اثر افزايش اونس جهاني به دنبال تشديد جنگ تجاري بر بازار سكه و طلاي ايران
ريزش طلا و ارز در نيمه خرداد، دلار در آستانه ورود به کانال ۱۲هزار تومان
اقتصاد گردان  – احسان شمشيري- بعد از شتاب ریزش قیمت‌ها در بازار ارز و افزایش مراجعه مردم به مراکز خرید و فروش ارز برای فروش ارزهای خانگی، بانک مرکزی از بانک‌ها خواست نسبت به خرید ارزهای مردمی فعال شوند بطوريكه روز شنبه 18 خرداد 98 نرخ لحظه اي دلار در سنا 13 هزار و 200 تومان و يورو 15 هزار و 100 تومان اعلام شد. 
براساس ميانگين قيمت هاي 13 خرداد و آخرين روز كاري قبل از تعطيلات اخير نيز نشان مي دهد كه دلار 13 هزار و 243 تومان، يورو 15 هزار و 20 تومان، درهم 3 هزار و  654 تومان، پوند 16 هزار و 795 تومان و لير تركيه 2هزار و 404 تومان اعلام شده است. اين نرخ ها نشان دهنده ادامه روند نزولي هفته گذشته در هفته جاري است و پيش بيني مي شود كه در هفته جاري روند نزولي همراه با ثبات نرخ ها را در روزهاي آينده شاهد باشيم. 
 روز شنبه 18 خرداد 98 در صرافي هاي مجاز بانكي و صرافي ملي، نرخ دلار به 13200 و يورو به 15100 تومان رسيد. همچنين در بازار آزاد و معاملات نقدي نيز  دلار 13202،  یورو 15098، پوند انگلیس 16826، درهم امارات 3596،  لیر ترکیه 2263، یوان چین 1912 تومان معامله شد. بر اين اساس با كاهش قيمت دلار در جریان معاملات بازار آزاد تهران روز شنبه ۱۸ خردادماه و همچنين افزايش اونس جهاني 1341 دلار،  قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار ۴۱7 هزار هزارتومان و مظنه مثقال 17 عيار يا طلاي آبشده معادل 1 ميليون و 807 هزار تومان،  هر قطعه سکه تمام بهار آزادی طرح جدید ۴ میلیون و 600 هزار تومان، هر قطعه سکه تمام بهار آزادی طرح قدیم ۴ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان، نیم سکه ۲ میلیون و ۵۵۰ هزارتومان، ربع سکه یک میلیون و ۷۰۰ هزارتومان و سکه یک گرمی یک میلیون و ده هزارتومان داد و ستد شد كه اين افزايش اندك قيمت سكه نسبت به روزهاي قبل حكايت از اثر رشد اونس جهاني بر قيمت طلا است. 
كارشناسان ضمن پيش بيني افزايش نرخ اونس جهاني طلا معتقدند كه جنگ تجاری هر روز شدیدتر می‌شود. اکونومیست در مطلبی روش استفاده ترامپ از زرادخانه اقتصادی آمریکا را تحلیل کرد. به نوشته این نشریه، «تعرفه‌های تجاری»، «ایزوله کردن بازار مالی»، «تحریم‌ها» و «لیست سیاه تکنولوژی» سلاح‌های کشتار جمعی اقتصادی ترامپ در جنگ تجاری هستند. 
دامنه این جنگ به مکزیک هم رسیده است. به واسطه این اتفاقات قیمت اونس نیز به پرواز درآمد و پس از رها شدن از حبس قیمتی ۱۳۰۰ و شکست مرزهای روانی پیش‌رو یک رکورد تازه ثبت کرد. در سومین روز هفته گذشته، دلار سومین افت پیاپی را تجربه کرد و زیر سطح ۱۳ هزار و ۵۰۰ تومانی باقی ماند. برخلاف کاهش قیمت دلار، سکه تمام بهار آزادی روز دوشنبه افزایش یافت؛ افزایشی که برخی معامله‌گران انتظار دارند در اولین روز هفته جاری نیز ادامه پیدا کند. انتظار می‌رود با توجه به افزایش بهای طلای جهانی طی تعطیلات بازار داخلی، در اولین روز هفته شاهد واکنش افزایشی سکه و طلا باشیم.

