آبان 1401 شاخص کل 552.4 ، تورم نقطه ای 48.1، یک ماهه 2.1، دوازده ماهه 44 درصد / تورم خوراکی ها؛ نقطه ای 67.7 یک ماهه 1.3 دوازده ماهه 61.3 درصد / ارديبهشت 98 بالاترين نقطه به نقطه 52.1 درصدی قبل از تورم نقطه ای 54 درصدی تیر 1401 /تیرماه 1401 تورم نقطه ای 54، یک ماهه 4.6، دوازده ماهه 40.5 درصد تورم خوراکی ها؛ نقطه ای 86 یک ماهه 5.7 دوازده ماهه 54.6 درصد
نرخ تورم در طول تاریخ ایران 1316 تا 1401 جدول شاخص تورم بانک مرکزی و مرکز آمار در 86 سال قبل و بعد از انقلاب، محاسبه مهریه و تاخیر تادیه، تورم ماهانه و سالانه و نقطه ای، سکه و دلار
 



برای سال های 1399 تا 1401 از شاخص کل محاسبه شده توسط مرکز آمار ایران استفاده فرمایید.

به شرح زیر

ماه

شاخص تورم

ماه

شاخص تورم

 ماه

شاخص تورم

فروردین 99

207

فروردین 1400

302.7

فروردین 1401

415

اردیبهشت 99

208.7

اردیبهشت 1400

304.9

اردیبهشت 1401

429.6

خرداد 99

212.8

خرداد 1400

312.6

خرداد 1401

482.1

تیر 99

226.7

تیر 1400

323.8

تیر 1401

504.3

مرداد 99

23.4.7

مرداد 1400

334.1

مرداد 1401

514.2

شهریور 99

243.1

شهریور 1400

347.5

شهریور 1401

525.4

مهر 99

260.3

مهر 1400

364

مهر 1401

541

آبان 99

272.6

آبان 1400

373

آبان 1401

552.4

آذر 99

277.7

آذر 1400

379.2

 

 

دی 99

282.9

دی 1400

388.2

 

 

بهمن 99

289.5

بهمن 1400

396.4

 

 

اسفند 99

294.9

اسفند 1400

401.5

 

 


کلیک کنید شاخص تورم خانوار شهری براساس اعلام مرکز آمار ایران از سال 1361 تا مهر 1401


خبراقتصادی - محسن شمشيري:

شاخص کل تورم کالاهای مصرفی در آبان ماه 1401 با عدد 552.4 بر مبنای 1395=100، نشان می دهد که نرخ تورم دوازده ماهه 44 درصد، نرخ تورم نقطه‌ای 48.1 درصد، نرخ تورم ماهانه در مقایسه با ماه قبل 2.1 درصد اعلام شده است. براین اساس هر دو شاخص تورم و تورم نقطه ای بالای 40 درصد بوده است و اگرچه تورم نقطه ای و ماهانه نسبت به مهرماه کاهش داشته اما تورم دوازده ماهه به 44 درصد افزایش داشته است.
شاخص تورم خوراکی ها نیز در آبان 1401 به عدد 834.5 رسیده که نشان دهنده تورم ماهانه 1.3 درصد نسبت به مهرماه، تورم نقطه ای 67.7 درصدی نسبت به آبان 1400، تورم دوازده ماهه منتهی به آبان 1401 با عدد 61.3 درصد نسبت به دوازده ماهه منتهی به آبان 1400 است.
شاخص کل تورم کالاهای مصرفی در مهرماه 1401 با عدد 541 بر مبنای 1395=100، نشان می دهد که نرخ تورم دوازده ماهه 42.9 درصد، نرخ تورم نقطه‌ای ٤٨,٦ درصد، نرخ تورم ماهانه در مقایسه با ماه قبل 3 درصد اعلام شده است. براین اساس هر دو شاخص تورم و تورم نقطه ای بالای 40 درصد بوده است درحالی که تورم نقطه ای در تولیدکننده بخش معدن در حدود 13 درصد بوده که حکایت از پایین بودن رشد هزینه تولید نسبت به تورم کل اقتصاد است.

 نرخ تورم سالانه مهر ماه ١٤٠١ برای خانوارهای کشور به ٤٢,٩ درصد رسیده که نسبت به همین اطلاع در ماه قبل، ٠.٨ واحد درصد افزایش نشان می‌دهد.نرخ تورم نقطه‌ای در مهر ماه ١٤٠١ به عدد ٤٨,٦ درصد رسیده است؛ یعنی خانوارهای کشور به طور میانگین ٤٨.٦ درصد بیشتر از مهر ١٤٠٠ برای خرید یک «مجموعه کالاها و خدمات یکسان» هزینه کرده ­اند.
نرخ تورم نقطه‌ای مهر ماه ١٤٠١ در مقایسه با ماه قبل ١,١ واحد درصد کاهش یافته است. نرخ تورم نقطه‌ای گروه عمده «خوراکی‌ها، آشامیدنی­ ها و دخانیات» با کاهش ٤.٧ واحد درصدی به ٧٠.٧ درصد رسیده و گروه «کالاهای غیرخوراکی و خدمات» با افزایش ٠.٧ واحد درصدی به ٣٦.١ درصد رسیده است.

این در حالی است که نرخ تورم نقطه‌ای برای خانوارهای شهری ٤٧,٧ درصد می‌باشد که نسبت به ماه قبل ٠.٧ واحد درصد کاهش داشته است. هم‌چنین این نرخ برای خانوارهای روستایی ٥٣.٢ درصد بوده که نسبت به ماه قبل ٣.١ واحد درصد کاهش داشته است.
منظور از نرخ تورم ماهانه، درصد تغییر عدد شاخص قیمت، نسبت به ماه قبل می‌باشد. نرخ تورم ماهانه مهر ١٤٠١ به ٣,٠ درصد رسیده که در مقایسه با همین اطلاع در ماه قبل، ٠.٨ واحد درصد افزایش داشته است. تورم ماهانه برای گروه‌های عمده «خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات» و «کالاهای غیرخوراکی و خدمات» به ترتیب ٢.٢ درصد و ٣.٥ درصد بوده است.

این در حالی است که نرخ تورم ماهانه برای خانوارهای شهری ٣,٢ درصد می‌باشد که نسبت به ماه قبل ١.٠ واحد درصد افزایش داشته است. هم‌چنین این نرخ برای خانوارهای روستایی ٢.٠ درصد بوده که نسبت به ماه قبل ٠.٢ واحد درصد کاهش داشته است.

افزایش نرخ تورم سالانه خانوارهای کشور

منظور از نرخ تورم سالانه، درصد تغییر میانگین اعداد شاخص قیمت در یک سال منتهی به ماه جاری، نسبت به دوره مشابه قبل از آن می‌باشد. نرخ تورم سالانه مهر ماه ١٤٠١ برای خانوارهای کشور به ٤٢,٩ درصد رسیده که نسبت به همین اطلاع در ماه قبل، ٠,٨ واحد درصد افزایش نشان می‌دهد.

هم‌چنین نرخ تورم سالانه برای خانوارهای شهری و روستایی به ترتیب ٤٢,٣ درصد و ٤٦.٢ درصد می‌باشد که برای خانوارهای شهری ٠.٨ واحد درصد افزایش و برای خانوارهای روستایی ٠.٩ واحد درصد افزایش داشته است.

در گروه عمده «خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات» بیشترین افزایش قیمت نسبت به ماه قبل مربوط به گروه «میوه و خشکبار» و گروه «گوشت قرمز و گوشت ماکیان» (مرغ ماشینی) می‌باشد. در گروه عمده «کالاهای غیرخوراکی و خدمات»، گروه «آموزش» (شهریه مدارس و دانشگاه‌ها) و اجاره بها بیشترین افزایش قیمت را نسبت به ماه قبل داشته‌اند.

هم­چنین در ماه جاری گروه «روغن­ها و چربی­ها» (روغن نباتی جامد و روغن مایع) نسبت به ماه قبل کاهش قیمت داشته­ است.

دامنه تغییرات نرخ تورم سالانه در مهر ماه ١٤٠١ برای دهک‌های مختلف هزینه‌ای از ٤٠,٨ درصد برای دهک دهم تا ٤٨.٧ درصد برای دهک اول است.

