شنبه به قيمت 1350 دلار،  فعالان بازار با توجه به كاهش نرخ دلار در روزهاي اخير، قيمت سكه را كاهش ارزيابي كرده اند و به جز هر گرم طلای ۱۸ عیار كه با ۲۴۸ تومان رشد  ۱۴۴ هزار و ۴۹۸ تومان ارزشگذاری شده بود انواع سكه با افت قيمت مواجه شد. 

 در بازار آزاد هر قطعه سکه تمام بهار آزادی با ۴ هزار و ۸۰۰ تومان کاهش  یک میلیون و ۴۸۳ هزار تومان فروخته می‌شد. همچنین هر قطعه سکه تمام بهار آزادی طرح قدیم نیز بدون تغییر قیمت  یک میلیون و ۴۵۱ هزار تومان داد و ستد می‌شد. هر قطعه سکه نیم بهار آزادی نیز با ۲ هزار و ۵۰۰ تومان افت  ۷۳۴ هزار تومان معامله می‌شد. با این حال هر قطعه ربع بهار آزادی با ۳ هزار و ۵۰۰ تومان کاهش در مدت مشابه ۴۳۶ هزار تومان و هر قطعه سکه گرمی نیز با دو هزار تومان کاهش ۲۸۹ هزار تومان فروخته می‌شد.

جدول نرخ ارز و سکه در بازار (قیمت‌ها به تومان)

 

 كاهش حباب سكه به حداقل

بررسی قیمت سکه و ارزش ذاتی آن نشان می‌دهد سکه طرح جدید و قدیم تقریباً حباب قیمتی ندارد و به نظر می‌رسد، هدف بانک مرکزی از پیش فروش سکه صرفا جمع آوری نقدینگی است.

به گزارش فارس، دو روز پیش بانک مرکزی اعلام کرد از 15 بهمن ماه سکه پیش فروش خواهد کرد. معمولا یکی از دلایل ورود بانک مرکزی این حوزه ایجاد تعادل در بازار سکه با افزایش عرضه است اما نگاهی به قیمت انواع سکه در بازار نشان می‌دهد بهای سکه در سطح نامتعادلی قرار ندارد و از این منظر نیازی به اجرای سیاست پیش فروش سکه نیست.

با احتساب بهای 4550 تومان برای دلار، 1350 دلار برای اونس و حق ضرب 20 هزار تومانی، ارزش ذاتی قیمت سکه طرح جدید یک میلیون و 442 هزار تومان، نیم سکه 740 هزار تومان و، ربع سکه 381 هزار تومان و سکه گرمی 198 هزار تومان است.  بنابراین به نظر می‌رسد علت اصلی پیش فروش سکه جمع‌آوری نقدینگی در هفته‌های پایانی سال است و یکی از نگرانی‌های بانک مرکزی افزایش نرخ تورم به سطوح دو رقمی و ماندگار شدن این نرخ در سطح دو رقمی است.

گزارش ماهانه اقتصادي آذر 96 كه به تازگي بانك مركزي منتشر كرده نشان مي دهد كه  متوسط قيمت فروش يك دلار آمريكا و يك يورو در بازار آزاد شهر تهران به ترتيب 4166.4 تومان و 5009.5 تومان بود كه نسبت به ماه قبل دلار و يورو به ترتيب 2.5 و 3.9 درصد و  در مقايسه با ماه مشابه سال 1395 به ترتيب 7.8 درصد و 20 درصد افزايش داشته است. 

در نه ماه اول سال 1396 متوسط قيمت فروش يك دلار آمريكا و يك يورو در بازار آزاد شهر تهران به ترتيب 38839 ريال و 45326 ريال بود كه نسبت به دوره مشابه سال قبل دلار 8.9 و يورو 13.7 درصد افزايش داشته است. 

در آذر ماه 1396 متوسط قيمت فروش يك سكه تمام بهار آزادي در بازار آزاد شهر تهران با طرح قديم 1 ميليون و 371 هزار و 800 تومان  و با طرح جديد 1 ميليون و 405 هزار و 800 تومان بوده  كه در مقايسه با ماه قبل به ترتيب 5.3 و 4.3 درصد و  نسبت به ماه مشابه سال 1395 به ترتيب 22.9 درصد و 24.4 درصد افزايش نشان مي دهد . 

در نه ماه اول سال 1396 نيز متوسط قيمت فروش يك سكه تمام بهار آزادي در بازار آزاد شهر تهران با طرح قديم 1 ميليون و 229 هزار تومان و با طرح جديد  1 ميليون و 260 هزار و 900 تومان بود كه نسبت به دوره مشابه به ترتيب  13.9 و 16.4 درصد افزايش يافته است

رییس کل بانک مرکزی با بیان اینکه اصراری نداریم که قیمت‌ سکه به طور غیرمنطقی پایین آید، گفت: تا حدود زیادی کاهش نرخ ارز در بازار ادامه خواهد یافت، البته این کاهش در حد رقم و اعدادی خواهد بود که حبابی در آن وجود نداشته باشد. البته برای کاهش نرخ ارز در بازار نمی توان رقم خاصی را اعلام کرد.