روند كاهشي قيمت طلا و ارز در دو  هفته اخير

رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران، روند متعادل اونس جهانی و تزریق ارز به بازار را مهم‌ترین عوامل تاثیرگذار بر کاهش قیمت طلای داخلی عنوان کرد. ابراهیم محمدولی در درباره چرایی کاهش قیمت طلا در دو هفته گذشته بیان کرد: طی هفته‌های گذشته تزریق به‌موقع ارز به بازار توسط بانک مرکزیو از طرف دیگر حرکت متعادل اونس جهانی، تاثیر بالایی در کاهش قیمت طلای داخلی داشته‌اند. بر همين اساس در هفته گذشته قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار روزانه سه تا چهار هزار تومان و در پایان هفته حدود ۳۳ هزار تومان کاهش یافته و همچنین قیمت سکه هم بین ۱۱۵ تا ۱۲۰ هزار تومان ارزان‌تر شده است. او همچنین به رابطه معکوس قیمت و تقاضا اشاره کرد و گفت: هر زمان که قیمت طلا با نوسان همراه باشد، تقاضا برای خرید آن کمتر خواهد بود و چنانچه نوسان قیمت طلا کاهش یابد، تقاضا نیز در بازار طلا روند افزایشی را به خود می‌گیرد.
رییس اتحادیه طلا و جواهر تهران درباره ادامه روند قیمت طلا پیش‌بینی کرد: با توجه به اینکه طلا امروز نیز روند کاهشی به خود گرفته، انتظار می‌رود تا پایان هفته نیز حرکت آرامی داشته باشد.
هفته گذشته با وجود تعطيلات مربوط به 14 خرداد و عيد فطر و همچنين انتشار خبر وزير خارجه آمريكا مبني بر مذاكره بدون پيش شرط با ايران، نرخ دلار به پايين ترين سطح در يك ماه اخير رسيد و در فاصله 13 تا 17 خرداد قيمت دلار به مرز 13 هزار تومان كاهش يافت. روز 13 خرداد 98 صرافي ملي و صرافي هاي مجاز نرخ دلار را براي خرید 13050  و فروش 13150 تومان اعلام كردند. همچنين  قيمت يورو براي خرید 14950  و فروش 15050 اعلام شد. در حالی  نرخ دلار در تابلو صرافی بانک ملی 13150 درج شده بود برخي خبرگزاری ها از ورود دلار به کانال 12 هزار تومان خبر دادند. 

دلار وارد کانال ۱۲ هزار تومان شد 

بعد از شتاب ریزش قیمت‌ها در بازار ارز و افزایش مراجعه مردم به مراکز خرید و فروش ارز برای فروش ارزهای خانگی، بانک مرکزی از بانک‌ها خواست نسبت به خرید ارزهای مردمی فعال شوند. بانک‌های عامل قیمت دلار را ۱۲ هزار و ۷۷۰ تومان و ۹ ریال، قیمت یورو را ۱۴ هزار و ۲۸۳ تومان و۲ ریال و قیمت پوند انگلیس را ۱۶ هزار و ۱۵۸ تومان برای خرید از مردم اعلام کرده‌اند.
قیمت طلا و دلار با ریزش چشمگیر همراه شد. بر این اساس قیمت طلا به گرمی ۴۱۵هزار تومان سقوط کرد.همچنین در بازار ارز نیز دلار در یک قدمی کانال ۱۲هزار تومان قرار گرفت. هر دلار آمریکا در صرافی‌های بانکی برای فروش به ۱۳۱۵۰ و برای خرید به ۱۳۰۵۰تومان رسید. هر یورو برای فروش ۱۵۰۵۰ و برای خرید ۱۴۹۵۰تومان اعلام شد. روز یکشنبه موج نزولی، دلار را به آستانه مرز ۱۳ هزار تومانی برد. به گفته فعالان، این افت بیشتر ناشی از کمبود تقاضا در بازار بود و حتی قیمت تا زیر سطح ۱۳ هزار و ۱۰۰ تومانی نزول کرد. به باور بازیگران ارزی، افت نرخ ها بیشتر اثر روانی اظهارات وزیر امور خارجه آمریکا مبنی بر آمادگی مذاکره بدون پیش‌شرط با ایران بود.
روند كاهشي نرخ دلار در طول هفته گذشته تا جايي ادامه يافت كه روز 16 خرداد 98 در بازار آزاد و نقدي نرخ دلار 13098 تومان، یورو 14985، پوند انگلیس 16779،‌ درهم امارات 3613، لیر ترکیه 2264، یوان چین 1921 تومان داد و ستد شد. در بازار طلا نيز روز 17 خرداد 98، با افزايش اونس طلا به قيمت  1334 دلار و در عين حال كاهش نرخ دلار به مرز 13 هزار تومان،  مظنه یک مثقال طلا  به 1 ميليون و 782 هزار تومان، یک گرم طلاي18عيار  411 هزار تومان، قيمت تمام سکه طرح جديد 4 ميليون و 543 هزار تومان،‌ نیم سکه  2 ميليون و 520 هزار، ربع سکه 1 ميليون و 680 هزار، سکه یک گرمی 1 ميليون تومان معامله شد 
قيمت دلار در طول سال جاری با حداقل نوسان نسبت به سال گذشته، در بالاترين سطح به 15300 و در كمترين نرخ به 13 هزار تومان رسيد و فاصله اين دو نرخ حدود 2 هزار تومان نوسان داشته است. اين اسكناس پرطرفدار بعد از تعطیلات نوروز در اواسط فروردين ماه، ١٣٢٠٠تومان بود و در آخرين روز معاملات هفته گذشته به ١٣١٠٠ تومان رسيد. بیشتر کارشناسان اقتصادی انتظار دارند اين روند در روزهاى آينده نيز ادامه‌دار باشد.