شاخص کل تورم در تیرماه به 504.3 رسید و در نتیجه تورم یکماهه 4.6 درصد، نقطه به نقطه 54 درصد و دوازده ماهه 40.5 درصد اعلام شده است. شاخص کل تورم مواد غیرخوراکی و خدمات نیز به 401.6 رسیده و در نتیجه تورم یک ماهه 3.8 درصد، نقطه به نقطه 36.9 درصد و دوازده ماهه 33.2 درصد برای مواد غیرخوراکی و خدمات اعلام شده است. شاخص کل تورم مواد خوراکی نیز به 778.5 رسیده و در نتیجه تورم یک ماهه 5.7 درصد، نقطه به نقطه 86 درصد و دوازده ماهه 54.6 درصد برای مواد خوراکی اعلام شده است. قیمت گوشت قرمز و مرغ با 12 درصد رشد بالاترین افزایش قیمت یک ماهه را در تیرماه نسبت به خرداد داشته اند. در یک سال اخیر نیز بالاترین رشد قیمت مربوط به روغن با 293 درصد افزایش قیمت در یک سال منتهی به تیر 1401 نسبت به تیر 1400 بوده است.

شاخص کل تورم در خرداد 1401 به عدد 482.1 رسیده که نسبت به اردیبهشت با عدد 429.6 به معنای رکورد تاریخی و رشد 12.22 درصدی تنها در یک ماه خرداد 1401 است که بالاترین تورم ماهانه را نشان می دهد. این در حالیست که حتی تورم 12 درصدی برای یکسال اقتصاد یک کشور نامطلوب است و اقتصاد دانان نرخ تورم طبیعی را زیر 5 درصد برای یکسال ارزیابی کرده اند.
تورم نقطه ای یا خرداد 1401 نسبت به خرداد 1400 نیز به 52.5 درصد رسیده و عملا کشور افزایش قیمت بالای 50 درصدی را تنها در یکسال تجربه کرده است. تورم دوازده ماهه نیز به 39.4 درصد رسیده است.

تورم نقطه به نقطه 52.5 درصدی خرداد 1401 حتی از تورم نقطه به نقطه 52.1 درصدی حاصل از خروج آمریکا از برجام در اردیبهشت 98 نیز بیشتر شده است و این موضوع نشان می دهد که شرایط ساختاری اقتصاد و اثر تورمی سیاست های دولت در خرداد 1401 و حذف دلار 4200 تومانی حتی سنگین تر از خروج ترامپ و آمریکا از برجام بوده است. رشد 26 درصدی نان و غلات، 200 درصدی روغن و  47 درصدی شیر و پنیر و تخم مرغ و 25 درصدی خوراکی ها  تنها در یک ماه خرداد 1401، تورم خوراکی ها؛ نقطه ای 81.6 یک ماهه 25.4، دوازده ماهه 51.6 درصد، در خرداد 1401 شاخص کل 482.1، تورم نقطه ای 52.5، یک ماهه 12.2 ، دوازده ماهه 39.4 درصد،

حذف ارز 4200 تومانی پایان تورم نیست فضای کسب وکار باید اصلاح شود

شاخص کل تورم در بخش خوراکی ها، آشامیدنی ها  و دخانیات وضعیتی به مراتب بدتر داشته و از عدد 587.6 در اردیبهشت به عدد 736.9 در خرداد رسیده و بیشترین رشد تاریخی را داشته که  25.43 درصد تنها در یک ماه بوده است.
تورم نقطه ای مواد خوراکی و آشامیدنی و دخانیات یا خرداد 1401 نسبت به خرداد 1400 نیز به 81.6  درصد رسیده و عملا کشور تورم بالای 80 درصدی مواد غذایی را برای اولین بار در سال های بعد از انقلاب تجربه کرده است. تورم دوازده ماهه کالاهای خوراکی و آشامیدنی و دخانیات نیز به 51.6 درصد رسیده که نشان می دهد در طول یکسال گذشته فشار شدیدی بر معیشت مردم و خانوارها در تهیه خوراکی ها و کالاهای اساسی وجود داشته است.
شاخص کالاهای غیر خوراکی و خدمات نیز از 370.5 در اردیبهشت به 386.7 در خرداد 1401 رسیده و 4.4 درصد رشد کرده است.
تورم نقطه ای  غیر خوراکی و خدمات یا خرداد 1401 نسبت به خرداد 1400 نیز به 36.8 درصد رسیده است. تورم دوازده ماهه کالاهای غیر خوراکی و خدمات نیز به 33.2 درصد رسیده است.
رشد یک ماهه خوراکی ها در خرداد 1401 معادل  25.9 درصد، نان و غلات 26.9 درصد، گوشت قرمز و مرغ 19.7 درصد، ماهی 5.7 درصد، شیر و پنیر و تخم مرغ 47.3 درصد، روغن 200 درصد، میوه و خشکبار 9.2، سبزیجات  9.6، قند و شکر و مربا و عسل و شیرینی 15.2، چای، قهوه و نوشابه و آب میوه 5.9، دخانیات 4.3، پوشاک و کفش 5.6، مسکن و آب و برق 2.8، اجاره 2.3، مبلمان 6.1، بهداشت و درمان 6، حمل و نقل 3.7، ارتباطات 1.3، تفریح 4، هتل و رستوران 19.2 درصد بوده است.
رشد یکساله یا تورم نقطه ای خوراکی ها در خرداد 1401 نسبت به خرداد 1400 معادل  85.5 درصد، نان و غلات 93.8 درصد، گوشت قرمز و مرغ 54.4 درصد، ماهی 45.4 درصد، شیر و پنیر و تخم مرغ 111.3 درصد، روغن 285.4 درصد، میوه و خشکبار52.1، سبزیجات 78.6، قند و شکر و مربا و عسل و شیرینی 72.7، چای، قهوه و نوشابه و آب میوه 30، دخانیات 43.9، پوشاک و کفش 48.7، مسکن و آب و برق 31.4، اجاره 31.7، مبلمان 34.7، بهداشت و درمان  36.9، حمل و نقل 43.1، ارتباطات 9.8، تفریح 31.5، هتل و رستوران  86.4 درصد بوده است.
برخی کارشناسان گفته اند که حتی در زمان اشغال ایران و جنگ های اول و دوم جهانی، رشد یک ماهه تورم به این اندازه تجربه نشده است. در فاصله سال های 1320 تا 1323 که ایران در اشغال قوای متفقین انگلیس و روس قرار داشت قیمت ها 7 برابر شد و 600 درصد تورم داشتیم و این موضوع به معنای رشد ماهانه متوسط 16 درصدی است و به معنای اثر جنگ و اشغال و از دست رفتن ذخایر گندم و کالاهای معیشتی ایران بوده است.

عدد شاخص کل قیمت کالاها و خدمات مصرفی خانوار در اردیبهشت 1401 به قیمت ثابت سال 1395=100 به عدد  429.6 رسید که نسبت به 415 فروردین معادل 14.6 واحد اضافه شده است که به معنای رشد 3.5 درصدی قیمت ها در یک ماه اردیبهشت نسبت به فروردین ماه است. به عبارت دیگر، تنها در یک ماه، 3.5 درصد تورم داشته ایم و قیمت ها رشد زیادی داشته است و پیش بینی می شود که با توجه به رشد قیمت ها و حذف دلار 4200 تومانی، شاهد افزایش زیاد تورم در خرداد 1401 باشیم.
تورم نقطه به نقطه یا افزایش هزینه ها در اردیبهشت 1401 نسبت به اردیبهشت سال 1400 نیز معادل 39.3 درصد بوده است.
تورم دوازده ماهه یعنی فشار هزینه ای و افزایش قیمت ها در دوازده ماه منتهی به اردیبهشت 1401 نسبت به دوازده ماه منتهی به اردیبهشت 1400 نیز معادل 38.7 درصد بوده است.
براین اساس تورم ماهانه، نقطه ای و دوازده ماهه اردیبهشت 1401 به ترتیب معادل 3.5 درصد، 39.3 درصد و 38.7 درصد بوده است. رشد تورم ماهانه و نقطه ای نشان دهنده این واقعیت است که تورم دوازده ماهه نیز در ماه های آینده متاثر از تورم نقطه ای و ماهانه افزایش خواهد یافت.

رشد بالای قیمت خوراکی ها

شاخص تورم اقلام خوراکی ها و آشامیدنی ها نیز به عدد 587.5 رسید که نسبت به 568.6 فروردین معادل 18.9 واحد اضافه شده است و براین اساس تورم خوراکی ها تنها در اردیبهشت معادل 3.3 درصد بوده است. تورم نقطه به نقطه خوراکی ها نیز معادل 49.4 درصد بوده که رشد زیادی را نشان می دهد و حکایت از افزایش نزدیک به 50 درصدی قیمت خوراکی ها تنها در یک سال است که فشار هزینه ای زیادی را به مردم و خانوارها وارد خواهد کرد.

