ردپای نخستین بستنی فروش ایران؛ راسته خیابان آب منگل بستنی اکبر مشتی

- بستنی اکبر مشتی در گذشته در خیابان ری بود. من آن بستنی فروشی قدیمی را به کارگر همان مغازه به نام آقا عبدا... فروختم و بعد از او پسرش، آن مغازه را به آقای فروغی فروخت و الان به نام عمو مشتی معروف است، علت اینکه من از آنجا آمدم، این بود که خیابان ری را خراب کردند و پل زدند.

- 17 سال است که به تجریش آمده ام.

- در سال 1320 اولین بار بود که راه اندازی شد وخود اکبر مشتی در سال 49 فوت کرد.

- مش شعبون برادر اکبر مشتی با مادر بزرگم ازدواج کرد و خودش هم با عمه من ازدواج کرد.من وکیل و وصی اکبر مشتی بودم و کوچه آب منگل همه من را می‌شناسند.من از کودکی در کنار اکبر مشتی بزرگ شدم و اکبر مشتی خودش به من وصیت کرد که چراغ مغازه من را همیشه روشن نگهدارید.اسناد این وصیت هم موجود است و ما آن را به دیوار زده‌ایم، می‌توانید ببینید.

- شهرت اکبر مشتی به خاطر صداقت است.ما حق مردم را می‌دهیم .همه تهرانی‌های قدیم اکبر مشتی را می‌شناسند، اما ممکن است کسان دیگری هم باشند که اسم بستنی فروشی شان را اکبر مشتی گذاشته اند. مثل اکبر جوجه که شعبه اصلی یکی است، اما عده زیادی اسم مغازه شان اکبر جوجه است. ما ناراحت نمی شویم که اگر کسی اسم بستنی فروشی اش را اکبر مشتی بگذارد، اما خواهش می‌کنیم در آماده کردن بستنی تقلب نکنند.گلاب درجه یک و زعفران اصل استفاده کنند، نه اینکه رنگ بریزند داخل بستنی .داخل شیرشان هم آب نریزند. ما ادعایی نداریم.

**من شنیده‌ام که چینی‌ها اولین بستنی دنیا را زده اند، اما بستنی با خامه خشک و به شکل امروزی را اکبر مشتی شروع کرد، اما ایتالیا در حال حاضر پرچمدار بستنی دنیا است .آنها دانشکده‌های بستنی سازی دارند.

- من پای پاتیل اکبر مشتی دوره دیده‌ام.از آن زمانی که کودک بودم و شیر را می‌آوردند و می‌ریختند توی ظرف تا بجوشانند، من پای دیگ و در کنار اکبر مشتی بودم و از او بستنی درست کردن را یاد گرفتم. در بشکه‌های قدیمی و آهنی و چوبی که دورش یخ و نمک بود.با چوب یخ گیری می‌زدند پشتش. بستنی فروشی‌ها الان اصلاً اینها را ندیدند.از قدیم هم گفته اند: 

هیچ قنادی نشد استاد کار

تا که شاگرد شکر ریزی نشد

- خانم فخرالدوله مادر دکتر امینی بود.حتی یک بار او را به اروپا برد تا بستنی سرو کند. همچنین روز 14 مرداد روز مشروطیت، اکبر مشتی تعطیل بود و 2 هزار کیلو بستنی رو می‌بردند برای مجلس و تمام رجال آنجا بستنی اکبر مشتی را می‌خوردند.

- هر 100 گرم 3 زار، 150 گرم 5 زار (ریال). یک کیلو سه تومن شروع شد، بعد‌ها 100 گرم 5 زار . کاسه‌ای 8 قرون شد.

ما بستنی یک ریالی هم داشتیم .بستنی که نونی بود. آن زمان من پنج ساله بودم در سال 1325، اما حالا شنیده ام که یک بستنی 500 هزار تومانی هم هست.

- بستنی ایرانی که اکبر مشتی درست کرد با نوع خارجی آن کاملاً متفاوت بود. ایرانیان سرشیر، گلاب و زعفران را بیشتر می‌پسندیدند. اکبر مشتی از برخی گیاهان به جای افزودنی‌های غذایی استفاده کرد.اکبر مشتی زحمت زیادی کشید.

او مجبور بود زمستانها را در کوههای اطراف تهران به دنبال تهیه یخ باشد. در آن زمان هنوز یخچال در کشور وجود نداشت و مردم از یخچال طبیعی استفاده می‌کردند؛ آنها گودالهای عمیق گاه تا 60 متر حفر و در آنها برای تابستان یخ انبار می‌کردند.

سپاسگزارم