افزايش قيمت طلاي جهاني

قیمت طلا در معاملات روز سه‌شنبه بازار جهانی به دلیل نگرانی‌ها نسبت به کندی رشد اقتصادی در نتیجه جنگ‌های تجاری و انتظارات برای کاهش نرخ‌های بهره آمریکا، نزدیک به بالاترین رکورد خود در سه ماه گذشته ایستاد. هر اونس طلا برای تحویل فوری در معاملات روز جاری بازار سنگاپور ۰.۱ درصد کاهش پیدا کرد و به ۱۳۲۷ دلار رسید
همچنين قیمت طلا در معاملات روز پنجشنبه بازار جهانی تحت تأثیر نگرانی‌های تجاری و احتمال کاهش نرخ‌های بهره آمریکا، نزدیک به بالاترین رکورد خود در ۱۵ هفته گذشته ایستاد.هر اونس طلا برای تحویل فوری در معاملات روز جاری بازار سنگاپور ۰.۱ درصد رشد کرد و به ۱۳۳0 دلار رسید.  بهای معاملات این بازار روز چهارشنبه تا مرز ۱۳۴۳ دلار پیش رفته بود. در بازار معاملات آتی آمریکا، هر اونس طلا با ۰.۱ درصد افزایش، به ۱۳۳۵ دلار رسید. در حالی که بالا گرفتن تنش های تجاری بین آمریکا و کشورهای مختلف نگرانی ها از بروز رکود در اقتصاد جهانی را تشدید کرده و موجب هجوم سرمایه گذاران به بازارهای امن شده است، قیمت طلا به بالاترین رقم در بیش از ۲ ماه گذشته رسید.