سیف در باره اینکه با توجه به رانتی که تفاوت ارز مبادله ای با آزاد برای عده ای ایجاد کرده است، آیا تغییری در فهرست دریافت کنندگان ارز مبادله ای صورت خواهد پذیرفت، گفت: در مورد ارز مبادله ای، قرار ما بر یکسان سازی نرخ ارز است و این کار حتما عملیاتی خواهد شد، اما با توجه به شرایط ما در رابطه با ارتباطات بانکی بین المللی که در وضعیت کامل نیست و هنوز کمبودهایی در رابطه با ارتباطات بانکی در برخی کشورها داریم، احتمال می دهیم  یکسان سازی نرخ ارز با ریسک هایی همراه باشد.

وی افزود: ما نیاز به مانور کامل بر روی منابع ارزی داریم، به خصوص در شرایطی که منابع ارزی کشور به صورت کافی وجود دارد، محدودیت های بین المللی در مقاطعی مشکلاتی ایجاد می کند که یکسان سازی را با وقفه مواجه خواهد کرد، بنابراین آن را به تعویق انداخته ایم که امیدواریم در اولین فرصتی که شرایط مناسب حاصل شود، آن تصمیم را در یکسان سازی نرخ ارز ایجاد کنیم.

رییس کل بانک مرکزی درباره آغاز دوباره پیش فروش سکه از ۱۵ بهمن نیز گفت: اصراری نداریم که قیمت‌ سکه به طور غیرمنطقی پایین آید. وی با بیان اینکه در مقطعی حباب در قیمت سکه ایجاد شد، افزود: نرخ طلای بین‌المللی ضرب در دلار رقمی می‌شود و هر زمان قیمت سکه از این نرخ بالاتر رود حباب ایجاد شده است.

سیف تاکید کرد: اقدام بانک مرکزی برای این موضوع این است که حباب تخلیه شود و مراقبت می‌کنیم این حباب بار دیگر ایجاد نشود. وی درباره بازار ارز نیز گفت: بازار ارز در حال طی کردن شرایط خاص خود است و طبیعی است که بانک مرکزی بر این روند نظارت دارد؛ البته به نظر می رسد که یک التهاب در یک تا دو ماه گذشته در این بازار رخ داد که اکنون، در حال تعدیل شدن است.

رییس کل بانک مرکزی افزود: تا حدود زیادی کاهش نرخ ارز در بازار ادامه خواهد یافت، البته این کاهش در حد رقم و اعدادی خواهد بود که بتواند آن را برساند که حبابی در آن وجود نداشته باشد، البته برای کاهش نرخ ارز در بازار نمی‌توان رقم خاصی را اعلام کرد.

سیف در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه با توجه به رانتی که تفاوت ارز مبادله ای با آزاد برای عده ای ایجاد کرده است، آیا تغییری در فهرست دریافت کنندگان ارز مبادله ای صورت خواهد پذیرفت، گفت: در مورد ارز مبادله ای، قرار ما بر یکسان سازی نرخ ارز است و این کار حتما عملیاتی خواهد شد؛ اما با توجه به شرایط ما در رابطه با ارتباطات بانکی بین المللی که در وضعیت کامل نیست و هنوز کمبودهایی در رابطه با ارتباطات بانکی در برخی کشورها داریم، لذا احتمال می دهیم که اجرای یکسان سازی نرخ ارز با ریسک هایی همراه باشد.

سیف تاکید کرد: در شرایط کنونی، زمان مشخصی را برای یکسان سازی نمی توانم اعلام کنم. رییس شورای پول و اعتبار در پاسخ به سوالی مبنی اینکه بر تغییر فهرست دریافت کنندگان ارز مبادلاتی در دستور کار دولت برای سال آینده است یا خیر، خاطرنشان کرد: به تدریج کالاهای مشمول ارز مبادله ای کاهش می یابد.

وی اظهارداشت: برای کاغذ، حذف ارز مبادلاتی شایعه بود و کاغذ یکی از کالاهای اساسی به شمار می آید که بانک مرکزی مراقبت لازم را در ارتباط با آن خواهد داشت.

رئیس کل بانک مرکزی در پاسخ به پرسشی مبنی بر سهم بازار سرمایه و بانک ها در تامین مالی ها گفت: هم اکنون بازار سرمایه سهم خود را از 10 درصد به 15 درصد افزایش داده که اگر به سهم تامین مالی 40 درصدی بازار سرمایه و 60 درصدی بانک ها بر اساس برنامه برسیم فشار از روی بانک ها کم خواهد شد.