تورم دوازده ماهه خوراکی ها یعنی فشار هزینه ای و افزایش قیمت ها در دوازده ماه منتهی به اردیبهشت 1401 نسبت به دوازده ماه منتهی به اردیبهشت 1400 نیز معادل 49.2 درصد بوده است.
براین اساس تورم ماهانه، نقطه ای و دوازده ماهه  خوراکی ها و آشامیدنی ها در اردیبهشت 1401 به ترتیب معادل 3.3 درصد،  49.4 درصد و 49.2 درصد بوده است.
شاخص غیر خوراکی ها نیز به 370.5 رسید که نسبت به 357.5 فروردین معادل 13 واحد اضافه شده و تورم یک ماه غیر خوراکی ها در اردیبهشت معادل 3.7 درصد بوده است. تورم نقطه به نقطه غیر خوراکی ها نیز معادل 34 درصد بوده است که افزایش 34 درصدی قیمت این دسته از کالاها را در یکسال اخیر نشان می دهد.
تورم دوازده ماهه غیر خوراکی ها یعنی فشار هزینه ای و افزایش قیمت ها در این دوازده ماه منتهی به اردیبهشت 1401 نسبت به دوازده ماه منتهی به اردیبهشت 1400 نیز معادل 33.3 درصد بوده است.

براین اساس تورم ماهانه، نقطه ای و دوازده ماهه  غیرخوراکی ها در اردیبهشت 1401 به ترتیب معادل 3.7 درصد،  34 درصد و 33.3 درصد بوده است.

افزایش  زیاد قیمت خوراکی ها

در حالی که رشد تورم دوازده ماهه قیمت خوراکی ها و آشامیدنی ها به طور میانگین در یکسال اخیر معادل 49.4 درصد بوده، تورم نقطه ای یا افزایش قیمت یکساله خوراکی ها نزدیک به 51 درصد اعلام شده است.
افزایش قیمت خوراکی ها در اردیبهشت 1401 نسبت به اردیبهشت 1400 نشان می دهد که تورم نقطه ای یا افزایش قیمت یکساله در خوراکی ها با رشد های بالا و افزایش فشار هزینه ای بر خانوارها همراه بوده است. این افزایش قیمت ها در دوسه سال اخیر نیز ادامه داشته و قیمت خوراکی ها با افزایش های زیادی در چند سال اخیر مواجه شده اند و برخی کالاها از 60 تا 130 درصد افزایش قیمت مواجه شده اند.
تورم نقطه به نقطه خوراکی ها

در یکسال اخیر، تورم نقطه به نقطه یا اردیبهشت 1401 به اردیبهشت 1400 نشان می دهد که تورم نقطه ای یا رشد قیمت نان و غلات 65.7 درصد، گوشت قرمز و سفید و فرآورده های گوشتی 31.9 درصد، گوشت قرمز و مرغ 30.5 درصد،  ماهی 40.6 درصد، شیر و پنیر و تخم مرغ 47 درصد، روغن و چربی 32 درصد، میوه و خشکبار 47 درصد، سبزیجات 74 درصد، قند و شکر و مربا و عسل و شکلات و شیرینی 55 درصد، چای و قهوه و نوشابه 26.7 درصد بوده است.

تورم دوازده ماهه خوراکی ها

همچنین  تورم دوازده ماهه یا فشار هزینه ای دوازده ماه منتهی به اردیبهشت 1401 نسبت به دوازده ماه منتهی به اردیبهشت 1400 نشان می دهد که تورم دوازده ماهه نان و غلات 49 درصد، گوشت قرمز و سفید و فرآورده های گوشتی 40 درصد، گوشت قرمز و مرغ 38 درصد،  ماهی 57 درصد، شیر و پنیر و تخم مرغ 57 درصد، روغن و چربی47 درصد، میوه و خشکبار43 درصد، سبزیجات 66 درصد، قند و شکر و مربا و عسل و شکلات و شیرینی 57 درصد، چای و قهوه و نوشابه 46 درصد، بوده است.
مقایسه تورم دوازده ماهه و تورم نقطه ای خوراکی ها نشان می دهد که فشار افزایش قیمت خوراکی ها در دو سال اخیر همواره وجود داشته و به همین دلیل تورم دوازده ماهه و نقطه ای نزدیک به هم حرکت می کند و این روند در سال 1401 به خاطر حذف دلار 4200 تومانی، همچنان ادامه خواهد داشت و تشدید شده است. این موضوعات نشان می دهد که فشار هزینه ای بر خانوارها و کاهش قدرت خرید مردم برای معیشت رو به افزایش است و همچنان قیمت ها افزایش می یابد.

تورم نقطه ای غیر خوراکی ها

همچنین دخانیات 40 درصد ، پوشاک و کفش 46.8 درصد، مسکن و آب و برق و گاز و سوخت 29.6 درصد، اجاره مسکن 30.4 درصد، مبلمان و لوازم خانگی 30 درصد، بهداشت و درمان 32.6 درصد، حمل و نقل 42 درصد، تفریح و فرهنگ 29.2 درصد، آموزش 27.5 درصد، هتل و رستوران 61 درصد افزایش قیمت داشته اند.  

با اعلام شاخص کل تورم در فروردین 1401 با عدد 415، خوراکی ها و آشامیدنی ها و دخانیات با عدد 568.6 و غیر خوراکی ها با عدد 357.5، تورم یک ماهه فروردین 3.3 درصد، تورم یک ماهه خوراکی ها و آشامیدنی ها و دخانیات 4.9 درصد و تورم یک ماهه غیر خوراکی ها 2.5 درصد بوده است. به عبارت دیگر، قیمت اقلام خوراکی که با معیشت مردم ارتباط وسیع دارد تنها در یک ماه فروردین نسبت به اسفند 4.9 درصد افزایش یافته که تورم یک ماهه بالایی محسوب می شود.
تورم نقطه به نقطه یا رشد قیمت کالاها و خدمات در فروردین 1401 نسبت  به فروردین 1400 نیز 35.6 درصد، تورم نقطه ای خوراکی ها وآشامیدنی ها و دخانیات 43.4 درصد و تورم نقطه ای غیر خوراکی ها و خدمات 31.3 درصد بوده است.
همچنین تورم دوازده ماهه فروردین 1401 معادل 39.2 درصد، تورم دوازده ماهه خوراکی ها و آشامیدنی ها و دخانیات 49.9 درصد و تورم دوازده ماهه غیر خوراکی ها 33.7 درصد اعلام شده است.
نرخ تورم در فروردین امسال با کاهش یک درصدی به زیر ۴۰ درصد رسیده و ۳۹.۲ درصد ثبت شده است؛ با این حال تورم ماهانه و نقطه‌به‌نقطه افزایشی بوده است.
براین اساس، نرخ تورم سالانه برای خانوارها به ۳۹.۲ درصد رسیده که نسبت به همین اطلاع در ماه قبل، یک درصد کاهش نشان می‌دهد. اما از آنجا که تورم یک ماهه 4.9 درصد و تورم نقطه ای معادل 35.6 درصد بوده است، به این معناست که در ماه های آینده بازهم باید شاهد رشد نرخ تورم به بالای 40 درصد باشیم. زیر شیب افزایش قیمت ها افزایش یافته و اثر آن روی تورم دوازده ماهه نیز باعث افزایش عدد تورم خواهد شد.
هم‌چنین نرخ تورم سالانه برای خانوارهای شهری و روستایی به ترتیب ۳۸.۷ درصد و ٤١.٦ درصد اعلام شده که برای خانوارهای شهری یک درصد کاهش و برای خانوارهای روستایی ١.٢  درصد کاهش داشته است

تورم در دوازده ماه 1400 معادل 40.2 درصد و تورم نقطه به نقطه 34.7 درصد اعلام شده است. رشد نقدینگی نیز در بهمن 1400 معادل  39.7 درصد و رشد پایه پولی 33 درصد نسبت به بهمن 1399 بوده و ۱۱۳۴ هزار میلیارد تومان در 11 ماه به حجم نقدینگی افزوده شده است. این ارقام نشان می دهد که تحت تاثیر رشد نقدینگی، پایه پولی و کسری بودجه و مخارج دولت و کاهش درآمدها در سال 1400، شاخص های تورم و قیمت خوراکی ها رشد بالایی را تجربه کرده است و قیمت خوراکی ها نزدیک به 52 درصد افزایش داشته و فشار تورمی زیادی به سبد هزینه های خانوار تحمیل کرده است.