ماليات بر سكه

از سوي ديگر، در بازار طلا به خاطر اعلام ماليات بر سود سكه، احتمال كاهش معاملات و كاهش نرخ ها مطرح شده است. مالیات قطعی خریداران سکه ابلاغ شده و ۱۵۰ تا ۲۵۰ هزارتومان به ازای هرسکه است. سازمان امور مالیاتی مالیات مقطوع عملکرد سال ۹۷ دریافت کنندگان سکه از بانک مرکزی را ابلاغ کرد كه در این بخشنامه آمده است: با توجه به مفاد مواد یک و 93 قانون مالیات‌های مستقیم اصلاحی مصوب 31/‏4/‏94 و بنا به اختیار حاصل از تبصره ماده 100 قانون مذکور و به منظور تکریم مودیان و تسهیل وصول مالیات و ایجاد هماهنگی و وحدت رویه در تعیین مالیات عملکرد سال 97 دریافت کنندگان سکه از بانک مرکزی، به شرح ذیل مقرر می‌گردد:
در تبصره ماده 100 کلیه خریداران سکه که در سال 97 نسبت به دریافت حداکثر 200 سکه از سیستم بانکی اقدام نموده‌اند مشمول این دستورالعمل بوده و از نگهداری اسناد و مدارک موضوع قانون صدرالاشاره و تسلیم اظهارنامه مالیاتی معاف می‌باشند.
تا بیست سکه دریافتی مشمول مالیات نمی‌باشد و نیازی به ثبت نام و تشکیل پرونده مالیاتی نخواهند داشت. نسبت به مازاد 20 سکه تا میزان 60 سکه به ازای هر سکه 150 هزار تومان مالیات مقطوع دارند.  نسبت به مازاد 60 سکه تا میزان 100 سکه به ازای هر سکه 200 هزار تومان مالیات مقطوع پرداخت مي كنند.  نسبت به مازاد 100 سکه تا میزان 200 سکه به ازای هر سکه 250 هزار تومان مالیات مقطوع دارند. 
در خصوص مودیانی که امکان پرداخت مالیات مقطوع موضوع این دستورالعمل را به صورت یک جا در خرداد ماه 98 ندارند، مالیات مقطوع فوق حداکثر تا 4 ماه به صورت مساوی تقسط می‌گردد. عدم پرداخت به موقع مالیات و یا در صورت تقسیط، عدم پرداخت اقساط در سررسیدهای مقرر مشمول جریمه موضوع ماده 190 قانون مالیات‌های مستقیم از پایان خردادماه 98 خواهد بود.
چنانچه مودیان مشمول این دستورالعمل نسبت به مالیات تعیین شده صرفاً از حیث عدم فروش سکه‌های دریافتی معترض باشند، می‌توانند نسبت به طرح ادهای خود در مراجع دادرسی مالیاتی اقدام و درخواست رسیدگی مجدد نمایند.
 اشخاصی که در سال 97 بیش از 200 سکه دریافت نموده‌اند مشمول این دستورالعمل نبوده و می‌بایست اظهارنامه مالیاتی مربوط به این فعالیت را در موعد مقرر قانونی تسلیم نمایند. ادارت کل امور مالیاتی ترتیبی اتخاذ نمایند تا رسیدگی و مطالبه مالیات این اشخاص (اعم از اشخاصی که نسبت به تسلیم اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر قانونی اقدام نموده و همچنین اشخاصی که از تسلیم اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر قانونی خودداری نموده‌اند) حداکثر تا پایان سال جاری انجام گیرد.
 صاحبان مشاغلی که حسب سوابق پرونده یا مجوز صادره از سوی مراجع ذیربط به شغل مرتبط با خرید و فروش سکه اشتغال دارند مشمول این دستورالعمل نمی‌باشند و مکلف هستند نسبت به تنظیم اظهارنامه مالیاتی شغلی خود اقدام نمایند.

تخصیص ارز کالاهای اساسی

از سوي ديگر، عضو کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس از ارائه فهرست تخصیص ارز به کالاهای اساسی توسط بانک مرکزی به قوه مقننه به منظور بررسی وضعیت استفاده از یارانه ارزی خبر داد.
یوسفیان ملا با بیان اینکه دولت اکنون برای تهیه گوشت قرمز ارز ۴ هزار و ۲۰۰ تومانی اختصاص نمی دهد، اظهار داشت: دولت برای کاهش رانت و فساد ارز یارانه ای را از گوشت حذف و اکنون شاهد هستیم که قیمت تمام شده گوشت قرمز به کیلویی  ۹۰ تا ۱۰۰ هزار تومان رسیده  ودولت برای ورود و مدیریت بازار گوشت باید یارانه بالایی پرداخت کند اما سوال اینجا است که آیا دولت از عهده پرداخت چنین مبلغی بر می آید یا خیر؟
نماینده مردم آمل در مجلس دهم تاکید کرد: اگر بخواهیم قیمت گوشت به ۳۰ هزار تومان برسد، در واقع دولت باید کیلویی ۶۰ هزار تومان یارانه به گوشت بدهد که این رقم در حجم بالا غیرقابل پرداخت می شود بنابراین انتظار اینکه به گوشت یارانه داده شود، غلط است.به دلیل عدم مدیریت، قیمت تمام شده گوشت افزایش یافته است و شاهده گرانی این کالای اساسی در سفره مردم هستیم و حتی برخی از اقشار جامعه توان مالی خرید گوشت قرمز را ندارند اما دولت از عهده پرداخت یارانه به این محصول بر نمی آید.دولت نمی تواند به همه اقلام از گوشت یا بنزین یارانه بدهد، در این بین همین که توانسته است قیمت مرغ و گوشت سفید را کنترل  مدیریت کند جای تقدیر دارد چرا که اگر بازار را رها کرده بود قیمت مرغ به قیمت گوشت می رسید.
وی بر تاثیر ۱۴ میلیارد دلار ارز یارانه ای بر مدیریت و کنترل قیمت کالاهای اساسی، پرداخت و گفت: بانک مرکزی قرار است لیستی از تخصیص ارز ۴ هزار و ۲۰۰ تومانی به کالاهای اساسی ارائه کند تا بدانیم یارانه ارزی در چه مسیری هزینه شده است.تخصیص ارز دولتی به کالاهای اساسی تاثیر بسزایی بر مدیریت قیمت ها داشت اگر این ارز ۴ هزار و ۲۰۰ تومانی به کالاها اختصاص داده نمی شد قیمت ها به صورت نجومی افزایش پیدا می کرد، تاثیر این ارز را در قیمت نان می توان مشاهده کرد.