  

یک اقتصاددان با بیان اینکه اتخاذ سیاست پیش فروش سکه از سوی بانک مرکزی در این مقطع ناشی از نگرانی‌هایی است که از وضعیت بازار ارز و دیگر بازارها دارد، گفت: بانک مرکزی می‌خواهد با عرضه بیشتر سکه التهاب بازار ارز و التهاب احتمالی دیگر بازارها را در ماه‌های پایانی سال کنترل کند.

مرتضی بکی در گفت‌وگو با فارس، با بیان ابزارهای سیاست پولی در ایران آنقدر محدود است که بانک مرکزی نمی‌تواند از ابزار غیرمستقیم برای کنترل حجم پول و نقدینگی استفاده کند، اظهارداشت: در همین راستا بانک مرکزی مجبور به استفاده از ابزارهای مستقیم پولی است که یکی از این ابزارهای مستقیم، خرید و فروش سکه است.

وی افزود: در تمام دنیا طلا یکی از ذخایر بانک‌های مرکزی است اما نسبت حجم طلا از این ذخایر چندان چشم‌گیر نیست. در دنیا صندوق‌های طلا وجود دارد و بانک‌ها در این حوزه سرمایه‌گذاری می‌کنند اما اینگونه نیست که بانک‌های مرکزی هر چند سال یک بار اقدام به فروش طلا کنند. بانک‌های مرکزی در شرایطی که احتمال کاهش بهای طلا وجود دارد با هدف مدیریت دارایی‌ها، اقدام به فروش و تبدیل دارایی طلای خود کرده و این نوسان‌ها را مدیریت می‌کنند اما این به معنای نقش ابزار پولی برای طلا نیست زیرا آنقدر تنوع در استفاده از ابزارهای پولی وجود دارد که بانک مرکزی نیازی به استفاده از ابزار فروش طلا ندارد.

بکی با تاکید بر اینکه بانک‌های مرکزی در دنیا طلا را به عنوان ذخایر خود نگه‌داری می‌کنند، گفت: مشکل این است که دست بانک مرکزی در اعمال سیاست‌های پولی بسته است و بانک مرکزی مجبور می‌شود از چنین روش‌هایی برای کنترل نقدینگی استفاده کند.

این کارشناس اقتصاد بین الملل در خصوص آینده بازار طلا، گفت: هر زمان اقتصاد آمریکا از شرایط رکودی بیرون بیاید، نرخ‌های بهره افزایش پیدا می‌کند و پیش‌بینی می‌شود در آینده قیمت طلا کاهش یابد. هم‌اکنون هم اقتصاد آمریکا تحرکات خوبی را برای رشد مثبت اقتصادی داشته و انتظار می‌رود نرخ بهره کاهش نیابد و حتی در آینده افزایش یابد. 

وی با پیش‌بینی کاهش قیمت طلا به کانال 1200 و 1100 دلار، افزود: روند قیمت جهانی طلا کاهشی است، اما اینکه تا چه میزان کاهش یابد، بستگی به هزینه نهایی تولید دارد. با توجه به اینکه هزینه تولید طلا حدود 700 دلار در هر اونس است، احتمال نوسان بهای دلار در دامنه 1000 دلار وجود دارد. 

بکی تصریح کرد: بنابراین جریان بهای طلا کاهشی است اما در مقطع تابستان به دلیل افزایش برگزاری مراسم‌های عروسی در هند، تقاضای طلای زینتی افزایش می‌یابد و این مولفه قطعا بر قیمت طلای جهانی تاثیرگذار خواهد بود اما در مجموع بهای اونس جهانی طلا کاهش خواهد یافت.

وی با اشاره به نگرانی بانک مرکزی از التهاب در سایر بازارها، گفت: بانک مرکزی در این مقطع به دنبال پیش فروش سکه است و سیاست منشاء نگرانی‌هایی است که از وضعیت بازار ارز و دیگر بازارها دارد. بانک مرکزی می‌خواهد با عرضه بیشتر سکه التهاب بازار ارز و التهاب احتمالی دیگر بازارها در ماه‌های پایانی سال را کنترل کند. 

بر اساس این گزارش بانک مرکزی از برنامه پیش فروش سکه در سررسیدهای سه ماهه، شش ماهه، نه ماهه و یک ساله از 15 بهمن‌ماه خبر داده است. ولی الله سیف رئیس کل بانک مرکزی امروز در جمع خبرنگاران این اقدام را در راستای کاهش حباب قیمتی سکه در بازار عنوان کرد، این در حالی است که محاسبات نشان می‌دهد هم اکنون قیمت سکه در بازار حباب ندارد.