شاخص کل تورم در اسفند 1400 به عدد 401.5 رسید که براساس آن تورم دوازده ماهه 40.2 درصد، تورم نقطه ای 34.7 درصد و تورم ماهانه 1.3 درصد بوده است. شاخص خوراکی ها 542.2 و شاخص غیر خوراکی ها 348.9 اعلام شده است.
براین اساس تورم دوازده ماه منتهی به اسفند 1400 نسبت به اسفند 1399 معادل 40.2 درصد بوده است که برای خوراکی ها تورم بالا و فشار مضاعف بر سبد هزینه خانوارها به میزان 51.8 درصد را به همراه داشته و غیر خوراکی ها نیز در این یکسال تورم 34.6 درصدی داشته است. به عبارت دیگر رشد قیمت خوراکی ها فشار مضاعفی بر سبد هزینه خانوارها داشته و رشد قیمت خوراکی ها نزدیک به 52 درصد سال قبل بوده است.
تغییر تورم اسفند 1400 نسبت به ماه قبل 1.3 درصد بوده که برای خوراکی ها 1.7 درصد و برای غیر خوراکی ها 1.1 درصد افزایش داشته است. به عبارت دیگر قیمت ها در اسفندماه به تنهایی 1.3 درصد رشد کرده اند. و قیمت خوراکی ها به تنهایی در اسفند 1.7 درصد رشد داشته است.
تورم نقطه ای یا اسفند 1400 نسبت به اسفند 1399 نیز 34.7 درصد بوده که برای خوراکی ها نشان دهنده رشد 40.7 درصد قیمت خوراکی ها در یکسال و رشد 31.4 درصدی قیمت غیر خوراکی ها در یکسال اخیر بوده است. به عبارت دیگر، قیمت مواد خوراکی در طول 1400 رشد بالای 40.7 درصدی را تجربه کرده و فشار قابل توجهی بر زندگی مردم داشته است.

براساس گزارش مرکز آمار ایران، رشد اقتصادی در 9 ماه نخست سال 1400 معادل  5.1 درصد و رشد اقتصادی بدون نفت 3.8 درصد بوده که نشان دهنده سهم بالای افزایش فروش نفت در نتیجه کاهش تدریجی فشار تحریم ها در کل رشد اقتصاد ایران است. نرخ بیکاری در پاییز نیز 8.9 درصد اعلام شده است.
در پایان سال ۱۴۰۰ نرخ تورم ۱۲ماهه نسبت به پایان دولت قبل ۴ واحد درصد کمتر شد. همچنین تورم نقطه به نقطه ۸٫۹ واحد درصد و تورم ماهانه ۲٫۲ واحد درصد نزول پیدا کرده است.
تورم گوشت قرمز، سفید و فرآورده های گوشتی 47.3 درصد، ماهی 63.2 درصد، شیر، پنیر و تخم مرغ 60.6 درصد، نان 48.1 درصد، روغن61 درصد، میوه و خشکبار 45.2 درصد، سبزیجات و حبوبات 60.7 درصد، شکر، مربا، عسل و شیرینی 60.4 درصد، چای، قهوه و کاکائو و نوشابه و آب میوه 54.7 درصد، دخانیات 35.9 درصد، پوشاک و کفش 51.3  درصد، مسکن 27.1 درصد، اجاره 26.9 درصد، خدمات مسکونی 44.8 درصد،  آب و برق و سوخت 24.5 درصد، مبلمان 46.5 درصد، بهداشت و درمان 38.7 درصد، حمل و نقل 37.5 درصد، تفریح و فرهنگ 40 درصد، آموزش 25 درصد، هتل و رستوران 61.6 درصد رشد قیمت و هزینه داشته اند.

تورم 10 ساله 1400 - 1391

این روزها بحث از تورم زیاد است و اعداد و ارقام متفاوتی مطرح می شود که ممکن است مخاطب با ابهام در آمار مواجه شود. به همین بهانه در این گزارش نگاهی گذرا به روند تورم از سال ۱۳۹۲ تا کنون به استناد آمار مرکز آمار ایران به عنوان مرجع رسمی اعلام نرخ تورم خواهد شد.
سال ۱۳۹۲ زمانی بود که  تورم افزایشی پیش رفته و البته در آن سال جابه‌جایی دولت رخ داد. دولت دهم کشور را با تورم سالانه (۱۲ ماهه منتهی به یک ماه) حدود ۳۵.۱ درصدی در مرداد تحویل داد و تا ۳۶ درصد هم در شهریورماه پیش رفت ولی از آن زمان یعنی یک ماه بعد از ورود دولت یازدهم، ریزش تورم آغاز شد؛ به طوری که سال ۱۳۹۲ با تورم ۳۲.۱ درصدی به پایان رسید. در این سال تورم نقطه به نقطه (تغییر شاخص نسبت به ماه مشابه سال قبل) که تا ۴۱.۷ درصد هم ثبت شده بود در پایان اسفندماه با ریزش حدود ۲۲ درصدی به ۱۹.۶ درصد کاهش یافت.

در سال بعد نیز کاهش تورم وجود داشت ولی در نوسان بود. تورم نقطه به نقطه از ۱۷.۶ درصد در فروردین ماه در مسیر نوسانی به ۱۴.۲ درصد در پایان سال رسید و تورم سالانه  از ۳۰.۲ درصد در فروردین با کاهش ۱۵ درصدی به ۱۴.۸ درصد در اسفند ۱۳۹۳ رسید.
سال ۱۳۹۴ یعنی سالی که مذاکرات هسته‌ای در حال انجام بود و برجام به ثبت رسید، اولین اتفاق برای تورم تک رقمی افتاد و تورم نقطه به نقطه (مقایسه قیمت در هر ماه نسبت بـه ماه مشابه سال قبل) در آذرماه تک رقمی شد و به ۹.۹ درصد رسید و در انتهای همان سال تا ۸.۵ درصد کاهش پیدا کرد. تورم سالانه  نیز از ۱۴.۵ درصد در ابتدای آن سال به ۱۱.۳ درصد در اسفندماه رسیده بود.
سال ۱۳۹۵، دوره ای برای تورم تک رقمی شدن تورم در شاخص سالانه بود و نرخ تورم از ۱۰.۸ درصد در فروردین به ۹.۵ درصد در خرداد رسید تا هر دو شاخص سالانه و نقطه به نقطه تک رقمی باشند. تورم تک رقمی به‌دست آمده در سال ۱۳۹۵، در سال ۱۳۹۶ هم در اقتصاد ایران ماند و این سال با نرخ ۷.۲ درصد برای نقطه به نقطه و ۸.۲ درصد برای سالانه در اسفندماه تمام شد.

ولی سال ۱۳۹۷ ورق تورم برگشت؛ به طوری که در پایان سال، دیگر خبری از تورم تک رقمی نبود و تورم نقطه به نقطه به ۴۷.۵ درصد و تورم سالانه به ۲۶.۹ درصد در اسفندماه رسید. این سال جریان خاص خود به ویژه در حوزه بین‌الملل داشت و با خروج آمریکا از برجام، وضعیت بازار ارز و به دنبال آن بازارهای دیگر با نوسان تندی مواجه شد.

تورم نقطه به نقطه به ۵۲ درصد هم رسید

در سال ۱۳۹۸ هم در ابتدا رشد تورم ادامه پیدا کرد و تورم نقطه به نقطه به ۵۲ درصد در اردیبهشت رسید ولی در ادامه با طی روند کاهشی به ۲۲ درصد در اسفندماه کاهش یافت. تورم سالانه نیز که در فروردین‌ماه ۳۰.۶ اعلام شد در اسفند به ۳۴.۸  افزایش پیدا کرد.

در سال ۱۳۹۹ نیز بار دیگر افزایش تورم در اقتصاد به چشم آمد؛ به طوری که تورم نقطه به نقطه از ۱۹.۸ درصد ابتدای سال به ۴۸.۷ درصد در پایان سال افزایش پیدا کرد و تورم سالانه از ۳۲.۲ درصد در فروردین تا ۳۶.۴ درصد در اسفند پیش رفت.

در سال ۱۴۰۰ نیز تغییرات تورم قابل ملاحظه بوده است و دوباره به نوعی جریان سال ۱۳۹۲ یعنی جابه‌جایی دولت، به اوج رسیدن تورم و شروع روند کاهشی آن اتفاق افتاد. تورم نقطه به نقطه که تا ۵۰ درصد رشد کرده بود، در زمان تحویل به دولت سیزدهم، به ۴۳.۲ درصد در مرداد رسید و تورم سالانه ۴۵.۲ درصد بود. یک ماه بعد، تورم نقطه به نقطه در شهریورماه ۴۳.۷ درصد و تورم سالانه ۴۵.۸ درصد ثبت شد ولی بعد از آن از مهرماه روند تورم کاهشی شد.

تورم نقطه به نقطه روندی نوسانی داشت و تا آذرماه به ۳۵.۲ درصد کاهش پیدا کرد ولی در دی ماه دوباره رشد کرد و با کمی افزایش به ۳۵.۹ رسید؛ در بهمن دوباره تا ۳۵.۴ درصد کاهش یافت و آن سال را با نرخ ۳۴.۷ درصد در اسفندماه به پایان رساند.تورم سالانه هم بعد از ثبت نرخ ۴۵.۸ درصدی در شهریورماه که رکوردشکنی تورم سالانه در چند سال گذشته بود،  به جریان کاهشی خود ادامه داد و تا ۴۰.۲ درصد در اسفند رسید.