بهبود برگشت ارز صادراتي 

همچنين فرهاد دژپسند وزیر امور اقتصادی و دارایی از روند برگشت ارز صادرات کنندگان به کشور ابراز رضایت کرد  و افزود: براساس آمار، صادرات کالاهای غیر نفتی در سال جاری نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ۸ درصد رشد و واردات کالاهای اساسی به کشور نیز در سال‌جاری نسبت به مدت مشابه سال قبل دو برابر افزایش داشته است و این روند روبه رشد واردات کالاها، نشان می‌دهد که دولت اهتمام ویژه‌ای به تامین کالاهای اساسی مورد نیاز مردم دارد و روند خوبی را از لحاظ تأمین کالاها و صادرات و ارز آوری طی می کنیم.

پیش نیاز برگزاری نمایشگاه تخصصی طلا در عراق

 از سوي ديگر، رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان طلا، جواهر، نقره و سنگ های قیمتی ایران پیش نیازهای برگزاری نمایشگاه تخصصی طلا درعراق را تسهیل امور گمرکی و زیرساخت های لازم سازمانی و اداری در ۲ کشور عنوان کرد.
سیدحجت شفایی در گفت و گو با ایبِنا درباره زیرساخت های لازم برای برگزاری نمایشگاه تخصصی طلا و جواهر ایران در عراق گفت: اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان طلا و جواهر نامه نگاری هایی را در این خصوص با وزارت صنعت، سازمان توسعه تجارت و همچنین اتاق مشترک بازرگانی ایران و عراق داشته و با جواب مثبت این نهادها نیز روبه رو شده است.
وی با بیان اینکه برگزاری نمایشگاه های طلا نیازمند استانداردهای خاص در کشور مقصد از نظر امنیت، ورود و خروج گمرکی و خزانه داری است، گفت: از این سه مولفه مهم تر، زیرساخت های سازمانی و اداری در کشور عراق است.
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان، صادرکنندگان طلا، جواهر، نقره و سنگ های قیمتی ایران درباره پتانسیل صادرات طلای ساخته شده ایران به این کشور همسایه نیز اظهار داشت: نمی توان برای صادرات طلا عدد و رقم پیش بینی کرد اما با توجه به ورود ترکیه و امارات در زمینه صادرات طلای ساخته شده به عراق، می دانیم که این کشور پتانسیل بالایی برای خرید طلای ساخته شده ایران دارد.
شفایی ادامه داد: نباید تنها به برگزاری نمایشگاه تخصصی طلا و جواهر در عراق اکتفا کنیم بلکه باید راهکارهای صادرات و ورود به بازار را هم در داخل کشور و هم در کشور عراق تسهیل کنیم.
وی درباره شرایط لازم برای تسهیل صادرات طلا نیز گفت: برای آنکه بتوانیم حضور موثری در بازارهای طلا داشته باشیم، باید موضوع ورود شمش طلا به کشور و همچنین راه های بازگرداندن ارز حاصل از صادرات را تسهیل کنیم.
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان طلا و جواهر تصریح کرد: قوانین کشور در زمینه صادرات بعضا متنقاض است؛ در صنعت طلا نیازمند ورود شمش و طلای آب شده هستیم تا بتوانیم طلای ساخته شده با کیفیت و قابل رقابت با محصولات جهانی تولید کنیم.
شفایی خواستار تامین شمش مورد نیاز طلاسازان از سوی بانک مرکزی و وزارت صمت شد و گفت: در صورتی که بانک مرکزی یا وزارت صمت به عنوان نهادهای متولی فلزات گران بها مواد اولیه مورد نیاز تولیدکنندگان طلا را تامین کنند، در کیفیت طلای ساخته شده ما تاثیر قابل توجهی خواهد داشت.
وی توضیح داد که تولیدکنندگان طلا موظف هستند طلاهای خریداری شده را ذوب کرده و بعد از بررسی در آزمایشگاه و استاندارد کردن عیار آن، بفروشند و به نوعی ضرر طلای غیراستاندارد متوجه آنهاست.