بر این اساس در حدود ۹ سال گذشته شاخص سالانه تورم بالاترین نرخ خود را با ۴۰ تا ۴۵.۸ درصد تجربه کرد که حدود شش بار در سال ۱۳۹۸ نرخ بالای ۴۰ درصد ثبت شد و عمده این نرخ در سال ۱۴۰۰ بود که از اردیبهشت تا پایان اسفندماه گزارش شده است. در رابطه با تورم نقطه به نقطه نیز بالاترین حد، بیش از ۵۰ درصد بوده که برای سه ماه در سال ۱۳۹۸ ثبت شده است.

در این سالها دلایل مختلفی برای افزایش نرخ تورم مطرح بوده که از جمله آن اعمال تحریمها، رشد نرخ ارز و تاثیرپذیری سایر بازارها از آن، کسری بودجه دولت، استقراض از بانک مرکزی و همچنین برداشتهای دولت از صندوق توسعه ملی بوده است.
عدد شاخص تورم در اسفند 98 به 200.5 رسید که نسبت به عدد 164.3 اسفند 97 به معنای افزایش 22 درصدی هزینه های خانوار در کشور در یک سال اخیر یا  تورم نقطه به نقطه 22 درصدی است. شاخص تورم نسبت به عدد 197.6 بهمن 98، نیز نشان دهنده افزایش 1.5 درصدی قیمت ها در یک ماه اسفند 98 است. از سوی دیگر، تورم دوازده ماهه منتهی به اسفند 98 نیز نشان دهنده فشار رشد هزینه ها در دوازده ماهه سال 98 نسبت به دوازده ماهه سال 97 به میزان 34.8 درصد است.

عدد شاخص تورم از 1395=100 به عدد 200 در اسفند 98 رسید که به معنای دو برابر شدن قیمت ها در سال های 96، 97 و 98 است

محاسبه گر تورم برای مهریه یا ارزش پول براساس نرخ تورم 

با توجه به تولید و انتشار آمارهای رسمی از جمله نرخ تورم و همچنین نیاز به تبدیل ارزش ریالی یک مبلغ مشخص بین دو مقطع زمانی مدنظر با استفاده از شاخص قیمت مصرف کننده (CPI) به عنوان یکی از کاربردهای اصلی این شاخص،  محاسبه‌گر تورم جهت تسهیل این تبدیل به اعداد شاخص با فرمول زیر می‌باشد:.

مثلا عدد شاخص در اسفند 98 معادل 200.5 است که صورت کسر را تشکیل می دهد و عدد شاخص در سال مورد نظر شما مثلا برای سال 1370 معادل 1.189 در مخرج کسر قرار می گیرد حاصل این تقسیم را با مبلغ ریالی مورد نظر خود در آن سال ضرب کنید . عدد مورد نظر ارزش  رقم مورد نظر شما در اسفند 98 است. 
 
 مبلغ ریالی ×عدد شاخص در مقطع زمانی مورد نظر =ارزش ریالی مبلغ در مقطع زمانی مورد نظر
عدد شاخص در مقطع زمانی اول
 


تورم دی 98 به ٣٨.٦ درصد رسید

نسبت به ماه قبل قیمت گوشت قرمز ۱.۹ درصد کاهش پیدا کرده است. میوه و خشکبار ۳ درصد گرانتر شده اند و قیمت سبزیجات ۴.۲ درصد کاهش پیدا کرده است. در ۱۲ ماهه منتهي به دي 98 نيز گوشت قرمز حدود ۷۰ درصد، ماهی ۷۱ درصد،  سبزیجات ۷۰ درصد، بخش حمل و نقل ۴۶ درصد و حوزه  بهداشت ۲۶.۴ درصدگرانتر شده است.

بنابر اعلام مرکز آمار، شاخص تورم در مهر 98 به 184.8، رسیده و تورم دوازده ماه منتهی به مهرماه به ۴۲ درصد و تورم نقطه به نقطه به 28.3 رسیده است که نسبت به ماه های قبل کمتر شده و فشار رشد نرخ ارز یکی دوسال اخیر بر نرخ تورم نیز محدود شده است. به عبارت دیگر،  روند تورم سالانه در مهرماه بعد از ۱۶ ماه افزایش، کاهشی شده و از ۴۲.۷ درصد در شهریورماه به ۴۲ درصد رسیده است. تورم نقطه به نقطه در مهرماه با کاهش ۶.۷ درصدی به ۲۸.۳ درصد رسید. اما اعلام نرخ تورم نشان داد که تورم ماهانه در مهرماه با افزایش همراه بوده است؛ به طوری که از ۰.۵ درصد در شهریور به ۱.۷ درصد رسیده است.
نرخ تورم دوازده ماهه، تحت تاثیر افزایش نرخ ارز  و قیمت کالاها و خدمات، بیشترین رشد را در دوازده ماه منتهی به شهریور 98 داشته که به عدد 42.7 درصد رسیده است و نشان می دهد که در فاصله شهریور 96 تا شهریور 98، افزایش قیمت ها قابل توجه بوده و اثر خود را روی تورم نقطه به نقطه در شهریور 97 تا شهریور 98 گذاشته است و در نتیجه نرخ تورم دوازده ماهه منتهی به شهریور 98 بالاترین نرخ تورم در ماه های یکسال اخیر بوده است. 
تورم نقطه به نقطه یا ماه امسال نسبت به ماه مشابه پارسال نیز در ماه های فروردین تا خرداد 98 بیشترین رقم را داشته و در فروردین51.4، در اردیبهشت 52.1 و در خرداد 50.4 درصد بوده است. دلیل این افزایش شدید تورم نقطه ای مربوط به شروع تحریم های آمریکاست که آثار خود را از فروردین تا خرداد 98 گذاشته و اگرچه در اردیبهشت شروع شد اما افزایش نرخ ارز از فروردین شروع به پیش خور کردن کرده و تا خرداد به اوج خود رسید و دولت با نرخ دلار رسمی 4200 تومانی تلاش کرد که مانع از رشد نرخ ارز و تورم حاصل از آن شود. اما دلار در بازار آزاد رشد بالایی داشت و تا 10 هزار تومان افزایش یافت و در  نتیجه افزایش قیمت ها، تورم نقطه ای معادل 50 درصد رشد کرد. 

مرجع اعلام تورم از آذر 97

از آذر 97 تاکنون بانک مرکزی نرخ تورم را اعلام نکرده و تنها مرجع اعلام نرخ تورم مرکز آمار ایران است. براین اساس، شاخص های تورم، تورم دوازده ماهه، تورم ماهانه و تورم نقطه به نقطه نسبت به مدت مشابه سال قبل، باید از طریق آمارهای مرکز آمار مورد توجه قرار گیرد. 
براساس اعلام مرکز آمار شاخص تورم بر مبنای سال 1395=100 برای آبان 97 معادل 147.8 اعلام شده است در حالی که طبق اعلام بانک مرکزی این شاخص معادل 153.6 بوده است و این دو عدد تقریبا به هم نزدیک بوده اند و لذا کسانی که شاخص های تورم بانک مرکزی از سال 1316 تا آبان 1397 را مبنای محاسبات خود قرارداده اند، می توانند عدد شاخص تورم مرکز آمار را از آذر 97 به  بعد به عددهای شاخص سال های قبل اضافه نمایند و یا این که شاخص تورم مورد نظر مرکز آمار ایران را برای سال های قبل و 80 سال اخیر را مبنا قرار دهند. 
براین اساس، شاخص تورم در ماه های آبان 97 تا مهر 98 به ترتیب معادل 147.8، 151.7، 154.7، 158.1، 164.3، 170.9، 173.5، 174.9، 179.7، 180.8، 181.7، 184.8 اعلام شده است.تورم مرداد 98 با شاخص 181 نسبت به مرداد 96 و قبل از افزایش قیمت های دو سال اخیر معادل 68 درصد است و نشان می دهد که در دو سال اخیر رشد عمومی قیمت ها رقم بالایی را تجربه کرده است 

شاخص تورم در مرداد ماه 98 نسبت به سال پايه 1390= 100 به عدد 180.8 رسيد. براین اساس هر رقمی که مورد نظر شماست ضربدر 181  کرده و حاصل آن را تقسیم بر عدد شاخص تورم در سال مورد نظر خود کنید تا ارزش امروز آن پول یا رقم یا مهریه و... به نرخ تورم امروز محاسبه شود. عدد شاخص تورم در جداول بالا موجود است. مثلا عدد مورد نظر خود در سال 1371 را ضربدر شاخص امروز مثلا 181 در مرداد 98 کرده و تقسیم بر 1.5 یعنی عدد شاخص تورم سال 1371 کنید.




سال 96 

 سال ۱۳۹۶با تورم تک رقمی به پایان رسید و تورم 9.6 درصدی را برای سال 96 به ثبت رساند. شاخص تورم  در اسفند 96 نسبت به ماه قبل ۱.۱ درصد، نسبت به ماه مشابه سال قبل یا نقطه به نقطه معادل ۸.۳ درصد، نسبت به دوازده ماه منتهی به اسفند‌ماه ۱۳۹۵ معادل ۹.۶ درصد رشد داشته است





مقایسه رشد نرخ دلار و نرخ تورم در سه دهه اخیر 97 - 1365

سال

نرخ دلار به ریال

نرخ تورم

رشد نرخ دلار در یک سال نسبت به سال قبل

1366

996

27.7

-

1367

966

28.9

3-

1368

1207

17.4

25

1369

1413

9

17

1371

1498

24.4

5.5

1372

1803

22.9

20

1373

2667

35.2

48

1374

4078

49.4

53

1375

4444

23.2

9

1376

4785

17.3

7.7

1377

6460

18.1

35

1378

8632

20.1

33

1384

9042

10.4

3.4

1389

10442

12.4

4.6

1390

12047

21.5

15.4

1391

26078

30.5

116

1392

31838

34.7

22

1393

32800

15.6

3

1394 

1395

1396

34500

36440

48500

11.9

9

9.6

5.2

5.6

33


روش محاسبه ارزش كالا و خدمات با نرخ تورم 


برای محاسبه ارزش حال قیمت یک کالا یا ارزش یک کالا در سال مورد نظر خود می توانید از شاخص های ماهانه و سالانه از سال 1369 تا امروز استفاده کنید. مثلا ارزش یک کالا که در مهر ماه سال 1392 معادل 1787 تومان بوده در فروردین 1369 معادل 24 تومان قیمت داشته است بقیه قیمت ها در ماه ها  و سال های 1369 تا مهر 1392 به ترتیب شاخص های جدول زیر قابل محاسبه است یک نسبت و تناسب ساده را در نظر بگیرید و قیمت مورد نظر خود را استخراج کنید. در این محاسبه مهر سال 1390 معادل عدد 100 و رقم پایه محاسبه تورم تعیین شده است. 


* اوج تورم در دهه 70
و 90

از سال 70 بار دیگر روند صعودی تورم را با نرخ 20.7 درصد شاهد بودیم و این روند ادامه داشت تا اینکه در سال 74 رکورد 49.4 ثبت شد که بالاترین نرخ رسمی تورم در کشور است.
در  ارديبهشت 98 بيشترين نرخ تورم نقطه به نقطه با عدد 52.1 نسبت به ارديبهشت 97 رخ داده است كه متاثر از تحريم هاي آمريكا، نوسانات نرخ ارز، تحريم نفتي، افزايش قيمت كالاها و خدمات و تاحدودي رشد نقدينگي بوده است. بيشترين نرخ تورم در دهه 80 را مي توان به شهريور 98 با بالاترين نرخ تورم 42.7 درصد و ارديبهشت 98 با بالاترين نرخ تورم نقطه به نقطه با عدد 52.1 درصد مرتبط دانست

از سال 75 به بعد مجدد کاهش تورم را داشتیم تا اینکه در سال 80 نرخ تورم به 11.4 درصد رسید. هر چند در سالهای 81 تا 83 نرخ تورم حدود 15 درصد را تجربه کردیم ولی از سال 84 به بعد نیز تورم به مرز 10 درصد رسید و افزایش نرخ را تا سال 87 شاهد بودیم به طوری که تورم در این سال به 25.4 درصد رسید.

آخرین و ششمین دوره افزایشی نرخ تورم هم به سال 88 برمی گردد که از نرخ 10.8 درصد آغاز شد و در سال 90 به نرخ 21.5 درصد رسید.
بررسی نرخ تورم در ایران در 35 سال بعد از انقلاب و 80 سال گذشته نشان می دهد، نرخ تورم در ایران در این مدت 6 دوره افزایش و 5 دوره کاهش را پشت سر گذاشته و از سال 88 بار دیگر روند صعودی در پیش گرفت تا اینکه در سال 90 به 21.5 درصد، در سال 91 به 30.5 و در سه ماه اول 92 به 34 درصد رسیده است. بالاترین نرخ سال اشغال 1322 و کمترین 0.3 درصد در سال 1344 در دهه  40 دهه بدون تورم و رکود بوده است. 

قیمت سکه از سال 1357 تا اردیبهشت 1397

 

سال

قیمت  تومان

1357

420

1358

1300

1359

2400

1360

3500

1361

3500

1362

3500

1363

3900

1364

4418

1365

6500

1366

11257

1367

9939

1368

10922

1369

12707

1370

12447

1371

12409

1372

16488

1373

30352

1374

44169

1375

41273

1376

38833

1377

45092

1378

58741

1379

60512

1380

60820

1381

69960

1382

86150

1383

104537

1384

122890

1385

167967

1386

190678

1387

231649

1388

288000

1389

435000

1390

630000

1391

910000

1392

----------

1393

---------

1394

-----------

1395

-----------

1396

1060000

---------------

965000

---------------

936000

----------------

 1171000

---------------

1600000

1397

                                                                        1800000

مهرماه 92 بالاترین نرخ و سال 64 كمترين نرخ تورم 

تورم پس از 39 ماه افزایش، در مهرماه 92 به قله خود (40.4 درصد) رسیده و از آبان‌ماه با 0.4 واحد درصد کاهش، وارد سراشیبی شده است، 

کمترین و بیشترین نرخ تورم در چهار دهه گذشته  به ترتیب در دهه 50 به ترتیب در سال های 57 و 59 ، در دهه 60 سال های 64 و 69 ، در دهه 70 سال های  70 و 74 در دهه 80 سال های 84 و 87  تحقق یافته است . کمترین میزان مربوط به دوره جنگ ایران و عراق و سال 64 با 6.9 درصد، و بیشترین مربوط به سال 74 یعنی سال اول برنامه دوم توسعه ودولت هاشمی رفسنجانی با 49.4 درصد بوده است. البته رشد اقتصادی در دولت هاشمی مثبت و توسعه اقتصادی مشهود بوده است اما تورم 40درصدی در سال آخر دولت احمدی نژاد با رشد منفی 5.4 درصدی سال 91 مواجه شده است یعنی تورم بالا با رکود و رشد منفی اقتصادی یا رکود تورمی ...

نرخ تورم در ایران در سال 57 با رقم 10 درصد آغاز شد و در سالهای ابتدایی پیروزی انقلاب اسلامی روند صعودی داشت به طوری که در سال 60 نرخ 22.8 درصد را ثبت کرد، ولی از سال 61 به بعد این روند نزولی شد تا اینکه در سال 64 کشور پایین ترین نرخ تورم را به میزان 6.9 درصد ثبت کرده بود.

نرخ تورم در ایران از سال 65 بار دیگر صعودی شد و رقم 23.7 درصد را ثبت کرد، این روند تا سال 67 ادامه داشت، ولی از سال 68 با کاهش تورم روبرو بودیم تا اینکه تورم یک رقمی 9 درصدی را در سال 69 داشتیم.






جدول نرخ تورم سال هاي پس از انقلاب

سال

نرخ تورم

1357

10

1358

11.4

1359

23.5

1360

22.8

1361

19.2

1362

14.8

1363

10.4

1364

6.9

1365

23.7

1366

27.7

1367

28.9

1368

17.4

1369

9

1370

20.7

1371

24.4

1372

22.9

1373

35.2

1374

49.4

1375

23.2

1376

17.3

1377

18.1

1378

20.1

1379

12.6

1380

11.4

1381

15.8

1382

15.6

1383

15.2

1384

10.4

1385

11.9

1386

18.4

1387

25.4

1388

10.8

1389

12.4

1390

21.5

1391

30.5

1392

34.7

1393

15.6

1394

11.9

1395

9

1396

9.6

 

مقايسه شاخص هاي كلان - ارقام به درصد

سود سپرده يكساله

رشد پايه پولي

نرخ ارز تومان

رشد اقتصادي

رشد مصرف بخش خصوصي

نرخ نقدينگي منحاي نرخ تورم

نرخ تورم

رشد نقدينگي

سال

14-15

22

180

4.5

6

5

22.9

28

1372

14-15

23

263

1.5

1

7-

35.2

28

1373

14-15

24

4.3

1

2

14-

49.4

35

1374

14-15

24

444

6.1

5

14-

23.2

37

1375

14

21

478

2.8

4.2

2-

17.3

15.2

1376

14

18

646

3.7

6.8

1

18.1

19.4

1377

14

15

865

1.7

3.4

0

20.1

20.1

1378

14

17

818

5.1

7.1

16

12.6

29.3

1379

13

15

800

5.4

4.7

17

11.4

28.8

1380

13

23

802

6.5

5.2

14

15.8

30.1

1381

12-14

7

832

6.8

5.3

10

15.6

26.1

1382

12-14

17

874

4.8

8.6

15

15.2

30.2

1383

14-15

45

904

5.7

6.6

22

12.1

34.3

1384

14-16

26

922

6.2

 

 

6.2

25

13.6

39.4

1385

17-17.5

30

935

5

6.8

9

18.4

27.7

1386

14-17

47

966

0.8

4.5-

9-

25.4

15.9

1387

14.5

11

998

3

1.1-

13

10.8

23.9

1388

14

13

1060

5.8

1.9

12

12.4

25.2

1389

17

13

1357

4.3

4.2

1-

21.5

20.1

1390

17

27

2606

6.8-

1.7-

0

30.5

30

1391

17-23

17

3184

1.9-

1-

4

34.7

38.8

1392

22-24

11

3280

3

3.1

6

15.6

22.3

1393

20

شش ماهه 4.5 يكساله 16

3630

1

2

9

14

23

1394



 

قیمت دلار در بازار آزاد در 40سال گذشته

سال

تومان

1357

10

1358

14

1359

20

1360

27

1361

35

1362

45

1363

58

1364

61

1365

74

1366

99

1367

96

1368

120

1369

141

1370

142

1371

149

1372

180

1373

263

1374

403

1375

444

1376

478

1377

646

1378

863

1379

813

1380

792

1381

799

1382

832

1383

874

1384

904

1385

922

1386

935

1387

966

1388

1000

1389

1100

1390

1400 – 1800

1391

1500-3800

1392

3300-3600

1393

3400-3550

1394

3150-3600

1395

3748-3425

1396

3800-4250

1397

4300-6900

قیمت رسمی دلار در 40سال گذشته

سال

تومان

1357

7

1358

7

1359

7

1360

8

1361

8

1362

8

1363

9

1364

8

1365

7

1366

7

1367

6

1368

7

1369

6

1370

6

1371

145

1372

165

1373

175

1374

175

1375

175

1376

175

1377

175

1378

175

1379

175

1380

175

1381

795

1382

828

1383

871

1384

902

1385

919

1386

928

1387

957

1388

983

1389

1036

1390

1100

1391

1226 و ارز مبادله ای

1392

1226 و ارز مبادله ای

1393

2400 و ارز مبادله ای

1393

2400  تا 2990

1394

3000 تا 3180

1395

3022 تا 3280

1396

3243 تا 3585

1397

4200

 


ارزش پول ایران از ۳۰۰ سال پیش تاکنون | زمانی که پول ایران ۱۰ برابر پول انگلیس بود | دوران مظفرالدين‌شاه و برابری ارزش دلار و تومان


این روزها نوسانات قیمت دلار و تب آن دغدغه بسیاری از مردم شده و ایرانیان منتظرند تا بدانند ارزش پول آنها در برابر دلار و یورو و پوند چقدر خواهد شد اما ارزش پول ایران در دوره های تاریخی گذشته در برابر سایر پول ها چقدر بوده است؟

چمدان : در زمان شاه طهماسب صفوي يعني در سده شانزدهم ميلادي، واحد پول ايران «شاهي» بود و هر ۲۰۰ شاهي برابر با يک «تومان». طبق مندرجات سفرنامه جنکينسون، در آن زمان هر شاهي با يک شيلينگ انگليس برابر بود. هر پوند استرلينگ برابر با ۲۰ شيلينگ است. بنابراين يک تومان ايران برابر بود با ۱۰ پوند انگليس. يعني ارزش پول ايران ۱۰ برابر پول انگليس بود.


سکه اردشیر بابکان
 

در سده هجدهم ميلادي، ارزش تومان ايران به‌تدريج کاهش يافت و ارزش پوند انگليس افزايش. در نيمه اوّل سده نوزدهم ميلادي، يعني در دوران سلطنت فتحعلي‌شاه و محمد شاه قاجار، دو پوند استرلينگ برابر با يک تومان ايران شد. در اين زمان يک پوند برابر بود با ۲۵ فرانک فرانسه و ۱۰ روپيه هند. يعني، يک تومان ايران برابر بود با ۵/ ۱۲ فرانک فرانسه. در همين زمان، يک تومان ايران با دو دلار و پنجاه سنت آمريکا برابر بود.

سکه بیست شاهی شاه صفی دوم به سال ۱۶۹۰
 

پس از قحطي بزرگ ۱۲۸۸ ق. ارزش پول ايران سير نزولي را آغاز کرد؛ با قتل ناصرالدين‌شاه (۱۸۹۳) اين کاهش ادامه يافت و با انقلاب مشروطه (۱۹۰۵-۱۹۰۷) شدت گرفت. اندکي قبل از قتل ناصرالدين‌شاه، در سال ۱۸۹۱ يک پوند استرلينگ برابر با ۵/ ۳۲ قران بود که اندکي پس از قتل ناصرالدين‌شاه در سال ۱۸۹۴ به ۵/ ۴۸ قران رسيد. ۱۰ قران برابر با يک تومان بود. يعني در اواخر سلطنت ناصرالدين‌شاه ارزش پوند بريتانيا ۲۵/ ۳ برابر تومان ايران و پس از قتل او، در زمان سلطنت مظفرالدين‌شاه، حدود ۸۵/ ۴ برابر تومان ايران شد. پس از انقلاب مشروطه يک پوند برابر با ۶۰ قران بود يعني ارزش پوند انگليس ۶ برابر تومان ايران شد. در اواخر سده نوزدهم و اوائل سده بيستم ميلادي تا جنگ اوّل جهاني، يک پوند انگليس تقريباً برابر با ۵ دلار آمريکا بود. بنابراين در دوران مظفرالدين‌شاه ارزش دلار آمريکا و تومان ايران تقريباً يکسان بود.

 سکه طلا متعلق به دوران مظفرالدین شاه قاجار | ۱۸۹۶ میلادی برابر با ۱۳۱۴ هجری قمری | ۱۲۷۵ خورشیدی
 
در زمان سقوط رضا خان و ورود ارتش‌های متفقين به ايران (۱۳۲۰ ش.) دلار آمريکا تقريباً يك و نيم تومان ايران بود. در سال ۱۳۳۲ يعني در اواخر دولت دکتر مصدق و زمان کودتاي ۲۸ مرداد، يک دلار آمريکا معادل ۹۰ ریال ايران (۹ تومان) و يک پوند استرلينگ برابر با ۲۳ تومان بود. در پايان سلطنت محمدرضا پهلوی و در دوره‌ای كه صادرات نفت خام در قله تاریخی قرار داشت، يک دلار آمريکا تقريباً ۷ تومان ايران و يک پوند انگليس تقريباً ۱۰ تومان ايران ارزش داشت.

یک تومانی زمان ناصرالدین‌ شاه
در اين زمان ارزش يک روبل شوروي حدود ۱۰ تومان ايران يعني تقريباً برابر با پوند استرلينگ بود. يک فرانک فرانسه ۱۶ ریال و يک مارک آلمان غربي ۳۲ ریال ارزش داشت تا به امروز که دلار به سقف ۶ هزار تومان رسیده است.


منابع تاریخی نشان مي دهند ارزش برابري پول ملي ايران با پول‌هاي معتبر جهاني در مقاطع تاریخی مختلف به اين شرح بوده است :

در زمان شاه طهماسب صفوي، يعني در سده شانزدهم ميلادي، واحد پول ايران «شاهي» بود و هر ۲۰۰ شاهي برابر با يک «تومان». طبق مندرجات سفرنامه جنکينسون، در آن زمان هر شاهي با يک شيلينگ انگليس برابر بود. هر پوند استرلينگ برابر با ۲۰ شيلينگ است. بنابراين، يک تومان ايران برابر بود با ۱۰ پوند انگليس. يعني، ارزش پول ايران ده برابر پول انگليس بود.

در سده هيجدهم ميلادي، ارزش تومان ايران به‌تدريج کاهش يافت و ارزش پوند انگليس افزايش. در نيمه اوّل سده نوزدهم ميلادي، يعني در دوران سلطنت فتحعلي‌شاه و محمد شاه قاجار، دو پوند استرلينگ برابر با يک تومان ايران شد. در اين زمان يک پوند برابر بود با ۲۵ فرانک فرانسه و ۱۰ روپيه هند. يعني، يک تومان ايران برابر بود با ۵/ ۱۲ فرانک فرانسه. در همين زمان، يک تومان ايران با دو دلار و پنجاه سنت آمريکا برابر بود.

پس از قحطي بزرگ ۱۲۸۸ ق. ارزش پول ايران سير نزولي را آغاز کرد؛ با قتل ناصرالدين‌شاه (۱۸۹۳) اين کاهش ادامه يافت و با انقلاب مشروطه (۱۹۰۵-۱۹۰۷) شدت گرفت. اندکي قبل از قتل ناصرالدين‌شاه، در سال ۱۸۹۱ يک پوند استرلينگ برابر با ۵/ ۳۲ قران بود که، اندکي پس از قتل ناصرالدين‌شاه، در سال ۱۸۹۴ به ۵/ ۴۸ قران رسيد. ده قران برابر با يک تومان بود. يعني در اواخر سلطنت ناصرالدين‌شاه ارزش پوند بريتانيا ۲۵/ ۳ برابر تومان ايران و پس از قتل او، در زمان سلطنت مظفرالدين‌شاه، حدود ۸۵/ ۴ برابر تومان ايران شد. پس از انقلاب مشروطه يک پوند برابر با ۶۰ قران بود يعني ارزش پوند انگليس شش برابر تومان ايران شد. در اواخر سده نوزدهم و اوائل سده بيستم ميلادي، تا جنگ اوّل جهاني، يک پوند انگليس تقريباً برابر با ۵ دلار آمريکا بود. بنابراين، در دوران مظفرالدين‌شاه ارزش دلار آمريکا و تومان ايران تقريباً يکسان بود.

در زمان سقوط رضا خان و ورود ارتش‌هاي متفقين به ايران (۱۳۲۰ ش.) دلار آمريکا تقريباً يك و نيم تومان ايران بود؛ يعني با ۱۵ ريال مي‌شد يک دلار خريداري کرد. در سال ۱۳۳۲، يعني در اواخر دولت دکتر مصدق و زمان کودتاي ۲۸ مرداد، يک دلار آمريکا معادل ۹۰ ريال ايران (۹ تومان) و يک پوند استرلينگ برابر با ۲۳ تومان بود. در پايان سلطنت محمدرضا پهلوي و در دوره اي كه صادرات نفت خام در قله تارخي قرار داشت، يک دلار آمريکا تقريباً ۷ تومان ايران و يک پوند انگليس تقريباً ده تومان ايران ارزش داشت. در اين زمان ارزش يک روبل شوروي حدود ده تومان ايران يعني تقريباً برابر با پوند استرلينگ بود. يک فرانک فرانسه ۱۶ ريال و يک مارک آلمان غربي ۳۲ ريال ارزش داشت.

امروزه پوند استرلينگ به نرخ رسمي دولتي حدود ۱۹۵۰ برابر تومان ايران و دلار آمريکا حدود ۱۲۲۶ برابر تومان ايران است در حالی که نرخ دلار در بازار آزاد ۱۸۵۰ تومان و قیمت پوند ۳۰۰۰ تومان می باشد . بجز دوره هايي كه ايران شاهد جنگ و تجاوز نظامي بوده، سريع ترين سقوط ارزش پول ملي ايران در خرداد۱۳۷۴ (زمان رياست عادلي بر بانك مركزي) و دي ۱۳۹۰ (زمان رياست بهمني بر بانك مركزي) اتفاق افتاده است. بانك مركزي طبق قانون، وظيفه حفظ ارزش پول ملي را به عهده دارد.



CPI شاخص تورم

شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی (CPI) معیار سنجش تغییرات قیمت کالاها و خدماتی است که توسط خانوارهای شهرنشین ایرانی به مصرف می رسد. این شاخص به عنوان وسیله‌ای برای اندازه‌گیری سطح عمومی قیمت‌ کالاها و خدمات مورد مصرف خانوارها، یکی از بهترین معیارهای سنجش تغییر قدرت خرید پول داخل کشور، به شمار می رود. نرخ تورم منتهی به هر ماه از محاسبه درصد تغییر متوسط شاخص CPI در دوازده ماه منتهی به ماه مورد نظر نسبت به دوره مشابه قبل به دست می‌آید. بدیهی است چنانچه ماه مورد نظر اسفندماه باشد، به آن نرخ تورم سال مورد نظر می‌گویند.


سال

شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی

نرخ تورم

۱۳۹۵

۲۴۸.۰۱

۹.۰

۱۳۹۴

۲۲۷.۴۶

۱۱.۹

۱۳۹۳

۲۰۳.۲۴

۱۵.۶

۱۳۹۲

۱۷۵.۸۸

۳۴.۷

۱۳۹۱

۱۳۰.۵۴

۳۰.۵

۱۳۹۰

۱۰۰.۰

۲۱.۵

۱۳۸۹

۸۲.۳۱

۱۲.۴

۱۳۸۸

۷۳.۲۳

۱۰.۸

۱۳۸۷

۶۶.۱۲

۲۵.۴

۱۳۸۶

۵۲.۷۴

۱۸.۴

۱۳۸۵

۴۴.۵۳

۱۱.۹

۱۳۸۴

۳۹.۸

۱۰.۴

۱۳۸۳

۳۶.۰۷

۱۵.۲

۱۳۸۲

۳۱.۳۱

۱۵.۶

۱۳۸۱

۲۷.۰۷

۱۵.۸

۱۳۸۰

۲۳.۳۸

۱۱.۴

۱۳۷۹

۲۰.۹۹

۱۲.۶

۱۳۷۸

۱۸.۶۴

۲۰.۱

۱۳۷۷

۱۵.۵۲

۱۸.۱

۱۳۷۶

۱۳.۱۴

۱۷.۳

۱۳۷۵

۱۱.۲۱

۲۳.۲

۱۳۷۴

۹.۰۹

۴۹.۴

۱۳۷۳

۶.۰۹

۳۵.۲

۱۳۷۲

۴.۵

۲۲.۹

۱۳۷۱

۳.۶۷

۲۴.۴

۱۳۷۰

۲.۹۵

۲۰.۷

۱۳۶۹

۲.۴۴

۹.۰

۱۳۶۸

۲.۲۴

۱۷.۴

۱۳۶۷

۱.۹۱

۲۸.۹

۱۳۶۶

۱.۴۸

۲۷.۷

۱۳۶۵

۱.۱۶

۲۳.۷

۱۳۶۴

۰.۹۴

۶.۹

۱۳۶۳

۰.۸۸

۱۰.۴

۱۳۶۲

۰.۷۹

۱۴.۸

۱۳۶۱

۰.۶۹

۱۹.۲

۱۳۶۰

۰.۵۸

۲۲.۸

۱۳۵۹

۰.۴۷

۲۳.۵

۱۳۵۸

۰.۳۸

۱۱.۴

۱۳۵۷

۰.۳۴

۱۰.۰

۱۳۵۶

۰.۳۱

۲۵.۱

۱۳۵۵

۰.۲۵

۱۶.۶

۱۳۵۴

۰.۲۱

۹.۹

۱۳۵۳

۰.۱۹

۱۵.۵

۱۳۵۲

۰.۱۷

۱۱.۲

۱۳۵۱

۰.۱۵

۶.۳

۱۳۵۰

۰.۱۴

۵.۵

۱۳۴۹

۰.۱۴

۱.۵

۱۳۴۸

۰.۱۳

۳.۶

۱۳۴۷

۰.۱۳

۱.۵

۱۳۴۶

۰.۱۳

۰.۸

۱۳۴۵

۰.۱۳

۰.۸

۱۳۴۴

۰.۱۳

۰.۳

۱۳۴۳

۰.۱۳

۴.۵

۱۳۴۲

۰.۱۲

۱.۰

۱۳۴۱

۰.۱۲

۰.۹

۱۳۴۰

۰.۱۲

۱.۶

۱۳۳۹

۰.۱۲

۷.۹

۱۳۳۸

۰.۱۱

۱۳.۰

۱۳۳۷

۰.۰۹

۱.۰

۱۳۳۶

۰.۰۹

۴.۴

۱۳۳۵

۰.۰۹

۸.۸

۱۳۳۴

۰.۰۸

۱.۷

۱۳۳۳

۰.۰۸

۱۵.۹

۱۳۳۲

۰.۰۷

۹.۲

۱۳۳۱

۰.۰۶

۷.۲

۱۳۳۰

۰.۰۶

۸.۳

۱۳۲۹

۰.۰۵

-۱۷.۲

۱۳۲۸

۰.۰۷

۲.۳

۱۳۲۷

۰.۰۶

۱۱.۱

۱۳۲۶

۰.۰۶

۶.۶

۱۳۲۵

۰.۰۵

-۱۱.۵

۱۳۲۴

۰.۰۶

-۱۴.۴

۱۳۲۳

۰.۰۷

۲.۷

۱۳۲۲

۰.۰۷

۱۱۰.۵

۱۳۲۱

۰.۰۳

۹۶.۲

۱۳۲۰

۰.۰۲

۴۹.۵

۱۳۱۹

۰.۰۱

۱۳.۸

۱۳۱۸

۰.۰۱

۸.۰

۱۳۱۷

۰.۰۱

۸.۸

۱۳۱۶

۰.۰۱

۲۱.۲

۱۳۱۵

۰.۰۱

-.-

نرخ تورم و شاخص سالانه